Anadolu (türkıye) selçuklu devletı

[Shegys]

ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ
Kuruluş Devri

Büyük Selçuklu Hükümdarı Melikşah tarafından Anadolu’nun fethi için gönderilenKutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından 1077 tarihinde kuruldu.
Büyük Selçuklular'a bağlı olan bu devletin başkenti İznik idi.
Süleyman Şah, halife tarafından onaylanarak "Sultan" ünvanı ile şereflendirildi.

Süleyman Şah Dönemi
1077 tarihinde Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurdu.
İlk önce Konya, Afyon, Kütahya'yı alarak İznik'e kadar ilerledi.
Tarihte ilk kez Boğaz'ın Anadolu yakası Türkler tarafından kontrol altına alındı.
1086 yılında yapılan Habur Savaşı'nda Suriye Selçuklu hükümdarı Tutuş'a yenildi ve öldü.
UYARI : Boğazın Anadolu yakası ilk defa kontrol altına alınmış ve Boğaz'dan geçen gemilerden gümrük vergisi alınmıştır.

I. Kılıç Arslan Dönemi
Melikşah'ın ölümü üzerine Berkyaruk, Süleyman Şah'ın oğlu Kılıç Arslan'ı 1092'de Anadolu hükümdarlığına tayin etti.
I.Haçlı Seferinden (1096) dolayı merkez Konya’ya taşınmıştır. (İznik ve Batı Anadolu’da üstünlük Bizans’ın eline geçmiştir)

I.Mesud Dönemi:
Bu dönemde ilk Anadolu Selçuklu parası bastırıldı.

ÇIKMIŞ SORU

Anadolu Selçuklu Devletinde 1. Mesut zamanında ilk kez basılan para bakır, 2. Kılıçarslan zamanında basılan para gümüş, 13. yüzyılda basılan para ise altındır.
Bu duruma dayanılarak, Anadolu Selçuklu Devleti ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
a) Devletin ekonomik ve siyasal gücü giderek artmıştır
b) Tarımın gelişmesine ticaretten daha fazla önem verilmiştir
c) Para bir değişim aracı olarak kullanılmaktadır.
d) Yeni kurulduğunda devletin kendine özgü parası yoktur
e) Para giderek değer kazanmıştır
1999 DMS Yukarıda belirtilen durumun tarımla bir ilgisi olmadığından doğru CEVAP:B seçeneğidir.

II.Kılıç Arslan dönemi

Miryokefalon Savaşı (1176):
Anadolu Selçuklu ile Bizans arasında oldu.Savaşı Anadolu Selçukluları kazandı.
Sonuçları:

• Türklerin Anadolu’dan atılamayacağı anlaşıldı (Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşti.)
• Bizans’ın son saldırısı, Türklerin son savunmasıdır.
• Türk-İslam dünyası üzerinde Bizans baskısı sona erdi.
• I.Haçlı Seferi ile Bizans’ın eline geçen Batı Anadolu’daki üstünlük Selçukluların eline geçmiştir.

NOT: II.Kılıçarslan, Türk Devlet geleneklerine göre ülkeyi 11 oğlu arasında paylaştırmıştır. (Bu durum, daha hayatta iken oğulları arasında taht kavgalarının başlamasına sebep olmuştur)

NOT:Anadolu Selçuklu Devletinin kuruluş dönemi oldukça uzun sürmüştür.
Bunun temel nedenleri;

• Sık sık yaşanan taht kavgaları ve fetret dönemleri
• Büyük Selçuklular ve Beyliklerle yapılan mücadeleler
• Haçlı seferleri

ÇIKMIŞ SORU
Sultan İkinci Kılıç Arslan Döneminde, Anadolu Selçukluları’nda ekonomik durum yüksek düzeye ulaşmıştır.
Bu dönemde görülen,
I. imar çalışmalarının fazla olması,
II. surlar içinde birer kaleden ibaret olan kasabaların büyümesi
III. loncalar tarzındaki Ahilik teşkilatının Müslüman olmayanlara kapalı olması
durumlarından hangileri ekonomideki bu başarının kanıtları arasındadır?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D)IveII E)I,IIveIII

2006 KPSS Loncalar müslüman esnafı güçlendirmek için oluşturulmuş esnaf örgütleridir.Ancak Loncalara gayr-i müslimlerin üye olamamaları ekonomik durumun yüksek düzeye ulaştığını göstermez.Ancak imar çalışmaları ve kasabaların büyümesi ekonomik durumun yükseldiğini gösterir. Bundan dolayı cevap CEVAP seçeneğidir.

YÜKSELME DÖNEMİ

I.İzzeddin Keykavus
Bu dönemde Ticaretin gelişmesi için;
—Sinop alınarak Anadolu ticareti Karadeniz’e açıldı. (Burada ilk tersane kuruldu)
— Anadolu’da Kuzey-Güney, Doğu-Batı doğrultusunda yollar yapıldı ve bu yollar üzerinde Kervansaraylar (hanlar) yapıldı.
— Yabancı tüccarlara düşük gümrük vergileri uygulandı.
— Anadolu’daki önemli merkezlere yabancı tüccarlar, Kırım, Kıbrıs, Mısır gibi yerlere deTürk tüccarlar yerleştirildi.
—Zarara uğrayan tüccarların zararı karşılandı (ilk sigorta sistemi uygulandı)

I.Alâeddin Keykubat döneminde;
—Alanya alındı.
—Anadolu, uluslararası ticaret merkezi haline geldi.
—İlk deniz aşırı sefer, Kırım’ın Suğdak limanına yapıldı ve burası alındı. (Karadeniz’de üstünlük sağlandı ve İpek yolu ele geçirildi)

Moğol Tehlikesine karşı alınan tedbirler;
—Doğudaki şehirlerin surları tamir edildi.
—Halife ile ilişkiler yoğunlaştırıldı. (Askeri birlik göndermiştir)
—Harzemşahlar’ın Doğu Anadolu ve Azerbaycan’a yerleşmelerine müsaade edilmiştir.(Tampon bölge)
—Anadolu Selçuklu Devleti, Harzemşah, Eyyubi ittifakı kurulmaya çalışıldı.
—Moğol hanı Ögeday ile dostluk kurulmaya çalışıldı.

Yassıçemen Savaşı (1230)

—Anadolu Selçuklu Devleti ile Harizmşahlar arasında yapıldı.
—Harzemşahlar’ın Ahlat’ı alması ile ilişkiler bozuldu.
—Savaşı kaybeden Celaleddin Harzemşahın ölümü ile ,Harzemşahlar yıkıldı.
Not: Bu savaş ile Anadolu Selçuklu devleti gücünü göstermiş ve Moğolların Anadolu’yu istilası gecikmiş, fakat tampon bölge kalktığı için Moğollar tehlikesi ile direkt karşı karşıya kalınmıştır.

YIKILIŞ DÖNEMİ

II.Gıyaseddin Keyhüsrev;

Baba İshak (Babailer) isyanı (1240)
Göçebe Türkmenler arasında çıkan bu isyanın uzun süre bastırılamaması , Anadoluya saldırmak için fırsat bekleyen İlhanlılar(Moğol)ı cesaretlendirmiştir.

Kösedağ Savaşı (1243)

Anadolu Selçuklu Devleti ile Moğol İlhanlı Devleti arasında oldu.Savaşı Moğollar kazandı.
Sonuçları;

• Anadolu, Moğol istilasına maruz kaldı,
• Anadolu Selçuklu Devleti sultanları, Moğollar’ın kuklası haline geldi, sık sık taht değişikliği oldu,
• Anadolu Türk birliği bozuldu, çeşitli beylikler kuruldu (II.Dönem Anadolu beylikleri )
• Anadolu Selçuklu Devleti yıkılma sürecine girdi,
• Anadolu Selçuklu Devleti ağır vergiler ile ezildi.

Memlük hükümdarı Baybars Anadolu'yu Moğol baskısından kurtarmak için Anadolu'ya gelerek Moğolları Elbistan savaşında yenilgiye uğrattı.Ancak Anadolu beylerinden gerekli desteği görmediğinden Anadolu’dan çekildi.