D 1
delimuratt
PrimeAC 1
PrimeAC
noisiv 1
noisiv
Manwe Work 1
Manwe Work
Best Studio 2
Best Studio
kralhakan2009 1
kralhakan2009
Vahsi Uzman 1
Vahsi Uzman
romegames 1
romegames
Bvural41 1
Bvural41
BlackFullMoon 1
BlackFullMoon
Hikaye Ekle
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

Bitkisel dokular - ÖrtÜ doku

  • Konuyu başlatan Konuyu başlatan badie
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • Cevaplar Cevaplar 0
  • Görüntüleme Görüntüleme 1K

badie

Level 9
TM Üye
Katılım
16 Ağu 2010
Konular
1,119
Mesajlar
4,022
Online süresi
4h 34m
Reaksiyon Skoru
284
Altın Konu
1
TM Yaşı
15 Yıl 10 Ay
Başarım Puanı
239
MmoLira
215
DevLira
0
Ticaret - 0%
0   0   0

ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!

Örtü doku bitkinin tüm yüzeyini adeta deri şeklinde örten, bitkiyi su kaybına, çeşitli fiziksel ve kimyasal etkilere karşı koruyan dokudur. Odunsu bitkilerin genç kısımlarında ve otsu bitkilerde örtü dokusu epidermisten oluşur.

Epidermis, genç bitkilerde kök, gövde ve yaprak gibi organların üzerini örter. Bu doku, büyüme noktalarındaki en dış tabaka olan protoderm hücrelerinin farklılaşmasından meydana gelir. Hücreleri genellikle tek sıralı dizilmiş olup, hücreler arası boşlukları bulunmaz. Canlı, büyük kofullu ve az sitoplazmalı olan epidermis hücrelerinde kloroplast yoktur.

Bitkinin toprak üstü kısımlarındaki epidermis hücrelerinin dışa bakan çeperleri, iç ve yan çeperlerine göre daha kalındır. Bu kalınlaşmaya, epidermis hücreleri tarafından salgılanan kütin maddesinin birikmesi sonucu oluşan kütikulı tabakası neden olur.

Mumsu ve saydam yapıda olan kütikula tabakası, ışığı geçirirken, suyu geçirmez. Bu sayede bitkinin toprak üstü kısımlarından aşırı su kaybını önler. Ayrıca, bitkiye mekanik destek sağlar ve mikroorganizmaların saldırılarına karşı bitkiyi korur.

Bitkinin toprak altı organlarında (kök sistemi) kütikula tabakası bulunmaz.

Kütikula tabakasının kalınlığı, bitkinin bulunduğu ortamla doğrudan ilişkilidir. Su kaybına bağlı olarak bu tabaka; kurak bölge bitkilerinde kalın, nemli (ılıman) bölge bitkilerinde ise incedir..

Epidermis hücrelerinin bazıları çeşitli görevleri gerçekleştirmek üzere özelleşirler. Epidermis hücrelerinin özelleşmesi sonucu stoma, tüy ve emergens gibi yapılar meydana gelir.

Stoma (gözenek): Yapraklarda ve genç bitki gövdelerinde epidermis stoma olarak isimlendirilen deliklere sahiptir. Stomalar bitkinin atmosfer ile gaz alış verişini sağlar ve suyun buhar halinde atılmasını kontrol eder.

Başka bir ifadeyle, fotosentez için gerekli C02'nin atmosferden alınması, 02'nin ve su buharının ihtiyaç fazlası miktarlarının bitkiden uzaklaştırılması stomalarla sağlanır. Stomalar, metabolik açıdan aktif, bol sitoplazmalı ve kloroplastlı hücrelerdir.

Bir stoma, böbrek şeklinde iki bekçi hücres (kilit hücre = ayar hücresi) ile bekçi hücrelerinin arasında bulunan stoma açıklığından (stoma poru) meydana gelir. Stoma bekçi hücrelerinin stoma açıklığına bakan çeperleri kalın, stoma açıklığına uzak olan çeperleri ise incedir.

Çeperlerdeki bu kalınlık farkı, stomaların açılıp - kapanmasında önemli bir rol oynar. Stoma açıklığının ayarlanmasına bağlı olarak bitkinin su kaybı kontrol edilir.

UYARI: Bitkilerin toprak altı organlarında ve tamamen suya gömülü yaşayan su bitkilerinde stoma bulunmaz.

Bitkilerde su kaybı sadece stomalar ile sağlanmaz. Nem oranı yüksek olan ortamlarda yetişen bitkilerin, yaprak kenarlarında hidatod adı verilen açıklıklar bulunur. Bu açıklıklardan yapraklardaki fazla su damlama (gutasyon) yoluyla sıvı halde dışarı atılır. Damlama, toprak neminin yüksek ve terlemenin baskılandığı ya da düşük olduğu zamanlarda meydana gelir.

UYARI: Damlama olayı ile sıvı halde kaybedilen suyla birlikte bir miktar madensel tuzun da bitkiden uzaklaştırılması sağlanır.

Tüyler: Epidermis hücrelerinin dışarı doğru meydana getirdiği çıkıntılardır. Tüy hücreleri canlı, büyük kofullu ve az sitoplazmalıdır. Tüyler, ya bir hücreden ya da çok sayıda hücreden oluşur. Tek bir hücreden oluşan tüylere basit tüy, çok sayıda hücreden oluşan tüylere bileşik tüy adı verilir. Basit tüyler "boru", "meme" ve "iğne" şeklinde, bileşik tüyler ise genellikle "yıldız" ve "kalkan" şeklinde görülür.

Tüyler örtü, savunma, salgı ve tırmanma gibi farklı işlevleri gerçekleştirirler. Örneğin yaprakta bulunan örtü tüyleri, güneş ışığını geri yansıtarak yaprağın aşırı ısınmasını önler. Isırgan otunda bulunan savunma tüylerinden salgılanan yakıcı madde, hayvanlara karşı koruma sağlar.

Nane gibi bitkilerde salgı tüyleri, uçucu ve hoş kokulu maddeler salgılarken, sarmaşık bitkisindeki tırmanma tüyleri tutunma görevi yapar. Ayrıca, kök ucuna yakın yerlerde bulunan kök emici tüyleri, kökün yüzey alanını artırır ve topraktan su ve minerallerin emilmesine yardımcı olur.



Sığır kuyruğu bitkisinin yaprağında bulunan örtü tüyleri.

Emergens (Diken): Emergensler de tüyler gibi epidermisin dışarıya doğru yaptığı çıkıntılardır. Ancak bu yapı tüylerden farklı olarak epidermisin altındaki dokuları da içerir. Emergensler, bitkilerin hayvanlara karşı kendini korumak ve savunmak amacıyla geliştirdiği yapılardır.

Çok yıllık bitkilerde, daha önceden oluşan kök ve gövde kısımları ikincil meristemlerin faaliyeti sonucu giderek kalınlaşmaya başlar. Kalınlaşmanın erken evrelerinde kök ve gödenin koruyucu dokusu olan epidermis parçalanır, kurur ve dökülür. Epidermisin yerini ise mantar kambiyumu tarafından üretilen yeni bir koruyucu doku alır.

Mantar kambiyumu dış kısma doğru mantar hücrelerini, iç kısma doğru da bazı parankima hücrelerini üretir. Mantar hücreleri, çeperlerinde süberin adı verilen mumsu bir madde biriktirir ve daha sonra ölürler. Mantar dokusu, bitkiyi hem fiziksel hasarlardan ve patojenlerden korur hem de mumsu yapısı sayesinde gövde yüzeyinden su kaybını engeller. Mantar kambiyumu, mantar dokusu ve parankima hücreleri hep birlikte periderm adı verilen tabakayı oluşturur. Periderm, kök ve gövde de örtü dokunun yerini alır ve ikinci bir koruyucu doku haline gelir.

Mantar tabakasına sahip gövdelerin içte kalan canlı hücreleri, dış ortamla gaz alış verişini lentisel (kovucuk) adı verilen yapılar sayesinde gerçekleştirirler. Gövdeyi saran mantar tabakası lentisellerin olduğu yerlerde kesintiye uğrar.

Lentiseller, genellikle gövde üzerinde halkasal, oval veya çizgi şeklinde bulunur ve çıplak gözle görülebilir. Lentiseller, epidermiste bulunan stomalara karşılık gelirler.

STOMA LENTİSEL
Epidermiste bulunur. Peridermde bulunur.
Canlıdır. Ölüdür.
Açılıp - kapanır. Hep açıktır.
Fotosentez yapar. Fotosentez yapamaz.
Gaz alış verişi ve terleme yapar. Gaz alış verişi ve az miktarda terleme yapar.

Görev ve yapı bakımından birbirini tamamlayan temel, iletim ve örtü dokuları bir bitkiyi oluşturan kök ve sürgün sistemlerinde bulunur.

Bu organ sistemleri bitkinin büyüme, beslenme, korunma gibi yaşamsal faaliyetlerini sürdüren organlara sahiptir. Bu organlardan kökler kök sistemini, gövde ve yapraklar ise sürgün sistemini oluşturur.
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst