Paskal yasas nedir?

[turkmmo]

ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!

Örneğin su gibi bir sıvının, kapalı bir hacimde iken üzerindeki basınç arttırıldığında, hacmi gözardı edilebilecek kadar az değişir ve böyle akışkanların ‘sıkıştırılamaz’ olduğu söylenir. Paskal yasası; durağan (‘statik’) haldeki sıkıştırılamaz bir akışkanın eş yükseklikteki noktalarında basıncın aynı olduğunu, farklı yüksekliklerdeki iki noktası arasında ise, yükseklik farkına eşdeğer akışkan sütununun ağırlığı kadar fark olduğunu söyler. Bu aslında, yakından tanışık olduğumuz bir ilke: Bir kabın içindeki durağan suyun aynı derinlikteki noktalarında basınç aynı, aralarında Δh yükseklik farkı bulunan iki noktası arasındaki basınç farkı ise Δp=ρgΔh kadardır. Burada ρ, suyun kütle yoğunluğu. Paskal yasası bu haliyle pek ilginç görünmüyor.

Fakat, yol açtığı ilginç bir sonuç var: Kapalı bir kaptaki sıkıştırılamaz bir akışkana, herhangi bir noktasında uygulanan basınç artışının, akışkanın tüm diğer noktalarına aynen yansıması, aktarılması gerekiyor. Örneğin diş macunu tüpünü alt tarafından sıktığımızda, tüpün ucundan macun, bu ilkenin gereği olarak çıkıyor. Çok daha önemli uygulamaları da var.

Örneğin üstteki şekilde görüldüğü gibi, içi sıkıştırılamaz bir akışkanla dolu bir kabın, A1 < A2 yüzey alanlarına sahip iki çıkışının birer pistonla kapatılmış olduğunu varsayalım. Yüzey alanı dar olan pistona, aşağıya doğru bir F1 kuvveti uyguladığımızda, pistonun hemen altındaki basınç p1=F1/A1 olacak ve bu basınç, diğer pistonun alt yüzeyine aynen yansıyacaktır. Dolayısıyla, ikinci pistonun üzerinde, yukarıya doğru bir F2=p2A2=p1A2= (F1/A1)A2=F1.(A2/A1) kuvveti oluşur. Yani, birinci pistona uygulanan F1 kuvveti, A2/A1 faktörüyle arttırılmış olur. Pistonların yüzey alanlarını uygun büyüklükte seçtiğimiz takdirde, küçük pistonun üzerine ayağımızla basmak suretiyle, büyük pistonun üzerindeki bir arabayı kaldırmamız mümkündür. Oto servis istasyonlarındaki hidrolik kaldıraçlar bu ilkeye göre çalışır. Keza; otomobil frenleri, dozerler ve kepçeler, damperli kamyonlar, benzer şekilde çalışan hidrolik pompalar kullanır. Gerçi uygulanan F1 kuvveti, k=A2/A1 çarpanıyla katlanmaktadır. Ama enerjinin korunumu gereği; F1 kuvveti ne kadar iş yaparsa, F2 kuvveti de ancak o kadar iş yapabilir. Yani: F1.d1=F2.d2 veya d1=d2.(F2/F1)=d2.(A2/A1) olmak zorundadır. Sonuç olarak, daha büyük olan F2 kuvvetini h kadar hareket ettirmek için, küçük olan F1 kuvvetini bunun k misli, k.h kadar hareket ettirmek gerekir.

İlke o kadar güçlü ki, içi su dolu kalın bir varilin üstüne ince uzun bir boru saplayıp, borunun içine az bir miktar su koyarak varili patlatabilirsiniz: Az miktardaki su, yeterince ince bir boruda gerektiği kadar yükselebilir ve borunun fıçıya girişindeki basınç artışı ρgΔh, fıçının iç yüzeyinin her tarafına aktarılır da ondan...