- Katılım
- 17 Eyl 2008
- Konular
- 31,034
- Mesajlar
- 0
- Online süresi
- 5m 10s
- Reaksiyon Skoru
- 208
- Altın Konu
- 0
- TM Yaşı
- 17 Yıl 8 Ay 24 Gün
- Başarım Puanı
- 719
- MmoLira
- 40
- DevLira
- 0
ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!
PHP Dili
PHP yorumlayıcısı, bu "programı" çalıştırabilmek için dosyanın içinde PHP komutlarını arar. PHP komutları birinci bölümde gördüğümüz gibi iki şekilde yazılabilir:
1. <?PHP .... ?>
2. <? .... ?>
Bunlara PHP komut ayracı denir; birinci türü uzun veya standart ayraç sayılır; ikincisine ike "kısa ayraç" denir.
PHP kodlarımız, oluşturulmasını istediğimiz sayfanın HTML kodları ile tabir yerinde ise içiçe yazılır.
<?PHP
print "Merhaba Dünya!";
?>
Sayfalara yorum eklemek için;
<HTML>
<!- - Bu satır HTML'in yorum satırı
Buraya istediğimiz kadar yorum yazabiliriz..
Browser bu satırları dikkate almaz - - >
<HEAD>
<TITLE>PHP ile Merhaba</TITLE>
</HEAD>
<BODY>
<CENTER>
<B>
<H1>
<?PHP
/*
Bu satır da PHP'nin çok-satırlı yorum bölümü..
Bunu da PHP yorumcusu asla dikkate almaz
Buraya istediğimiz kadar yorum yazabiliriz.
*/
print "Merhaba Dünya!";
// Bu ise PHP'nin tek satırlı yorum bölümü
# Bu satırları da PHP yorumcusu dikkate almayacaktır.
?>
</H1>
</B>
</CENTER>
</BODY>
</HTML>
Değişkenler
PHP'de de, bir çok başka bilgisayar programlama dilinde olduğu gibi değişkenlerin içine bir değer konmadan önce tanımlanması mümkündür; fakat gerekli değildir. Değişkenleri adının önüne $ işareti koyarak tanımlarız:
$adi;
$soyadi;
$123;
$sevdigiRenk;
PHP'de genellikle değişkenleri değerini atayarak belirleriz:
$adi = "Reşit";
$soyadi = "Gülen";
$123 = 123;
$sevdigiRenk = "yeşil";
Değişkenler, kullanıldıkları işleme, taşıdıkları değeri verirler:
print $adi;
PHP'de özel bir değişkene değişken adı olarak kullanılacak değerleri de atayabiliriz:
$adi = "Reşit";
$degisken = "adi";
print $$degisken;
Burada Browser penceresine yine "Reşit" kelimesi yazılacaktır; çünkü PHP $degisken adlı değişkenin "adi" adlı değişkeni tuttuğunu bilecek ve iki Dolar işaretini görünce, $degisken'in değerini değil, onun tuttuğu değişkenin değerini yazacaktır.
Veri Türleri
PHP açısından dünyada altı tür değer vardır:
Tamsayı (Integer): 5,124, 9834 gibi
Çift (Double): 3,567 gibi
Alfanümerik (String): "Reşit" gibi
Mantıksal (Boolean): doğru (true)/yanlış (false) gibi
Nesne (Object)
Dizi (Array)
Tür Değiştirme
Bir değişkenin değerinin türü hakkında kuşkunuz varsa, en emin yol bunu PHP'nin kendisine sormaktır. Bu sorgulamayı gettype() fonksiyonu ile yaparız.
Şimdi, bir PHP programı yazalım, bir takım değişkenlere değerler atayalım ve bunların türlerini PHP'ye soralım.
$sayi = 5;
print("Birinci değişkenin adı: \$sayi
");
print("Değeri : ");
print "$sayi
";
print("Türü : ");
print gettype( $sayi ) ; //tamsayi/integer
print "
";
print "
";
$alfanumerik = "Reşit";
print "İkinci değişkenin adı: \$alfanumerik
";
print "Değeri : ";
print "$alfanumerik
";
print("Türü : ");
print gettype( $alfanumerik ) ; //alfanümerik/string
print "
";
print "
";
$ondalik = 5.1234;
print "Üçüncü değişkenin adı: \$ondalik
";
print "Değeri : ";
print "$ondalik
";
print("Türü : ");
print gettype( $ondalik ) ; //çift,ondalık/double
print "
";
print "
";
$mantiksal = true;
print "Üçüncü değişkenin adı: \$mantiksal
";
print "Değeri : ";
print "$mantiksal
";
print("Türü : ");
print gettype( $mantiksal ) ; //mantıksal/boolean
print "
";
print "
";
Burada mantıksal (boolean) değer olarak doğru anlamına true değeri atadığımız halde, PHP'nin bu değişkenin değeri olarak 1'i gösterdiğine dikkat edin. PHP'de bir fonksiyon, elde ettiği değer doğru ise sonuç olarak 1 değerini verir. (Yanlış/false değerinin neye çevrildiğini bulabilir misiniz?)
Escape
şu satırdaki, ters-bölü işareti dikkatinizden kaçmamış olmalı:
print "İkinci değişkenin adı: \$alfanumerik
";
PHP için özel anlamı olan işaretlerin anlamlandırılmasını önlemek ve bu işaretleri düz metin saymasını sağlamak için bu işaretlerin önüne ters-bölü işareti koyarız.
şöyledir:
\' Tek tırnak
\" Çift tırnak
\\ Ters-bölü
\$ Dolar işareti
\n Yeni Satır (New Line)
\r Satır Başı (Return)
\t Sekme (Tab) karakteri
Kimi zaman bir değişkene atadığımız değerin türünü değiştirmek gerekir. Bunu settype() fonksiyonu ile yaparız.
$degisken = 5.67890;
print("Değişkenin değeri : ");
print "$degisken
";
print("Türü : ");
print gettype( $degisken ) ; //çift,ondalık/double
print "
";
print "
";
print "İlk değiştirme işlemi: Alfanümerik/String:
";
settype( $degisken, string ); //alfanümerik/string (integer,double,booleon)
print "Değeri : ";
print "$degisken
";
print("Türü : ");
print gettype( $degisken ) ; //alfanümerik/string
print "
";
print "
";
Dört yararlı fonksiyon
isset() ve unset()
isset() fnksiyonu, PHP'nin bir değişkenin içinde değer bulunup bulunmadığını sınamasını sağlar. unset() ise varolan bir değişkeni yok eder.
if (isset($bir_degisken)) {
print( $bir_degisken );
}
else {
unset($bir_degisken);
}
Bu kod parçası, $bir_degisken isimli dğişkenin içi boş değişse, içeriğini görüntüleyecek, içi boş ise varlığına son verecektir.
empty()
isset() fonksiyonun tersi işleve sahiptir; bir değişkene değer atanmamışsa, veya değeri sıfır veya boş alfanümerik (null string) ise, doğru (True) değeri verir.
$bir_degisken = 123;
echo empty($bir_degisken);
$bir_degisken = "";
echo empty($bir_degisken);
is_string(),is_integer(),is_double(),
Sınadıkları değişkenin aradıkları türden değer içermesi halinde doğru 'True) sonuç verirler.
<?php
$a = 6.567;
if (is_double($a)) {
print ("A Double'dır
");
}
$b = "Reşit";
if (is_double($a)) {
print ("B String'dir
");
}
$c = 6;
if (is_int($c)) {
print ("C Integer'dır
");
}
?>
Bu kod, Browser penceresine "A double'dır, B String'dir, C Integer'dır" yazdıracaktır. PHP'de bu fonksiyonlara benzeyen fakat başka tür değer arayan şu fonksiyonlar da vardır: is_array(), is_object.
İşlemciler (Operatörler)
Aritmetik işlemciler:
+ Toplama 6+5 = 11
- Çıkartma 6-5 = 1
/ Bölme 6/5 = 1.2
* Çarpma 6*5 = 30
% Kalan (Modulus) 6%5 = 1
$sayi=4.5;
echo floor($sayi); =>> 4 (Sayıyı aşağıya yuvarlar)
echo ceil($sayi); =>> 5 (Sayıyı yukarıya yuvarlar)
echo round($sayi); =>> 5 (Sayıyı yuvarlar)
echo max(13,12,5,7); =>> 13
echo min(13,12,5,7); =>> 5
Rastgele Sayı
Srand((double) microtime()*1000000);
echo rand(20,30) =>> (20-30 arası sayı döndürür)
PHP'nin atama işlemcisinin eşittir (=) işareti olduğunu hatırlıyorsunuz birleşik-atama (combined-assignment) işlemcileri, bu işarete diğer aritmetik işlemciler eklenerek oluşturulur.
İşlemci Örnek Anlamı
+= $a += 5 $a = $a + 5
-= $a -= 5 $a = $a - 5
/= $a /=5 $a = $a / 5
*= $a *= 5 $a = $a * 5
%= $a %= 5 $a = $a % 5
.= $a .= "metin" $a = $a" metin"
Bir Arttırmak veya Azaltmak için
Değerleri sadece 1 arttırmak veya azaltmak için PHP, bir kolaylık sağlar:
$a++ veya ++$a : $a'nın değerini 1 arttırır;
$a-- veya --$a : $a'nın değerini 1 eksiltir.
PHP'nin karşılaştırma yapması için kullandığımız işlemciler ise işlem işaretinin sağı ve solundaki değerleri veya değişkenlerin değerlerini işaretin belirttiği karşılaştırmayı yaptıktan sonra ortaya ya doğru (true) ya da yanlış (false) sonucunu çıkartırlar.
İşlemci Örnek Örnek $a=6 ise:
== eşitse $a == 5 Yanlış/False
!= eşit değilse $a != 5 Doğru/True
=== aynı ise $a === 5 Yanlış/False
> büyükse $a > 5 Doğuru/True
< küçükse $a < 5 Yanlış/False
<= küçükse $a <= 5 Yanlış/False
veya eşitse
>= büyükse $a >= 5 Doğru/True
veya eşitse
PHP'de bu karşılaştırmayı iki grubun arasına koyduğumuz işaretlerle yaparız İşaretin sağ ve sol tarafının doğruluğu veya yanlışığı işarete göre nihai sonucun doğru veya yanlış olmasını sağlar. Bu karşılaştırmaları yaparken şu işlemcileri kullanırız:
İşlemci Adı Anlamı Örnek
|| veya sol veya sağ doğru doğru || yanlış = doğru
or veya sol veya sağ doğru doğru || yanlış = doğru
&& ve sol ve sağ doğru doğru || yanlış = yanlış
and ve sol ve sağ doğru doğru || yanlış = yanlış
Xor Şartlı-veya Sadece sol veya sağ doğru doğru || yanlış = doğru
! Değil sol veya sağ yanlış doğru || yanlış = doğru
<?php
$vize = 45;
$final = 65;
if ($vize >= 50 && $final >= 50) {
print ("Öğrenci geçti!");
}
else {
print ("Öğrenci kaldı!");
}
?>
PHP yorumlayıcısı, bu "programı" çalıştırabilmek için dosyanın içinde PHP komutlarını arar. PHP komutları birinci bölümde gördüğümüz gibi iki şekilde yazılabilir:
1. <?PHP .... ?>
2. <? .... ?>
Bunlara PHP komut ayracı denir; birinci türü uzun veya standart ayraç sayılır; ikincisine ike "kısa ayraç" denir.
PHP kodlarımız, oluşturulmasını istediğimiz sayfanın HTML kodları ile tabir yerinde ise içiçe yazılır.
<?PHP
print "Merhaba Dünya!";
?>
Sayfalara yorum eklemek için;
<HTML>
<!- - Bu satır HTML'in yorum satırı
Buraya istediğimiz kadar yorum yazabiliriz..
Browser bu satırları dikkate almaz - - >
<HEAD>
<TITLE>PHP ile Merhaba</TITLE>
</HEAD>
<BODY>
<CENTER>
<B>
<H1>
<?PHP
/*
Bu satır da PHP'nin çok-satırlı yorum bölümü..
Bunu da PHP yorumcusu asla dikkate almaz
Buraya istediğimiz kadar yorum yazabiliriz.
*/
print "Merhaba Dünya!";
// Bu ise PHP'nin tek satırlı yorum bölümü
# Bu satırları da PHP yorumcusu dikkate almayacaktır.
?>
</H1>
</B>
</CENTER>
</BODY>
</HTML>
Değişkenler
PHP'de de, bir çok başka bilgisayar programlama dilinde olduğu gibi değişkenlerin içine bir değer konmadan önce tanımlanması mümkündür; fakat gerekli değildir. Değişkenleri adının önüne $ işareti koyarak tanımlarız:
$adi;
$soyadi;
$123;
$sevdigiRenk;
PHP'de genellikle değişkenleri değerini atayarak belirleriz:
$adi = "Reşit";
$soyadi = "Gülen";
$123 = 123;
$sevdigiRenk = "yeşil";
Değişkenler, kullanıldıkları işleme, taşıdıkları değeri verirler:
print $adi;
PHP'de özel bir değişkene değişken adı olarak kullanılacak değerleri de atayabiliriz:
$adi = "Reşit";
$degisken = "adi";
print $$degisken;
Burada Browser penceresine yine "Reşit" kelimesi yazılacaktır; çünkü PHP $degisken adlı değişkenin "adi" adlı değişkeni tuttuğunu bilecek ve iki Dolar işaretini görünce, $degisken'in değerini değil, onun tuttuğu değişkenin değerini yazacaktır.
Veri Türleri
PHP açısından dünyada altı tür değer vardır:
Tamsayı (Integer): 5,124, 9834 gibi
Çift (Double): 3,567 gibi
Alfanümerik (String): "Reşit" gibi
Mantıksal (Boolean): doğru (true)/yanlış (false) gibi
Nesne (Object)
Dizi (Array)
Tür Değiştirme
Bir değişkenin değerinin türü hakkında kuşkunuz varsa, en emin yol bunu PHP'nin kendisine sormaktır. Bu sorgulamayı gettype() fonksiyonu ile yaparız.
Şimdi, bir PHP programı yazalım, bir takım değişkenlere değerler atayalım ve bunların türlerini PHP'ye soralım.
$sayi = 5;
print("Birinci değişkenin adı: \$sayi
");
print("Değeri : ");
print "$sayi
";
print("Türü : ");
print gettype( $sayi ) ; //tamsayi/integer
print "
";
print "
";
$alfanumerik = "Reşit";
print "İkinci değişkenin adı: \$alfanumerik
";
print "Değeri : ";
print "$alfanumerik
";
print("Türü : ");
print gettype( $alfanumerik ) ; //alfanümerik/string
print "
";
print "
";
$ondalik = 5.1234;
print "Üçüncü değişkenin adı: \$ondalik
";
print "Değeri : ";
print "$ondalik
";
print("Türü : ");
print gettype( $ondalik ) ; //çift,ondalık/double
print "
";
print "
";
$mantiksal = true;
print "Üçüncü değişkenin adı: \$mantiksal
";
print "Değeri : ";
print "$mantiksal
";
print("Türü : ");
print gettype( $mantiksal ) ; //mantıksal/boolean
print "
";
print "
";
Burada mantıksal (boolean) değer olarak doğru anlamına true değeri atadığımız halde, PHP'nin bu değişkenin değeri olarak 1'i gösterdiğine dikkat edin. PHP'de bir fonksiyon, elde ettiği değer doğru ise sonuç olarak 1 değerini verir. (Yanlış/false değerinin neye çevrildiğini bulabilir misiniz?)
Escape
şu satırdaki, ters-bölü işareti dikkatinizden kaçmamış olmalı:
print "İkinci değişkenin adı: \$alfanumerik
";
PHP için özel anlamı olan işaretlerin anlamlandırılmasını önlemek ve bu işaretleri düz metin saymasını sağlamak için bu işaretlerin önüne ters-bölü işareti koyarız.
şöyledir:
\' Tek tırnak
\" Çift tırnak
\\ Ters-bölü
\$ Dolar işareti
\n Yeni Satır (New Line)
\r Satır Başı (Return)
\t Sekme (Tab) karakteri
Kimi zaman bir değişkene atadığımız değerin türünü değiştirmek gerekir. Bunu settype() fonksiyonu ile yaparız.
$degisken = 5.67890;
print("Değişkenin değeri : ");
print "$degisken
";
print("Türü : ");
print gettype( $degisken ) ; //çift,ondalık/double
print "
";
print "
";
print "İlk değiştirme işlemi: Alfanümerik/String:
";
settype( $degisken, string ); //alfanümerik/string (integer,double,booleon)
print "Değeri : ";
print "$degisken
";
print("Türü : ");
print gettype( $degisken ) ; //alfanümerik/string
print "
";
print "
";
Dört yararlı fonksiyon
isset() ve unset()
isset() fnksiyonu, PHP'nin bir değişkenin içinde değer bulunup bulunmadığını sınamasını sağlar. unset() ise varolan bir değişkeni yok eder.
if (isset($bir_degisken)) {
print( $bir_degisken );
}
else {
unset($bir_degisken);
}
Bu kod parçası, $bir_degisken isimli dğişkenin içi boş değişse, içeriğini görüntüleyecek, içi boş ise varlığına son verecektir.
empty()
isset() fonksiyonun tersi işleve sahiptir; bir değişkene değer atanmamışsa, veya değeri sıfır veya boş alfanümerik (null string) ise, doğru (True) değeri verir.
$bir_degisken = 123;
echo empty($bir_degisken);
$bir_degisken = "";
echo empty($bir_degisken);
is_string(),is_integer(),is_double(),
Sınadıkları değişkenin aradıkları türden değer içermesi halinde doğru 'True) sonuç verirler.
<?php
$a = 6.567;
if (is_double($a)) {
print ("A Double'dır
");
}
$b = "Reşit";
if (is_double($a)) {
print ("B String'dir
");
}
$c = 6;
if (is_int($c)) {
print ("C Integer'dır
");
}
?>
Bu kod, Browser penceresine "A double'dır, B String'dir, C Integer'dır" yazdıracaktır. PHP'de bu fonksiyonlara benzeyen fakat başka tür değer arayan şu fonksiyonlar da vardır: is_array(), is_object.
İşlemciler (Operatörler)
Aritmetik işlemciler:
+ Toplama 6+5 = 11
- Çıkartma 6-5 = 1
/ Bölme 6/5 = 1.2
* Çarpma 6*5 = 30
% Kalan (Modulus) 6%5 = 1
$sayi=4.5;
echo floor($sayi); =>> 4 (Sayıyı aşağıya yuvarlar)
echo ceil($sayi); =>> 5 (Sayıyı yukarıya yuvarlar)
echo round($sayi); =>> 5 (Sayıyı yuvarlar)
echo max(13,12,5,7); =>> 13
echo min(13,12,5,7); =>> 5
Rastgele Sayı
Srand((double) microtime()*1000000);
echo rand(20,30) =>> (20-30 arası sayı döndürür)
PHP'nin atama işlemcisinin eşittir (=) işareti olduğunu hatırlıyorsunuz birleşik-atama (combined-assignment) işlemcileri, bu işarete diğer aritmetik işlemciler eklenerek oluşturulur.
İşlemci Örnek Anlamı
+= $a += 5 $a = $a + 5
-= $a -= 5 $a = $a - 5
/= $a /=5 $a = $a / 5
*= $a *= 5 $a = $a * 5
%= $a %= 5 $a = $a % 5
.= $a .= "metin" $a = $a" metin"
Bir Arttırmak veya Azaltmak için
Değerleri sadece 1 arttırmak veya azaltmak için PHP, bir kolaylık sağlar:
$a++ veya ++$a : $a'nın değerini 1 arttırır;
$a-- veya --$a : $a'nın değerini 1 eksiltir.
PHP'nin karşılaştırma yapması için kullandığımız işlemciler ise işlem işaretinin sağı ve solundaki değerleri veya değişkenlerin değerlerini işaretin belirttiği karşılaştırmayı yaptıktan sonra ortaya ya doğru (true) ya da yanlış (false) sonucunu çıkartırlar.
İşlemci Örnek Örnek $a=6 ise:
== eşitse $a == 5 Yanlış/False
!= eşit değilse $a != 5 Doğru/True
=== aynı ise $a === 5 Yanlış/False
> büyükse $a > 5 Doğuru/True
< küçükse $a < 5 Yanlış/False
<= küçükse $a <= 5 Yanlış/False
veya eşitse
>= büyükse $a >= 5 Doğru/True
veya eşitse
PHP'de bu karşılaştırmayı iki grubun arasına koyduğumuz işaretlerle yaparız İşaretin sağ ve sol tarafının doğruluğu veya yanlışığı işarete göre nihai sonucun doğru veya yanlış olmasını sağlar. Bu karşılaştırmaları yaparken şu işlemcileri kullanırız:
İşlemci Adı Anlamı Örnek
|| veya sol veya sağ doğru doğru || yanlış = doğru
or veya sol veya sağ doğru doğru || yanlış = doğru
&& ve sol ve sağ doğru doğru || yanlış = yanlış
and ve sol ve sağ doğru doğru || yanlış = yanlış
Xor Şartlı-veya Sadece sol veya sağ doğru doğru || yanlış = doğru
! Değil sol veya sağ yanlış doğru || yanlış = doğru
<?php
$vize = 45;
$final = 65;
if ($vize >= 50 && $final >= 50) {
print ("Öğrenci geçti!");
}
else {
print ("Öğrenci kaldı!");
}
?>
