- Katılım
- 17 Eyl 2008
- Konular
- 31,034
- Mesajlar
- 0
- Online süresi
- 5m 10s
- Reaksiyon Skoru
- 208
- Altın Konu
- 0
- TM Yaşı
- 17 Yıl 8 Ay 28 Gün
- Başarım Puanı
- 719
- MmoLira
- 40
- DevLira
- 0
ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!
Bunları Biliyor musunuz? (1)
Bilelim
ABDâde Yellowstoneâdeki on bir gayzerden birine âeski sadık dostâ denir. Çünkü bu gayzer şaşılacak bir düzenle, her altmış beş dakikada bir ve tam dört buçuk dakika süreyle, bir kaynar su ve buhar sütununu havaya fışkırtır. Her fışkırtmadan önce davul gümbürtüsünü andıran boğuk bir uğultu duyulur, sonra da köpüklü sular 50 metreye kadar fışkırır. Aynı parkta bulunan ve âdevâ ismiyle anılan gayzerin fışkırma süresi ise bir saati aşar. Ancak suları 75 metreye kadar ulaşan bu gayzer haftada bir kez fışkırır. Suyun içindeki minerallere bağlı olarak zeminde oluşan sarı renkli çökelmiş sarı rengindeki kayaçlardan dolayı âyellowstoneâ denilmektedir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Golf Stream akıntısı, Meksika Körfezinden doğduğu için İngilizcede âkörfez akıntısıâ anlamındaki bu isimle anılmıştır. Genişliği 50 kilometreyi, derinliği 1000 metreyi bulan akıntının akış hızı saatte 4â5 kilometre civarındadır. Yaz kış hep sıcak olan bu akıntı Batı Avrupa kıyılarının ılıman bir iklime sahip olmasında önemli bir etkiye sahiptir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ABDânin Kaliforniya eyaletindeki Kaliforniya Çölü âölüm vadisiâ olarak ta bilinir. Deniz seviyesinden 85 metre aşağıda bulunan bu mekân ABDânin keşfedilmesinden sonra altın arayıcılarının gözde mekânı olmuştur. âAltına hücumâ devrinde altın bulmak için yollara düşen maceracıların çoğu susuzluk, güneş çarpması ve soğuk nedeniyle ölmüştür. Bu nedenle bu bölgeye âölüm vadisiâ denilmiştir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dünyanın çekim kuvveti cisimleri kendine çeker. Bu nedenle uzaya gönderilen cisimlerin yerçekiminin etkisinden kurtulması gerekir. Saatte 29.000 kilometre hızla giden bir roketten fırlatılan bir uydu dünya çevresindeki yörüngesine otururken, saatte 29.000 kilometreden daha düşük hızla giden roket dünyanın çekim kuvvetten kurtulamaz ve dünyaya geri düşer. Saatte 40.000 kilometre hızla giden bir roket ise dünyanın çekim kuvvetinden kurtulduğu için uzaya gidebilir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Afrika kıtasındaki volkanik Klimanjaro Dağı âışıldayan dağâ diye bilinir. Çünkü geniş ve ıssız bir yaylanın ortasında tek başına yükselir. Kalıcı kar ve buzla örtülü pırıl pırıl zirvesi kilometrelerce uzaktan seçilir. Bu haliyle gözleri kamaştırıp, göreni büyülediğinden bu dağ yerli dilinde âışıldayan dağâ diye bilinir. Masai yerlileri ise bu dağı tanrının evi ( ngai ngai ) olarak nitelendirir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ABDânin geçmişini New York şehri kadar iyi simgeleyen başka bir şehir yoktur. New York 70 farklı ulustan oluşur, dünyanın en büyük zenci kentidir. İtalya toprakları dışında kurulmuş en büyük İtalya kentidir.1626 yılında Hollandalılar tarafından âYeni Amsterdamâ ismiyle kurulan kent daha sonra İngiliz ve İtalyanların eline geçmiştir. Bu kentte yaşayan Yahudi sayısı İsrail devletindekine eşittir.
İzlandanın başkenti Reykjavik yerli dilinde âdumanlı körfezâ anlamına gelmektedir. Kentin çevresinde çok sayıda gayzer bulunduğundan yılın önemli kısmında kent dumanlar içerisindedir. Bu nedenle kente dumanlı körfez anlamına gelen Reykjavik ismi verilmiştir.
İstanbul halici, bir boynuz gibi kıvrıldığı için yabancılar tarafından âaltın boynuzâ ( golden horn ) olarak ifade edilmektedir.
Avrupaânın kuzeyinden Asyaânın doğusuna kadar uzanan âtayga ormanlarıâ 8 milyon kilometrekarelik alanı ile dünyanın en geniş ormanı olup, ekvatoral bölgenin yağmur ormanlarından daha geniş yer kaplar.
Lut Gölünde % 26âyı bulan tuzluluk nedeniyle insan hiç kımıldamadan ve de yüzmeden suyun üstünde durabilir.
1020 yılında Amerikaâya ulaşan Vikingler, buradaki yerli halkların kırmızı rengi çok sevdiklerini ve topraktan elde ettikleri boyalarla yüzlerini kırmızıya boyadıklarını görmüşlerdi. Bu nedenle bu esmer derili insanlara âkızıl adamlarâ, âkızıl derililerâ ismini takmışlardır.
âMenderesâ ismi Türkiyeânin Ege Bölgesindeki Büyük Menderes Nehrinin çizdiği büklümlerden alınarak, coğrafya literatürüne geçmiştir.
âAtlasâ ismi dünyayı omuzları üstünde taşıdığı düşünülen mitolojik Yunan tanrısına binaen 1595âte Mercatorâun yayınladığı dünya haritaları takımına verdiği isimdir.
âHimalayaâ ismi Sanskritçede âonun eviâ ( him=onun, alaya=evi ) anlamına gelmektedir.
âNederlandâ Flamancada alçak ülke anlamına gelmektedir. Çünkü Hollanda topraklarının % 60âı denizin doldurulmasıyla kazanıldığından, ülkenin hiçbir noktasının yükseltisi 300 metreden fazla değildir. Hatta % 27âsi deniz seviyesinin altındadır.
Volkan ismi İtalyaâdaki Sicilya Adasının kuzeyinde yer alan Eloiata takımadalarında bulunan âVulcanoâ yanardağından ( roma ateş tanrısı Vulcanusa binaen ) gelmektedir.
Havanın insan üzerine yaptığı itme kuvveti ( basınç ) hissedilemez, çünkü insan vücudu da havayı aynı kuvvetle dışarı doğru itmektedir.
Ham petrol arıtma için 400 °Câye kadar ısıtılınca buhar haline dönüşür. Isıtılan ham petrol buhar ayrıştırma kolonundan yukarı doğru çıktıkça soğur ve farklı sıcaklıklarda ayrışarak 340 °Câde mazot, 260 °Câde gazyağı, 180 °Câde benzin, 110 °Câde gaz elde edilir.
Kalorifer peteği gibi ısıtıcıların pencerelerin altına konulmasının nedeni, dışarıdan gelen soğuk havayı ısıtmasıdır.
Dünyanın Güneşten aldığı enerji miktarı, 100 milyonun üzerinde elektrik santralinin ürettiği enerji miktarına eşittir.
Doğu Yarımküredeki tropikal siklonlara âtayfunâ denir. Çince taifung kelimesinden gelen bu sözcük âbüyük rüzgârâ anlamına gelmektedir.
âEverest Dağıâ ismini, 1852âde ekibiyle buranın Dünyanın en yüksek dağı olduğunu keşfeden İngiliz dağcı Sir George Everestâten almıştır.
Karayolu taşımacılığında Türkiye 23.300 araçla birinci, Almanya 21.200 araçla ikinci, İngiltere 12.400 araçla üçüncü, Fransa 10.900 araçla dördüncü sırayı alır.
İrlanda ılıman iklimin etkisinde olduğundan yıl boyunca yağış alır. Bu nedenle sürekli yeşil çayırlarla kaplı olup âzümrüt adaâ olarak nitelendirilir.
Sömürgecilik döneminde Portekizâin başkenti Güney Amerika kıtasındaki âRio de Janerioââidi.
Dünya atmosferine bir günde giren akanyıldız ( göktaşı ) sayısı 75.000.000 civarındadır.
Amazon Nehrinin ismi kadın savaşçı anlamındaki amazondan gelmektedir. 1541âde nehir boyunca yolculuk yapan Orellana adındaki bir İspanyol gezgin, yolculuğu boyunca pek çok kadın savaşçıyla çarpıştığından nehre Yunan mitolojisinde kadın savaşçı anlamına gelen âAmazonâ ismini vermiştir.
Orta Asyaâdaki Taklamakan Çölünün ismi Çincede âgiden gelmezâ anlamındadır.
ABD, Kanada sınırındaki Niagara Çağlayanı 29 Mart 1848âde buzlar Ontario ırmağının akışını engellediğinden 30 saat süreyle akmamıştır.
Kanyon sözcüğü İspanyolca âboruâ ya da âtüpâ anlamındaki cana sözcüğünden gelir. Kanyon bir ırmağın kayaları oyarak açtığı derin, dik duvarlı vadi anlamındadır. 1776âda Francisco Garces adlı bir İspanyol papaz kırmızı çamurundan ötürü bu nehre İspanyolcada âkırmızıâ anlamına gelen âColoradoâ ismini vermiştir. 1600 kilometre uzunluğundaki Colorado Kanyonuna âbüyük kanyonâ ismi ise tek kollu coğrafyacı John Wesley Powell tarafından konulmuştur. Powell ve ekibi büyük kanyonu 98 günde aşmış ve ölümden zor kurtulmuştur.
âKarstâ kelimesi, Hırvatistanâın kuzeybatısında bulunan ve krs, kras=taş anlamına gelen yayladan alınmadır. Slavca bir kelime olup, bu tür araştırmalar önce bu bölgede yapıldığından tüm dünyada bu tür araziler için âkars, karstikâ sözcükleri kullanılmıştır.
Hortumlar o kadar güçlüdür ki kurbağa, balık ve kuşları yutup sonra bunların yağmur gibi düşmesine yol açabilir. 1978âde İngiltereâde kaz, 1994 yılında Avustralyaâda oluşan şiddetli bir fırtına sonucu yüzlerce tatlı su balığı yağmıştır.
Çok yağış alan tropikal bölgelerde sel baskınlarından korunmak için evler yüksek direkler üzerine kurulur.
Sahra çölündeki âsirokoâ rüzgârı buradaki kumları kaldırarak uzak mesafelere taşınmasına neden olur. Bu durum uzak mesafelerde, örneğin İngiltere ve İsviçre gibi ülkelerde kızıl renkli kar ve yağmur yağışlarına neden olmuştur.
Tropikler arası dışındaki bölgelerde yağışlar genelde kar olarak başlar, alçaldıkça ısındığından yağmura dönüşür
Mezopotamya ismi eski Yunancada âmesos = ara, ortaâ veâ potamos = nehirâ sözcüklerinden türemiş olup iki nehir arası anlamındadır. Günümüzde Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan verimli topraklara Mezopotamya denilmektedir.
Dünyanın deniz seviyesinden en alçakta yer alan gölü â 395 metre ile Lut Gölüdür.
Maldivler Cumhuriyetiânin en yüksek noktasının denizden yüksekliği 2,4 metredir.
Vatikan 1.000 kişi ile dünyanın en az nüfuslu ülkesidir.
Şili'de ki Atacama çölüne 100 yıl boyunca hiç yağmur yağmamıştır.
And Dağlarından doğup Brezilya' da denize ulaşan Amazon Nehri ağız kesimindeki 150.000 m³/snâ lik su miktarı ile dünyanın en bol akımlı nehridir.
Dünyanın en büyük adası 2.186.000 km²â lik yüzölçümü ile Grönland'dır.
142.880 km²â lik ekvatoral çapı ile Jüpiter en büyük gezegendir.
ABD-Kanada sınırında yer alan Superior 82.098 km²â lik yüzölçümüyle dünyanın en büyük gölüdür.
Dünyanın en büyük kıtası 44.387.000 km²' lik yüzölçümü ile Asyaâdır.
Dünyanın en şiddetli volkanik patlaması, 27 Ağustos 1883 tarihinde Endonezyaânın Krakatoa adasında meydana gelmiştir. En güçlü hidrojen bombası patlamasından 26 kez daha güçlü olan bu patlamada 38.380 kişi yaşamını yitirmiş, fırlayan kayalar 55 kilometre yükseğe çıkmış, patlama sesi 5.000 kilometre uzaktan duyulmuştur.
Rusya Federasyonu 17.400.000 km²' lik yüzölçümü ile dünyanın en büyük ülkesidir.
Dünyanın en büyük yarımadası 3.250.000 km²â lik yüzölçümü ile Arabistanâdır.
Pasifik Okyanusundaki Mariana ( Challenger ) çukurunun derinliği 11.033 metredir. Yarım kiloluk bir demir top bu çukurun üzerinde suya bırakıldığında dibe yaklaşık 63 dakikada varabilir.
Kazakistanâdaki Baykal Gölü 1.940 metre ile dünyanın en derin gölüdür.
Dünyadaki en düşük sıcaklık, 21 Temmuz 1983 günü Antarktika Vostok' da -89,2°C olarak ölçülmüştür.
33 milyonluk nüfusu ile Japonya'nın başkenti Tokyo dünyanın en kalabalık nüfuslu kentidir.
Çin 1.234.000.000 ile dünyanın en kalabalık nüfuslu ülkesidir.
10.8 kilometrelik genişliğiyle Lâosâtaki Khone dünyanın en geniş çağlayanıdır.
7.045.000 km²â lik alanı ve 15.000 kolu ile Amazon Dünyanın en geniş havzalı nehridir.
Dünyanın en büyük volkanik krateri 117 kilometrelik çevre uzunluğu ile Japonya' da ki Aso yanardağındadır.
41° güney enleminde yer alan Yeni Zelanda'nın başkenti Wellington dünyada en güneyde yer alan başkenttir.
Güneş çevresinde saatte 172.248 kilometrelik hızla dönen Merkür en hızlı gezegendir.
64° kuzey enleminde yer alan İzlanda'nın başkenti Reyjkavik Dünyada en kuzeyde yer alan başkenttir.
Rusya Federasyonun 73° kuzey enlemindeki Dikson limanı dünyanın en kuzeydeki şehridir.
3.000 km²â lik Ekvatoral çapı ile Plüton en küçük gezegendir.
Dünyanın en küçük kıtası 7.686.000 km²' lik yüzölçümü ile Avustralya'dır.
Vatikan 0,44 km²â lik yüzölçümü ile dünyanın en küçük ülkesidir.
462°Câ lik yüzey ısısı ile Venüs en sıcak gezegendir.
â220 °Câ lik yüzey ısısı ile Plüton en soğuk gezegendir.
İsrail-Ürdün arasında yer alan Lut Gölü dünyanın en tuzlu gölüdür.
Rusya Federasyonu ile Japonya arasında yer alanTatar Boğazı 800 kilometrelik uzunluğuyla dünyanın en uzun boğazıdır.
ABDânin Kentucky bölgesindeki Flint Mamoth mağarasının uzunluğu 345 kilometredir.
Burundiâ de doğup Mısırâ da Akdenizâ e ulaşan Nil 6.695 kilometre ile Dünyanın en uzun nehridir.
Venüs 41.360.000 kilometre ile dünyaya en yakın gezegendir.
Bolivyaânın La Paz şehri 3.631 metre ile dünyanın en yüksekte yer alan başkentidir.
979 metre ile Venezüellaâdaki Angel, Dünyanın en yüksek çağlayanıdır.
Tibet-Nepal sınırında ki Himalaya sıradağları üzerinde yer alan Everest Tepesi 8.848 metrelik zirvesiyle dünyanın en yüksek dağıdır.
1971 yılında Japonya' nın Ishıgaki adası kıyılarında ölçülen 85 metre yüksekliğindeki deprem dalgası dünyadaki en yüksek dalgadır.
Dünyadaki en yüksek sıcaklık 13 Eylül 1922' de Libya El Aziziye' de 58°C olarak ölçülmüştür.
Hindistanâ da Tibet sınırına yakın Basisi kenti 5.988 metrelik yükseltisiyle dünyanın en yüksekteki şehridir.
Hindistanâda Himalaya Dağlarının eteklerinde yer alan Çerapunçi yöresi 1860â1861 yılları arasındaki bir yıllık sürede 26.460 mm yağış almıştır.
4.360 saatlik yıllık güneşlenme süresi ile Doğu Sahra dünyanın en çok güneşlenen yeridir.
Havaideki Kauai Yöresi, yılda 350 gün boyunca düşen yağışla dünyanın en yağışlı yeridir.
Endonezyaânın Java adasındaki Bogor, 322 günlük süre ile dünyanın en çok gök gürültüsü olan yöresidir.
Etiyopyaâdaki Dallal 34,4 °Câlik yıllık sıcaklık ortalaması ile dünyanın en sıcak yeridir.
78° güney enlemi Antarktikaâdaki Polus Nedostupnosti â 57,8° Câ lik yıllık sıcaklık ortalaması ile dünyanın en soğuk yeridir.
Lesotho' nun en alçak noktası deniz seviyesinden 1.380 metre yüksekliktedir.
And Dağlarının Peru - Bolivya sınırları arasındaki bölgede 3.811 metrede bulunan Titikaka dünyanın en yüksekteki gölüdür.
Kutup bölgelerindeki kar ve buzlar sahip oldukları beyaz örtü nedeniyle güneşten yeryüzüne ulaşan ışınların % 90ânını geriye yansıtarak, bu bölgelerde sıcaklıkların düşük olmasında etkili olurlar.
Deterjan kelimesi Latincede temizleme anlamındaki âdetergereâ den gelir.
Deniz düzeyinden yaklaşık 8 kilometre yüksekte olan Everest Dağının zirvesindeki hava basıncı, deniz seviyesindekinin yaklaşık % 30â u kadardır.
30 kilometre yükseltideki stratosfer katmanında esen rüzgârların hızı saatte 300 kilometreyi bulur.
Atmosferin sıcaklığı 180 km yüksekte 395 °Câye, 320 kilometre yükseklikte ise 700 °Câye ulaşır.
Irmaklar her yıl yaklaşık 2 milyar madensel tuzu denizlere taşımaktadır.
Güney Fransaâda âvent tu midiâ denen sıcak ve nemli rüzgâr baş ağrıları, sara, astım nöbetleri ve küçük ateşlenmelere neden olmaktadır.
Lületaşı, boşluklu ve hafif olduğundan, suda yüzer. Bu nedenle halk arasında âdenizköpüğüâ diye bilinir.
Selüloz, bitkilerde hücre yapısının çoğunluğunu oluşturan ve kâğıt yapımı, yapay yaprak üretimi ile bazı patlayıcı maddelerin üretiminde de kullanılan kâğıt hamurudur.
İzlandaâda nüfusun % 67âsi evlerinde jeotermal enerji kullanmaktadır.
Portland çimentosunun % 78âi kireçtaşı, % 20âsi kil taşı, % 2âsi ise diğer katkı maddelerinden oluşur.
Kristof Kolombun Amerika kıtasında karaya ilk ayak bastığı yer âWatling Adasıâ dır.
Norveç yıllık enerji üretiminin %96âsını, Zaire %95âini, Sri Lanka ( Seylan ) %90ânını, Brezilya %85âini, İsviçre %75âini, Kanada ise %65âini hidroelektrikten sağlamaktadır.
Ortaçağda Afrika kıyılarını dolaşan Normonların gördüklerini söyledikleri âyabanıl insanlarâ aslında goril maymunlarıdır.
Bartelmi Diaz ve ekibi 1847 yılında ulaştığı Güney Afrikaânın uç noktasına fırtına ve dalgalar nedeniyle âFırtınalar Burnu anlamına gelen Cabo Tarmentoso â adını vermiştir. Ancak sonraları Portekiz kralı buraya âFırtınalar Burnuâ denilirse, buradan Hindistanâa ulaşmaya çalışacak kaptan ve tayfaların korkacağını ileri sürerek buranın ismini âÜmit Burnu anlamındaki Cabo Bao Esperançoâ olarak değiştirmiştir.Güney Afrikaânın Kap şehri de ismini buradan almıştır.
1497âde Hindistanâa ulaşmak için yola çıkan Vasco dö Gama Güney Afrikada yılbaşı günü önünden geçtiği yere âdoğum günüâ anlamına gelen âNatalâ ismini vermiştir.
Dünyada milli park olarak ilan edilen ilk yer ABDâde 1872âde oluşturulan âYellowstone Milli Parkıdırâ.
Hawaii Adaları, Meksika Körfezi, Karayipler Denizi Kıyıları, ( Küba, Antil Adaları, Florida ) ile Avustralya kıyıları dünyada sörf sporunun en yoğun yapıldığı yerlerdir.
Genelde yaz sıcaklık ortalaması 10°Câden düşük olan bölgeler ile yıllık yağış tutarı 400 mmâden az olan bölgelerde ağacın yetişmesi çok zordur.
Lâteks, ( kauçuk ) çiklet, ( sıtma ağacından ) reçine, ( çam, köknar, ladin ) sakız, tanen, ( dericilikte kullanılır ) mantar, çeşitli yağlar ile ilaç maddeleri ormanlardan elde edilen ürünlerdir.
Hindistanâa gitmek üzere yola çıkan Magellan ve ekibi Güney Amerikanın fırtınalı güney ucunu, bugünkü adıyla âMagellan Boğazınınâ fırtınalı ve tehlikeli sularını aştıktan sonra, öteki tarafta ki sakin okyanusu görünce, buraya âsakin denizâ anlamına gelen âPasifik Okyanusuâ adını vermiştir.
Norveçâteki Narvik ve Bergen, Rusya Federasyonundaki Arhangelsk ve Vladivostok ile İngiltereâdeki Hull ve Grimsby liman şehirlerinin gelişmesinde balıkçılık önemli rol oynamıştır.
Bir ton şeker elde etmek için 40â50 ton, bir ton kâğıt üretebilmek için 170 ton, bir ton çelik elde etmek için ( soğutma suyu olarak ) 300 bin ton, bir ton deriyi işlemek için 10 ton kullanma suyuna ihtiyaç vardır.
Dünyada sünger avcılığının en fazla olduğu bölgeler; Bahama Adaları, Florida Kıyıları, Avustralyaânın doğu kıyıları, Akdeniz de Sicilya, Korsika ve Sardunya adaları ile Ege adaları ve Bodrum kıyılarıdır.
Balinaların kafa kemiklerinden çıkarılan ispermeçet yağı, kozmetik ve ilaç endüstrisinde ( güzel kokan banyo sabunları, dudak rujları, krem ve merhemler gibi ) kullanılır.
Okaliptüs ağaçları çok su tükettiği için, bataklık bölgeleri kurutmada bu ağaçlardan yararlanılır. Yapraklarından ise âokaliptolâ adlı mikrop öldürücü ilaç elde edilir.
Patates, mısır, domates ve tütün gibi tarım ürünleri Kızılderililerin insanlığa armağanıdır.
Kum çölleri, dünya karalarının % 14âünü kaplar.
Eskimolar soğuktan korunmak için, vücutlarına hayvan yağı sürer ve kalın kürkler giyerler.
İspanyadaki Costa Brava; Vahşi kıyı, Costa Dorado ise Altın kıyı anlamına gelmektedir.
Mandalina, portakal ve limon kabuklarından kolonya ve esans üretiminde yararlanılır.
âMetreâ yer boylamının dörtte birinin on milyonda biridir. XVI. Louis döneminde kararlaştırılan bu yeni uzunluk birimini doğru tanımlayabilme işi bir hayli zahmetle yapılmıştır. Çünkü bunun için boylamın bir kısmının ölçülmesi gerekmiştir. Gökbilimci J.B.Delambreda ile P.Mechain ikilisi, biri Fransadan diğeri İspanyadan hareket ederek, birkaç bin astronomik ve jeodezik gözlemde bulunmuş ve 7 yılın sonunda buluşmuşlardır. Böylece örnek metre âetalonâ bulunmuştur.
Anadolu kelimesinin Yunanca âgüneşin doğuşu, doğu memleketiâ anlamındaki Anatolosâdan geldiği sanılmaktadır.
Cıva sıvı olarak bulunan tek metaldir.
Dünyanın en büyük teleskopu Kuzey Kafkasyaâdaki Zelenchkayada kurulmuş olup 600 santimlik aynaya sahiptir.
Genelde yıllık yağış miktarı 200 milimetreden az olan yerler çöl olarak nitelendirilir.
Yenilebilir yağların önemli bir kısmı; zeytin, ayçiçeği, soya, mısır, yerfıstığı, pamuk, kolza, hindistancevizi ve fındıktan elde edilir.
Kahve bitkisi, yıllık ortalama sıcaklığın 21°C olduğu ılıman iklimlerde yetiştirilebilir ve en iyi ürün deniz düzeyinden 600â2000 metre yükseklikteki ekim alanlarından alınır
Tokyo ismi Japoncada âdoğu başkentiâ ( to=doğu, kyo=başkent ) anlamına gelmektedir.
Büyük Sahra Çölü 8.600.000 km²â lik yüzölçümüyle ABD kadar yer kaplar. Sahra sözcüğü Arapçadaki âsaharaâ sözcüğünden gelme olup çöl anlamındadır.
Petrol kelimesi Latince âpetra: kayaâ ve âoleum: yağâ sözcüklerinden türemiştir.
Cam yapımında saf silisyum kumu kullanılır. Camda kullanılan demir ve bakır cama yeşil renk verirken, bakır oksit ve kobalt mavi, selenyum ve bakır oksit ise kırmızı renk verir. Türkiyeâde cam yapımında kullanılan silisyum kumu Kapı dağ Yarımadası, İstanbulâun Karadeniz kıyıları, Yalova kıyıları ile Sinop Yarımadasından sağlanır.
Amerikan bağımsızlık savaşından sonra, 1790âda yeni başkentin Potomac Irmağı kıyısında kurulması benimsenmiş ve yer seçimi ABDânin ilk başkanı George Washingtonâa bırakılmıştır. Kentin kuruluşunu denetleyen komisyon kente âAmerikan bağımsızlık savaşında oynadığı rolle ülkenin kurucusu olarak kabul edilen George Washingtonâun anısınaâ Washington ismini vermiştir. Böylece 1800 yılında federal yönetim Philadelphiaâdan Washingtonâa taşınmıştır. Coğrafi açıdan kopuk ve uzak oluşu nedeniyle önceleri âyaban kentâ olarak anılan Washington 1812âden sonra Amerika halkınca başkent olarak benimsenmiştir.
Yeni Zelanda ve Avustralya dünyanın en büyük yün üreticileri olup, dünyadaki toplam yün üretiminin % 40âını karşılarlar.
Litosferdeki litho sözcüğü Yunancada âtaşâ, hidrosferdeki hidro sözcüğü ise Yunancada âsuâ anlamına gelmektedir.
Merinos koyunu dünyanın en kaliteli yününe sahip olup anavatanı İspanyaâdır.
Kongo Nehri ve kollarını kapsadığı için Kongo ismi ile anılan ülkeye 1971 yılında âırmakâ anlamına gelen ânzadiâ sözcüğünden gelme âZaireâ ismi verilmiştir.
Atlas Okyanusundaki Küçük Antil adalarına doğu-kuzeydoğu yönünden batı-güneybatı yönüne doğru sürekli esen alize rüzgârları nedeniyle ârüzgâr altı adalarıâ denir.
Pasifik Okyanusunda bulunanYeni Gineâye, 1945âte buraya ayak basan İspanyol İnigo Ortiz de Retes, buradaki yerli halkı Afrika zencilerine benzettiğinden bu adaya Afrika kıtasındaki Gineâye binaen, âYeni Gineâ ismini vermiştir.
Dünya yüzeyinin %12âsi buzullarla kaplıdır.
âTaylandâ sözcüğü Tayland dilinde özgür insanlar ülkesi anlamına gelmektedir.
Kristof Kolomb 1502 yılında Amerika kıtasına yaptığı son yolculuğunda Hondurasâa âdeniz derinlikleriâ anlamına gelen ismi vermiştir.
Elverişli jeopolitik konumu nedeniyle Simon Bolivar Panamayı âevrenin kalbiâ olarak nitelemiştir.
Üstünde bulunan kar ve buz örtüsünden dolayı, Antarktika âbeyaz çölâ olarak bilinir.
400 kilometrelik uzunluğu ile Antarktikaâdaki Lambert Buzulu dünyadaki en uzun buzuldur.
Tasmanya ve Tasman Denizinin ismi yöreyi keşfeden Hollandalı denizci âAbel Tasmanâdan gelmektedir
Kuzey kutup dairesi üzerinde kalan bölgeye âarktikaâ denir.
Avustralya, Yeni Zelanda ve Pasifik Okyanusundaki çok sayıda adadan oluşan kıtaya âOkyanusyaâ denir.
Avrupalıların Brezilya toprakları ile tanışması tesadüfen olmuştur. Portekizli denizci Alvares Cabral, yelkenli gemileriyle Ümit Burnunu dolaşıp Hindistanâa gitmeyi amaçlarken rüzgârsız Gine Körfezine girmemek için, gerektiğinden fazla batıya açılınca, Brezilya kıyılarına ulaşmıştır. Portekiz hemen bu topraklar üzerinde hak iddia ederek buraya âTerra da Santa Cruz=kutsal haç topraklarıâ ismini vermiştir. Brezilya ismi ise daha sonraları, bu bölgede çok rastlanan ve kırmızı boya yapımında kullanılan âpau-brasilâ ağacından dolayı verilmiştir.
İspanyolcada ova-düzlük anlamına gelen âpampalarâ Arjantinde 760.000 km²âlik bir alan kaplar ki bu Türkiyeânin yüzölçümüne yakındır. Geniş, serin, sulak ve ağaçsız olan pampalar hayvancılık için uygun ortam oluştururlar.
Aborjinlerin gölgeli yer anlamına gelen uluru ismini verdikleri Ayers Kayası Avustralyaânın simgelerinden biridir. 384 metrelik yüksekliği ve 3,6 kilometrelik uzunluğu ile dünyanın tek blok halindeki en büyük kayasıdır. Ayers Kayası Aborjinlerce kutsal kabul edildiğinden tırmanmak günah sayılmaktadır.
Venezüella adı İspanyolca küçük Venedik anlamına gelir. Petrol üretiminde çalışmak üzere aldığı yoğun göç nedeniyle âgöçmenler ülkesiâ olarak bilinir.
Surinam adını 14. yüzyıla kadar bu topraklarda yaşayan âsurinenlerdenâ almıştır. Hollanda 1667 yılında sömürgesi durumundaki New Amsterdamâı ( bugünkü New York şehrini ) İngiltereâye vererek karşılığında Surinamâı almıştır.
Anayurdu Amerikanın tropikal kesimleri olan kapok ağacının liflerinden; yatak, yorgan, uyku tulumu, yastık ve can simidi yapılır.
1549 yılından 1763 yılına kadar Brezilyaânın başkenti eski ismi Bahia olan Atlas Okyanusu kıyısındaki Salvadorâdu
Macellan dünya çevresindeki turunda Amerika kıtasının güneyinden geçerek Hindistanâa varmaya çalışırken geçtikleri boğaza ateş ülkesi anlamına gelen âtierra del fuegoâ ismini vermiştir. Çünkü bu soğuk bölgenin insanları bazen ısınmak, bazen de balıkları çekmek için kıyı boyunca ateş yakıyordu.
Kızıl Erik M.S 985âte ( Kristof Kolombâdan 500 yıl önce ) buzlarla kaplı bir karanın en güney noktasına ulaşmış ve buraya göçmenleri kolaylıkla çekebilmek için Norveç dilinde yeşil anlamına gelen âGreenlandâ adını koymuştur. Bu isim daha sonraları Grönlandâa dönüşmüştür.
Palmiye yapraklarındaki liflerden sicim, kurutulmuş yapraklarından hasır yaygı, paravana yapılır. Yapraklarının arasındaki kalın damardan sepet örülür. Tomurcukları çok lezzetli sebze yerine geçer. Özsuyundan palmiye şarabı, meyvesinden palmiye yağı, çekirdeğinden ise sabun elde edilir.
Dünyada en fazla kara komşusuna sahip ülkeler şunlardır; Çin ve Rusya Federasyonu 14, Brezilya 10, Kongo, Sudan ve Almanya 9, Türkiye, Avusturya, Fransa, Zambiya ve Tanzanya ise 8 ülke ile kara sınırı komşusudur.
Bolivya, ismini aslında bir İspanyol olan ve Ekvador, Bolivya, Kolombiya, Panama, Peru ve Venezüella gibi ülkelerin bağımsızlık savaşında önderlik yapan Venezüellalı Simon Bolivarâdan almıştır.
Ekvator çizgisi; Ekvador, Kolombiya, Brezilya, Gabon, Kongo, Uganda, Kenya, Somali, Maldivler, Endonezya ve Kiribati gibi ülkelerin topraklarından geçer.
Başlangıç meridyeni; İngiltere, Fransa, İspanya, Cezayir, Mali, Burkino Faso, Gana ve Togo gibi ülkelerin topraklarından geçer.
Cezayirâ Arapçada ada demektir. İsmini Akdenizâdeki küçük bir adadan almıştır
Fas, Cezayir ve Tunusâa Afrika kıtasının batısında yer almaları nedeniyle âmağrip=günbatıs ıâ ülkeleri denir.
Kosta Rica, İspanyolcada âzengin kıyıâ anlamına gelmektedir.
Guatemala, Aztek dilinde âağaçlar ülkesiâ anlamına gelmektedir.
Brezilyanın doğu kesimindeki kurak iç bölgelerde seyrek, bodur, kuraklığa dayanıklı ve dikenli yapılarıyla belirginleşen fundalıklara sahip bitki örtüsüne âcaatinga=beyaz ormanlarâ adı verilir.
Gittikçe düşen bir atmosfer basıncı, rüzgâr ve çoğu kez de yağmur geldiğine işarettir. Artış gösteren bir atmosfer basıncı ise güzel bir havanın geleceğine işarettir.
Dünyada ilk petrol kuyusu 1859âda ABDânin Pensilviana eyaletindeki Titusvilleâde açılmıştır. Bu kuyuda bir günde 25 varil petrol ( 1 varil=185 litre ) elde ediliyordu.
Gözlük camı; kum, bor trioksit, potas, demir ve soda, pencere camı; kum, soda, kireç, magnezyum oksit, alüminyum oksit, şişe camı; kum, soda, kireç, alüminyum oksit, kristal cam; kum, kurşun oksit ve sodadan yapılır.
Amonyak, kok kömürü, katran, ilaçlar, boyalar, patlayıcı maddeler, parfümler, antiseptikler ve plastikler taşkömüründen elde edilir.
Kanguru isminin Avustralyaâya ilk ayak basan beyazların bu zıplayan hayvanı gördüklerinde yerlilere; nedir bu hayvan? diye sormaları ve yerlilerin âkangaroo = ne dediğini anlamıyorum!â cevabını vermelerinden geldiği sanılmaktadır.
Belçika ( Be ), Nederland = Hollanda ( Ne ), ve Lüksemburg ( Lüks ) gibi ülkelerin üçü â Benelüks ülkeleriâ olarak nitelendirilir.
Lös; Almanca âlose = gevşekâ anlamındadır. Çok küçük mil tanelerinden meydana gelen soluk, sarı renkli toprak çöllerde ( 23° - 55° ) yaygın olarak görülür.
âMangrovâ tropikal kuşakta, güçlü gelgitlere açık koy, delta ve lagün gibi tatlı ve tuzlu suların birbirine karıştığı bataklıklarda görülen sık ormanlara verilen isimdir.
Fayansı ilk yapanlar Babillilerdir. Ortaçağda Araplar fayans yapma tekniğini Avrupaâya taşımışlardır. Özellikle İtalyaâda büyük ilgi gören fayans özellikle 1400âlü yıllarda en büyük üretim merkezi olan âFaenzaânın adıyla anılır olmuştur.
Blue jeanı 1873âte batıyı keşfe çıkan Oscar Lewis Strauss bulmuştur. Bu pantolonlar başlangıçta çadır bezi diye bilinen mavi ketenden hazırlanıyordu. Jean sözcüğü ( cin ) ilk kez 1967âde kullanılmıştır ve bu isim Cenovaâdan gelmektedir. Çünkü bu pamuklu kumaş Cenovaâda dokunmaktaydı.
Haşhaş ismi, Hasan Sabahâtan gelmektedir. Haşhaşin = haşhaşçılar mezhebinin kurucusu olan Hasan Sabah haşhaş sakızı, afyonun insan iradesini nasıl zayıflattığını görmüş ve mezhebine girenlere haşhaş vererek çeşitli cinayetler işlettirmiştir.
Karabiberin en çok üretildiği yerler; Hindistan, Malezya ve Endonezyaâdır.
1847âde İngiliz Mercer, pamuk ipliğini bir sudkostik eriyiğinin içine batırarak yeni bir iplik elde etti ve bu yeni ipliğe â merserizeâ adını verdi.
1822 yılında Fransız mineraloji uzmanı Pierre Berthier, Provanca bölgesinin â bauxâ kentinde bir maden bularak buna âboksitâ adını vermiştir. 1854âte Fransız kimyacı Saint- Claire Devill bu madeni klorürle indirgeyerek asıl alüminyumu elde etti.
Pamuk bitkisinin gelişip ürün vermesi için 200 gün, mısır bitkisinin gelişip ürün vermesi için ise 150 gün sıcaklığın O°Cânin üzerinde olması gerekir.
Bir bölgede günlük en yüksek sıcaklığın 30°Cânin üzerine çıktığı gün âtropik günâ, günlük en yüksek sıcaklığın 25°Cânin üzerine çıktığı gün âyaz günüâ, günlük en düşük sıcaklığın 0°Cânin üstüne hiç çıkmadığı gün ise â kışâ günü olarak kabul edilir.
Çernezyom, Rus dilinde çern = kara renkli, ezyom = toprak sözcüklerinden gelmedir.Uzun boylu çayır bitki örtüsü altında oluşan koyu renkli toprak organik madde bakımından oldukça zengindir.
1998 yılına kadar Everest zirvesine çıkmaya çalışan 918 kişiden 146âsı ölmüştür.
Atmosfer sözcüğü Yunanca âatmos = nefes, sphere = küreâ kelimelerinden gelmektedir.
Atmosferdeki havanın 1 cm²âlik yüzeye yaptığı basınç 760 mm.lik cıva sütunun ağırlığına eşit olup, 1033 gr.dır. Dolayısıyla tüm atmosferin ağırlığı 5,1 trilyon kilogramdır.
Güneşten yeryüzüne gelen enerjinin;
% 25âi bulutlar ve atmosferce geriye yansıtılır.
% 25âi dağılmaya ( difüzyona ) uğrar.
% 15âi atmosfer tarafından emilir.
% 8âi yerden geriye yansıtılır.
% 27âsi ise yeryüzünü ısıtır.
Her yıl 1 milyar ton Afrika toprağı Atlas Okyanusunu geçerek Amerika kıtasına ulaşır. Bu toz ve toprak Amerikaâya, Karayipâlere ve Amazon Havzasına, Bahama Adalarına zengin tortular taşır. Zengin mineral ve besin taşıyan bu topraklar; bünyesinde böcek, mikro organizmalar ve mantar barındırdığından tarım topraklarının verimli hale gelmesinde etkilidir.
Macaristanâın başkenti Budapeşte iki bölümden oluşur. Tuna Nehrinin iki yakasında kurulan Budapeşteânin ilk çekirdeği olan Buda ortaçağda Tuna Nehrinin batı kıyısına kurulmuştur. Bu kesimde tarihi eserler ve konutlar bulunur. Daha sonraları Tuna Nehrinin doğu kıyısına kurulan Peşte ise ticari, kültürel ve idari merkez özelliğindedir.
Mississipi, Kızılderili dilinde âbüyük su, suların atası anlamınaâ gelmektedir.
Liberya ismi âözgür olanların ülkesiâ anlamına gelmektedir.
Başkent Addis Ababa Etiyopya dilinde âyeni çiçekâ anlamına gelmektedir.
Deniz seviyesinden 2500 metre yükseklikte kurulan Addis Ababa, Afrika kıtasının en yüksekte kurulan kentidir.
Sudanâın ismi Arapçada âsiyahlar ülkesiâ anlamındaki bilad el-sudanâdan gelmektedir.
Kenyaânın başkenti Nairobi ismini Masailerin Enkare Nairobi dedikleri bir su kaynağından alır ve yerli dilinde âsoğuk suâ anlamına gelir.
Casablanca ismi İspanyolcada âbeyaz evâ anlamına gelmektedir.
Botswana ismini ülkede kalabalık bir topluluk olan Botswana kabilesinden almıştır.
Kalahari çölü âkum dünyasıâ ya da âsusuz ülkeâ olarak bilinir. Çölde ot toplulukları ve ağaçlıklar bulunur.
Kuveyt arapçada âkorunmuş kent, kaleâ anlamına gelmektedir.
Japonya yani âNipponâ Japonca dilinde, güneşin doğduğu ülke anlamına gelmektedir.
Kosta Rika İspanyolcada zengin kıyı anlamına gelmektedir.
Madagaskarâda 150.000 hayvan ve bitki türü yalnızca bu ülkeye ait endemik türdür.
Moldovaânın ismi Romanyaâda bulunan Moldova ırmağından gelmektedir.
İspanyollar Venezüellaâya su üstündeki evlerden dolayı bu ülkeye âküçük Venedikâ anlamına gelen Venezüella ismini vermişlerdir.
Tuna Nehri Avusturyaânın başkenti viyana, Slovakyaânın başkenti Bratislava, Macaristanâın başkenti Budapeşte ile Yugoslavyaânın başkenti Belgradâdan geçer.
Dünyanın en büyük ticari gemi filosu Yunanistanâdadır.
Dünyanın en zengin fosfat rezervleri Fasâta bulunur.
Haiti ismi yerli dilinde âdağda yaşayanlarâ anlamına gelmektedir.
İsviçre denize kıyısı olmadığı halde, dünyada deniz ticaret filosu olan tek ülkedir.
Haiti Cumhuriyeti 1804 yılında bağımsızlığını ilan eden ilk zenci devletidir.
Birmanya, 1989 yılında ismini Myanmar Cumhuriyeti olarak değiştirmiştir
Ukrayna, Bulgaristan, Almanya, Macaristan, Rusya Federasyonu, İspanya, İngiltere gibi ülkelerde doğal nüfus artışı eksi değerlerle ifade edilmekte, yani bu ülkelerin nüfusları giderek azalmaktadır.
Kuzey Amerikaâda yer alan Superior Gölü dünyanın en büyük tatlı su gölüdür.
ABDânin Detroit kenti dünya otomobil endüstrisinin başkenti olarak kabul edilmektedir.
Güney Amerikaâdaki en büyük yarımada Guajiro, en büyük ada Ateş Toprakları, en büyük göl Maracaibo, en uzun nehir ise Amazonâdur
Bilelim
ABDâde Yellowstoneâdeki on bir gayzerden birine âeski sadık dostâ denir. Çünkü bu gayzer şaşılacak bir düzenle, her altmış beş dakikada bir ve tam dört buçuk dakika süreyle, bir kaynar su ve buhar sütununu havaya fışkırtır. Her fışkırtmadan önce davul gümbürtüsünü andıran boğuk bir uğultu duyulur, sonra da köpüklü sular 50 metreye kadar fışkırır. Aynı parkta bulunan ve âdevâ ismiyle anılan gayzerin fışkırma süresi ise bir saati aşar. Ancak suları 75 metreye kadar ulaşan bu gayzer haftada bir kez fışkırır. Suyun içindeki minerallere bağlı olarak zeminde oluşan sarı renkli çökelmiş sarı rengindeki kayaçlardan dolayı âyellowstoneâ denilmektedir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Golf Stream akıntısı, Meksika Körfezinden doğduğu için İngilizcede âkörfez akıntısıâ anlamındaki bu isimle anılmıştır. Genişliği 50 kilometreyi, derinliği 1000 metreyi bulan akıntının akış hızı saatte 4â5 kilometre civarındadır. Yaz kış hep sıcak olan bu akıntı Batı Avrupa kıyılarının ılıman bir iklime sahip olmasında önemli bir etkiye sahiptir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ABDânin Kaliforniya eyaletindeki Kaliforniya Çölü âölüm vadisiâ olarak ta bilinir. Deniz seviyesinden 85 metre aşağıda bulunan bu mekân ABDânin keşfedilmesinden sonra altın arayıcılarının gözde mekânı olmuştur. âAltına hücumâ devrinde altın bulmak için yollara düşen maceracıların çoğu susuzluk, güneş çarpması ve soğuk nedeniyle ölmüştür. Bu nedenle bu bölgeye âölüm vadisiâ denilmiştir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dünyanın çekim kuvveti cisimleri kendine çeker. Bu nedenle uzaya gönderilen cisimlerin yerçekiminin etkisinden kurtulması gerekir. Saatte 29.000 kilometre hızla giden bir roketten fırlatılan bir uydu dünya çevresindeki yörüngesine otururken, saatte 29.000 kilometreden daha düşük hızla giden roket dünyanın çekim kuvvetten kurtulamaz ve dünyaya geri düşer. Saatte 40.000 kilometre hızla giden bir roket ise dünyanın çekim kuvvetinden kurtulduğu için uzaya gidebilir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Afrika kıtasındaki volkanik Klimanjaro Dağı âışıldayan dağâ diye bilinir. Çünkü geniş ve ıssız bir yaylanın ortasında tek başına yükselir. Kalıcı kar ve buzla örtülü pırıl pırıl zirvesi kilometrelerce uzaktan seçilir. Bu haliyle gözleri kamaştırıp, göreni büyülediğinden bu dağ yerli dilinde âışıldayan dağâ diye bilinir. Masai yerlileri ise bu dağı tanrının evi ( ngai ngai ) olarak nitelendirir.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ABDânin geçmişini New York şehri kadar iyi simgeleyen başka bir şehir yoktur. New York 70 farklı ulustan oluşur, dünyanın en büyük zenci kentidir. İtalya toprakları dışında kurulmuş en büyük İtalya kentidir.1626 yılında Hollandalılar tarafından âYeni Amsterdamâ ismiyle kurulan kent daha sonra İngiliz ve İtalyanların eline geçmiştir. Bu kentte yaşayan Yahudi sayısı İsrail devletindekine eşittir.
İzlandanın başkenti Reykjavik yerli dilinde âdumanlı körfezâ anlamına gelmektedir. Kentin çevresinde çok sayıda gayzer bulunduğundan yılın önemli kısmında kent dumanlar içerisindedir. Bu nedenle kente dumanlı körfez anlamına gelen Reykjavik ismi verilmiştir.
İstanbul halici, bir boynuz gibi kıvrıldığı için yabancılar tarafından âaltın boynuzâ ( golden horn ) olarak ifade edilmektedir.
Avrupaânın kuzeyinden Asyaânın doğusuna kadar uzanan âtayga ormanlarıâ 8 milyon kilometrekarelik alanı ile dünyanın en geniş ormanı olup, ekvatoral bölgenin yağmur ormanlarından daha geniş yer kaplar.
Lut Gölünde % 26âyı bulan tuzluluk nedeniyle insan hiç kımıldamadan ve de yüzmeden suyun üstünde durabilir.
1020 yılında Amerikaâya ulaşan Vikingler, buradaki yerli halkların kırmızı rengi çok sevdiklerini ve topraktan elde ettikleri boyalarla yüzlerini kırmızıya boyadıklarını görmüşlerdi. Bu nedenle bu esmer derili insanlara âkızıl adamlarâ, âkızıl derililerâ ismini takmışlardır.
âMenderesâ ismi Türkiyeânin Ege Bölgesindeki Büyük Menderes Nehrinin çizdiği büklümlerden alınarak, coğrafya literatürüne geçmiştir.
âAtlasâ ismi dünyayı omuzları üstünde taşıdığı düşünülen mitolojik Yunan tanrısına binaen 1595âte Mercatorâun yayınladığı dünya haritaları takımına verdiği isimdir.
âHimalayaâ ismi Sanskritçede âonun eviâ ( him=onun, alaya=evi ) anlamına gelmektedir.
âNederlandâ Flamancada alçak ülke anlamına gelmektedir. Çünkü Hollanda topraklarının % 60âı denizin doldurulmasıyla kazanıldığından, ülkenin hiçbir noktasının yükseltisi 300 metreden fazla değildir. Hatta % 27âsi deniz seviyesinin altındadır.
Volkan ismi İtalyaâdaki Sicilya Adasının kuzeyinde yer alan Eloiata takımadalarında bulunan âVulcanoâ yanardağından ( roma ateş tanrısı Vulcanusa binaen ) gelmektedir.
Havanın insan üzerine yaptığı itme kuvveti ( basınç ) hissedilemez, çünkü insan vücudu da havayı aynı kuvvetle dışarı doğru itmektedir.
Ham petrol arıtma için 400 °Câye kadar ısıtılınca buhar haline dönüşür. Isıtılan ham petrol buhar ayrıştırma kolonundan yukarı doğru çıktıkça soğur ve farklı sıcaklıklarda ayrışarak 340 °Câde mazot, 260 °Câde gazyağı, 180 °Câde benzin, 110 °Câde gaz elde edilir.
Kalorifer peteği gibi ısıtıcıların pencerelerin altına konulmasının nedeni, dışarıdan gelen soğuk havayı ısıtmasıdır.
Dünyanın Güneşten aldığı enerji miktarı, 100 milyonun üzerinde elektrik santralinin ürettiği enerji miktarına eşittir.
Doğu Yarımküredeki tropikal siklonlara âtayfunâ denir. Çince taifung kelimesinden gelen bu sözcük âbüyük rüzgârâ anlamına gelmektedir.
âEverest Dağıâ ismini, 1852âde ekibiyle buranın Dünyanın en yüksek dağı olduğunu keşfeden İngiliz dağcı Sir George Everestâten almıştır.
Karayolu taşımacılığında Türkiye 23.300 araçla birinci, Almanya 21.200 araçla ikinci, İngiltere 12.400 araçla üçüncü, Fransa 10.900 araçla dördüncü sırayı alır.
İrlanda ılıman iklimin etkisinde olduğundan yıl boyunca yağış alır. Bu nedenle sürekli yeşil çayırlarla kaplı olup âzümrüt adaâ olarak nitelendirilir.
Sömürgecilik döneminde Portekizâin başkenti Güney Amerika kıtasındaki âRio de Janerioââidi.
Dünya atmosferine bir günde giren akanyıldız ( göktaşı ) sayısı 75.000.000 civarındadır.
Amazon Nehrinin ismi kadın savaşçı anlamındaki amazondan gelmektedir. 1541âde nehir boyunca yolculuk yapan Orellana adındaki bir İspanyol gezgin, yolculuğu boyunca pek çok kadın savaşçıyla çarpıştığından nehre Yunan mitolojisinde kadın savaşçı anlamına gelen âAmazonâ ismini vermiştir.
Orta Asyaâdaki Taklamakan Çölünün ismi Çincede âgiden gelmezâ anlamındadır.
ABD, Kanada sınırındaki Niagara Çağlayanı 29 Mart 1848âde buzlar Ontario ırmağının akışını engellediğinden 30 saat süreyle akmamıştır.
Kanyon sözcüğü İspanyolca âboruâ ya da âtüpâ anlamındaki cana sözcüğünden gelir. Kanyon bir ırmağın kayaları oyarak açtığı derin, dik duvarlı vadi anlamındadır. 1776âda Francisco Garces adlı bir İspanyol papaz kırmızı çamurundan ötürü bu nehre İspanyolcada âkırmızıâ anlamına gelen âColoradoâ ismini vermiştir. 1600 kilometre uzunluğundaki Colorado Kanyonuna âbüyük kanyonâ ismi ise tek kollu coğrafyacı John Wesley Powell tarafından konulmuştur. Powell ve ekibi büyük kanyonu 98 günde aşmış ve ölümden zor kurtulmuştur.
âKarstâ kelimesi, Hırvatistanâın kuzeybatısında bulunan ve krs, kras=taş anlamına gelen yayladan alınmadır. Slavca bir kelime olup, bu tür araştırmalar önce bu bölgede yapıldığından tüm dünyada bu tür araziler için âkars, karstikâ sözcükleri kullanılmıştır.
Hortumlar o kadar güçlüdür ki kurbağa, balık ve kuşları yutup sonra bunların yağmur gibi düşmesine yol açabilir. 1978âde İngiltereâde kaz, 1994 yılında Avustralyaâda oluşan şiddetli bir fırtına sonucu yüzlerce tatlı su balığı yağmıştır.
Çok yağış alan tropikal bölgelerde sel baskınlarından korunmak için evler yüksek direkler üzerine kurulur.
Sahra çölündeki âsirokoâ rüzgârı buradaki kumları kaldırarak uzak mesafelere taşınmasına neden olur. Bu durum uzak mesafelerde, örneğin İngiltere ve İsviçre gibi ülkelerde kızıl renkli kar ve yağmur yağışlarına neden olmuştur.
Tropikler arası dışındaki bölgelerde yağışlar genelde kar olarak başlar, alçaldıkça ısındığından yağmura dönüşür
Mezopotamya ismi eski Yunancada âmesos = ara, ortaâ veâ potamos = nehirâ sözcüklerinden türemiş olup iki nehir arası anlamındadır. Günümüzde Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan verimli topraklara Mezopotamya denilmektedir.
Dünyanın deniz seviyesinden en alçakta yer alan gölü â 395 metre ile Lut Gölüdür.
Maldivler Cumhuriyetiânin en yüksek noktasının denizden yüksekliği 2,4 metredir.
Vatikan 1.000 kişi ile dünyanın en az nüfuslu ülkesidir.
Şili'de ki Atacama çölüne 100 yıl boyunca hiç yağmur yağmamıştır.
And Dağlarından doğup Brezilya' da denize ulaşan Amazon Nehri ağız kesimindeki 150.000 m³/snâ lik su miktarı ile dünyanın en bol akımlı nehridir.
Dünyanın en büyük adası 2.186.000 km²â lik yüzölçümü ile Grönland'dır.
142.880 km²â lik ekvatoral çapı ile Jüpiter en büyük gezegendir.
ABD-Kanada sınırında yer alan Superior 82.098 km²â lik yüzölçümüyle dünyanın en büyük gölüdür.
Dünyanın en büyük kıtası 44.387.000 km²' lik yüzölçümü ile Asyaâdır.
Dünyanın en şiddetli volkanik patlaması, 27 Ağustos 1883 tarihinde Endonezyaânın Krakatoa adasında meydana gelmiştir. En güçlü hidrojen bombası patlamasından 26 kez daha güçlü olan bu patlamada 38.380 kişi yaşamını yitirmiş, fırlayan kayalar 55 kilometre yükseğe çıkmış, patlama sesi 5.000 kilometre uzaktan duyulmuştur.
Rusya Federasyonu 17.400.000 km²' lik yüzölçümü ile dünyanın en büyük ülkesidir.
Dünyanın en büyük yarımadası 3.250.000 km²â lik yüzölçümü ile Arabistanâdır.
Pasifik Okyanusundaki Mariana ( Challenger ) çukurunun derinliği 11.033 metredir. Yarım kiloluk bir demir top bu çukurun üzerinde suya bırakıldığında dibe yaklaşık 63 dakikada varabilir.
Kazakistanâdaki Baykal Gölü 1.940 metre ile dünyanın en derin gölüdür.
Dünyadaki en düşük sıcaklık, 21 Temmuz 1983 günü Antarktika Vostok' da -89,2°C olarak ölçülmüştür.
33 milyonluk nüfusu ile Japonya'nın başkenti Tokyo dünyanın en kalabalık nüfuslu kentidir.
Çin 1.234.000.000 ile dünyanın en kalabalık nüfuslu ülkesidir.
10.8 kilometrelik genişliğiyle Lâosâtaki Khone dünyanın en geniş çağlayanıdır.
7.045.000 km²â lik alanı ve 15.000 kolu ile Amazon Dünyanın en geniş havzalı nehridir.
Dünyanın en büyük volkanik krateri 117 kilometrelik çevre uzunluğu ile Japonya' da ki Aso yanardağındadır.
41° güney enleminde yer alan Yeni Zelanda'nın başkenti Wellington dünyada en güneyde yer alan başkenttir.
Güneş çevresinde saatte 172.248 kilometrelik hızla dönen Merkür en hızlı gezegendir.
64° kuzey enleminde yer alan İzlanda'nın başkenti Reyjkavik Dünyada en kuzeyde yer alan başkenttir.
Rusya Federasyonun 73° kuzey enlemindeki Dikson limanı dünyanın en kuzeydeki şehridir.
3.000 km²â lik Ekvatoral çapı ile Plüton en küçük gezegendir.
Dünyanın en küçük kıtası 7.686.000 km²' lik yüzölçümü ile Avustralya'dır.
Vatikan 0,44 km²â lik yüzölçümü ile dünyanın en küçük ülkesidir.
462°Câ lik yüzey ısısı ile Venüs en sıcak gezegendir.
â220 °Câ lik yüzey ısısı ile Plüton en soğuk gezegendir.
İsrail-Ürdün arasında yer alan Lut Gölü dünyanın en tuzlu gölüdür.
Rusya Federasyonu ile Japonya arasında yer alanTatar Boğazı 800 kilometrelik uzunluğuyla dünyanın en uzun boğazıdır.
ABDânin Kentucky bölgesindeki Flint Mamoth mağarasının uzunluğu 345 kilometredir.
Burundiâ de doğup Mısırâ da Akdenizâ e ulaşan Nil 6.695 kilometre ile Dünyanın en uzun nehridir.
Venüs 41.360.000 kilometre ile dünyaya en yakın gezegendir.
Bolivyaânın La Paz şehri 3.631 metre ile dünyanın en yüksekte yer alan başkentidir.
979 metre ile Venezüellaâdaki Angel, Dünyanın en yüksek çağlayanıdır.
Tibet-Nepal sınırında ki Himalaya sıradağları üzerinde yer alan Everest Tepesi 8.848 metrelik zirvesiyle dünyanın en yüksek dağıdır.
1971 yılında Japonya' nın Ishıgaki adası kıyılarında ölçülen 85 metre yüksekliğindeki deprem dalgası dünyadaki en yüksek dalgadır.
Dünyadaki en yüksek sıcaklık 13 Eylül 1922' de Libya El Aziziye' de 58°C olarak ölçülmüştür.
Hindistanâ da Tibet sınırına yakın Basisi kenti 5.988 metrelik yükseltisiyle dünyanın en yüksekteki şehridir.
Hindistanâda Himalaya Dağlarının eteklerinde yer alan Çerapunçi yöresi 1860â1861 yılları arasındaki bir yıllık sürede 26.460 mm yağış almıştır.
4.360 saatlik yıllık güneşlenme süresi ile Doğu Sahra dünyanın en çok güneşlenen yeridir.
Havaideki Kauai Yöresi, yılda 350 gün boyunca düşen yağışla dünyanın en yağışlı yeridir.
Endonezyaânın Java adasındaki Bogor, 322 günlük süre ile dünyanın en çok gök gürültüsü olan yöresidir.
Etiyopyaâdaki Dallal 34,4 °Câlik yıllık sıcaklık ortalaması ile dünyanın en sıcak yeridir.
78° güney enlemi Antarktikaâdaki Polus Nedostupnosti â 57,8° Câ lik yıllık sıcaklık ortalaması ile dünyanın en soğuk yeridir.
Lesotho' nun en alçak noktası deniz seviyesinden 1.380 metre yüksekliktedir.
And Dağlarının Peru - Bolivya sınırları arasındaki bölgede 3.811 metrede bulunan Titikaka dünyanın en yüksekteki gölüdür.
Kutup bölgelerindeki kar ve buzlar sahip oldukları beyaz örtü nedeniyle güneşten yeryüzüne ulaşan ışınların % 90ânını geriye yansıtarak, bu bölgelerde sıcaklıkların düşük olmasında etkili olurlar.
Deterjan kelimesi Latincede temizleme anlamındaki âdetergereâ den gelir.
Deniz düzeyinden yaklaşık 8 kilometre yüksekte olan Everest Dağının zirvesindeki hava basıncı, deniz seviyesindekinin yaklaşık % 30â u kadardır.
30 kilometre yükseltideki stratosfer katmanında esen rüzgârların hızı saatte 300 kilometreyi bulur.
Atmosferin sıcaklığı 180 km yüksekte 395 °Câye, 320 kilometre yükseklikte ise 700 °Câye ulaşır.
Irmaklar her yıl yaklaşık 2 milyar madensel tuzu denizlere taşımaktadır.
Güney Fransaâda âvent tu midiâ denen sıcak ve nemli rüzgâr baş ağrıları, sara, astım nöbetleri ve küçük ateşlenmelere neden olmaktadır.
Lületaşı, boşluklu ve hafif olduğundan, suda yüzer. Bu nedenle halk arasında âdenizköpüğüâ diye bilinir.
Selüloz, bitkilerde hücre yapısının çoğunluğunu oluşturan ve kâğıt yapımı, yapay yaprak üretimi ile bazı patlayıcı maddelerin üretiminde de kullanılan kâğıt hamurudur.
İzlandaâda nüfusun % 67âsi evlerinde jeotermal enerji kullanmaktadır.
Portland çimentosunun % 78âi kireçtaşı, % 20âsi kil taşı, % 2âsi ise diğer katkı maddelerinden oluşur.
Kristof Kolombun Amerika kıtasında karaya ilk ayak bastığı yer âWatling Adasıâ dır.
Norveç yıllık enerji üretiminin %96âsını, Zaire %95âini, Sri Lanka ( Seylan ) %90ânını, Brezilya %85âini, İsviçre %75âini, Kanada ise %65âini hidroelektrikten sağlamaktadır.
Ortaçağda Afrika kıyılarını dolaşan Normonların gördüklerini söyledikleri âyabanıl insanlarâ aslında goril maymunlarıdır.
Bartelmi Diaz ve ekibi 1847 yılında ulaştığı Güney Afrikaânın uç noktasına fırtına ve dalgalar nedeniyle âFırtınalar Burnu anlamına gelen Cabo Tarmentoso â adını vermiştir. Ancak sonraları Portekiz kralı buraya âFırtınalar Burnuâ denilirse, buradan Hindistanâa ulaşmaya çalışacak kaptan ve tayfaların korkacağını ileri sürerek buranın ismini âÜmit Burnu anlamındaki Cabo Bao Esperançoâ olarak değiştirmiştir.Güney Afrikaânın Kap şehri de ismini buradan almıştır.
1497âde Hindistanâa ulaşmak için yola çıkan Vasco dö Gama Güney Afrikada yılbaşı günü önünden geçtiği yere âdoğum günüâ anlamına gelen âNatalâ ismini vermiştir.
Dünyada milli park olarak ilan edilen ilk yer ABDâde 1872âde oluşturulan âYellowstone Milli Parkıdırâ.
Hawaii Adaları, Meksika Körfezi, Karayipler Denizi Kıyıları, ( Küba, Antil Adaları, Florida ) ile Avustralya kıyıları dünyada sörf sporunun en yoğun yapıldığı yerlerdir.
Genelde yaz sıcaklık ortalaması 10°Câden düşük olan bölgeler ile yıllık yağış tutarı 400 mmâden az olan bölgelerde ağacın yetişmesi çok zordur.
Lâteks, ( kauçuk ) çiklet, ( sıtma ağacından ) reçine, ( çam, köknar, ladin ) sakız, tanen, ( dericilikte kullanılır ) mantar, çeşitli yağlar ile ilaç maddeleri ormanlardan elde edilen ürünlerdir.
Hindistanâa gitmek üzere yola çıkan Magellan ve ekibi Güney Amerikanın fırtınalı güney ucunu, bugünkü adıyla âMagellan Boğazınınâ fırtınalı ve tehlikeli sularını aştıktan sonra, öteki tarafta ki sakin okyanusu görünce, buraya âsakin denizâ anlamına gelen âPasifik Okyanusuâ adını vermiştir.
Norveçâteki Narvik ve Bergen, Rusya Federasyonundaki Arhangelsk ve Vladivostok ile İngiltereâdeki Hull ve Grimsby liman şehirlerinin gelişmesinde balıkçılık önemli rol oynamıştır.
Bir ton şeker elde etmek için 40â50 ton, bir ton kâğıt üretebilmek için 170 ton, bir ton çelik elde etmek için ( soğutma suyu olarak ) 300 bin ton, bir ton deriyi işlemek için 10 ton kullanma suyuna ihtiyaç vardır.
Dünyada sünger avcılığının en fazla olduğu bölgeler; Bahama Adaları, Florida Kıyıları, Avustralyaânın doğu kıyıları, Akdeniz de Sicilya, Korsika ve Sardunya adaları ile Ege adaları ve Bodrum kıyılarıdır.
Balinaların kafa kemiklerinden çıkarılan ispermeçet yağı, kozmetik ve ilaç endüstrisinde ( güzel kokan banyo sabunları, dudak rujları, krem ve merhemler gibi ) kullanılır.
Okaliptüs ağaçları çok su tükettiği için, bataklık bölgeleri kurutmada bu ağaçlardan yararlanılır. Yapraklarından ise âokaliptolâ adlı mikrop öldürücü ilaç elde edilir.
Patates, mısır, domates ve tütün gibi tarım ürünleri Kızılderililerin insanlığa armağanıdır.
Kum çölleri, dünya karalarının % 14âünü kaplar.
Eskimolar soğuktan korunmak için, vücutlarına hayvan yağı sürer ve kalın kürkler giyerler.
İspanyadaki Costa Brava; Vahşi kıyı, Costa Dorado ise Altın kıyı anlamına gelmektedir.
Mandalina, portakal ve limon kabuklarından kolonya ve esans üretiminde yararlanılır.
âMetreâ yer boylamının dörtte birinin on milyonda biridir. XVI. Louis döneminde kararlaştırılan bu yeni uzunluk birimini doğru tanımlayabilme işi bir hayli zahmetle yapılmıştır. Çünkü bunun için boylamın bir kısmının ölçülmesi gerekmiştir. Gökbilimci J.B.Delambreda ile P.Mechain ikilisi, biri Fransadan diğeri İspanyadan hareket ederek, birkaç bin astronomik ve jeodezik gözlemde bulunmuş ve 7 yılın sonunda buluşmuşlardır. Böylece örnek metre âetalonâ bulunmuştur.
Anadolu kelimesinin Yunanca âgüneşin doğuşu, doğu memleketiâ anlamındaki Anatolosâdan geldiği sanılmaktadır.
Cıva sıvı olarak bulunan tek metaldir.
Dünyanın en büyük teleskopu Kuzey Kafkasyaâdaki Zelenchkayada kurulmuş olup 600 santimlik aynaya sahiptir.
Genelde yıllık yağış miktarı 200 milimetreden az olan yerler çöl olarak nitelendirilir.
Yenilebilir yağların önemli bir kısmı; zeytin, ayçiçeği, soya, mısır, yerfıstığı, pamuk, kolza, hindistancevizi ve fındıktan elde edilir.
Kahve bitkisi, yıllık ortalama sıcaklığın 21°C olduğu ılıman iklimlerde yetiştirilebilir ve en iyi ürün deniz düzeyinden 600â2000 metre yükseklikteki ekim alanlarından alınır
Tokyo ismi Japoncada âdoğu başkentiâ ( to=doğu, kyo=başkent ) anlamına gelmektedir.
Büyük Sahra Çölü 8.600.000 km²â lik yüzölçümüyle ABD kadar yer kaplar. Sahra sözcüğü Arapçadaki âsaharaâ sözcüğünden gelme olup çöl anlamındadır.
Petrol kelimesi Latince âpetra: kayaâ ve âoleum: yağâ sözcüklerinden türemiştir.
Cam yapımında saf silisyum kumu kullanılır. Camda kullanılan demir ve bakır cama yeşil renk verirken, bakır oksit ve kobalt mavi, selenyum ve bakır oksit ise kırmızı renk verir. Türkiyeâde cam yapımında kullanılan silisyum kumu Kapı dağ Yarımadası, İstanbulâun Karadeniz kıyıları, Yalova kıyıları ile Sinop Yarımadasından sağlanır.
Amerikan bağımsızlık savaşından sonra, 1790âda yeni başkentin Potomac Irmağı kıyısında kurulması benimsenmiş ve yer seçimi ABDânin ilk başkanı George Washingtonâa bırakılmıştır. Kentin kuruluşunu denetleyen komisyon kente âAmerikan bağımsızlık savaşında oynadığı rolle ülkenin kurucusu olarak kabul edilen George Washingtonâun anısınaâ Washington ismini vermiştir. Böylece 1800 yılında federal yönetim Philadelphiaâdan Washingtonâa taşınmıştır. Coğrafi açıdan kopuk ve uzak oluşu nedeniyle önceleri âyaban kentâ olarak anılan Washington 1812âden sonra Amerika halkınca başkent olarak benimsenmiştir.
Yeni Zelanda ve Avustralya dünyanın en büyük yün üreticileri olup, dünyadaki toplam yün üretiminin % 40âını karşılarlar.
Litosferdeki litho sözcüğü Yunancada âtaşâ, hidrosferdeki hidro sözcüğü ise Yunancada âsuâ anlamına gelmektedir.
Merinos koyunu dünyanın en kaliteli yününe sahip olup anavatanı İspanyaâdır.
Kongo Nehri ve kollarını kapsadığı için Kongo ismi ile anılan ülkeye 1971 yılında âırmakâ anlamına gelen ânzadiâ sözcüğünden gelme âZaireâ ismi verilmiştir.
Atlas Okyanusundaki Küçük Antil adalarına doğu-kuzeydoğu yönünden batı-güneybatı yönüne doğru sürekli esen alize rüzgârları nedeniyle ârüzgâr altı adalarıâ denir.
Pasifik Okyanusunda bulunanYeni Gineâye, 1945âte buraya ayak basan İspanyol İnigo Ortiz de Retes, buradaki yerli halkı Afrika zencilerine benzettiğinden bu adaya Afrika kıtasındaki Gineâye binaen, âYeni Gineâ ismini vermiştir.
Dünya yüzeyinin %12âsi buzullarla kaplıdır.
âTaylandâ sözcüğü Tayland dilinde özgür insanlar ülkesi anlamına gelmektedir.
Kristof Kolomb 1502 yılında Amerika kıtasına yaptığı son yolculuğunda Hondurasâa âdeniz derinlikleriâ anlamına gelen ismi vermiştir.
Elverişli jeopolitik konumu nedeniyle Simon Bolivar Panamayı âevrenin kalbiâ olarak nitelemiştir.
Üstünde bulunan kar ve buz örtüsünden dolayı, Antarktika âbeyaz çölâ olarak bilinir.
400 kilometrelik uzunluğu ile Antarktikaâdaki Lambert Buzulu dünyadaki en uzun buzuldur.
Tasmanya ve Tasman Denizinin ismi yöreyi keşfeden Hollandalı denizci âAbel Tasmanâdan gelmektedir
Kuzey kutup dairesi üzerinde kalan bölgeye âarktikaâ denir.
Avustralya, Yeni Zelanda ve Pasifik Okyanusundaki çok sayıda adadan oluşan kıtaya âOkyanusyaâ denir.
Avrupalıların Brezilya toprakları ile tanışması tesadüfen olmuştur. Portekizli denizci Alvares Cabral, yelkenli gemileriyle Ümit Burnunu dolaşıp Hindistanâa gitmeyi amaçlarken rüzgârsız Gine Körfezine girmemek için, gerektiğinden fazla batıya açılınca, Brezilya kıyılarına ulaşmıştır. Portekiz hemen bu topraklar üzerinde hak iddia ederek buraya âTerra da Santa Cruz=kutsal haç topraklarıâ ismini vermiştir. Brezilya ismi ise daha sonraları, bu bölgede çok rastlanan ve kırmızı boya yapımında kullanılan âpau-brasilâ ağacından dolayı verilmiştir.
İspanyolcada ova-düzlük anlamına gelen âpampalarâ Arjantinde 760.000 km²âlik bir alan kaplar ki bu Türkiyeânin yüzölçümüne yakındır. Geniş, serin, sulak ve ağaçsız olan pampalar hayvancılık için uygun ortam oluştururlar.
Aborjinlerin gölgeli yer anlamına gelen uluru ismini verdikleri Ayers Kayası Avustralyaânın simgelerinden biridir. 384 metrelik yüksekliği ve 3,6 kilometrelik uzunluğu ile dünyanın tek blok halindeki en büyük kayasıdır. Ayers Kayası Aborjinlerce kutsal kabul edildiğinden tırmanmak günah sayılmaktadır.
Venezüella adı İspanyolca küçük Venedik anlamına gelir. Petrol üretiminde çalışmak üzere aldığı yoğun göç nedeniyle âgöçmenler ülkesiâ olarak bilinir.
Surinam adını 14. yüzyıla kadar bu topraklarda yaşayan âsurinenlerdenâ almıştır. Hollanda 1667 yılında sömürgesi durumundaki New Amsterdamâı ( bugünkü New York şehrini ) İngiltereâye vererek karşılığında Surinamâı almıştır.
Anayurdu Amerikanın tropikal kesimleri olan kapok ağacının liflerinden; yatak, yorgan, uyku tulumu, yastık ve can simidi yapılır.
1549 yılından 1763 yılına kadar Brezilyaânın başkenti eski ismi Bahia olan Atlas Okyanusu kıyısındaki Salvadorâdu
Macellan dünya çevresindeki turunda Amerika kıtasının güneyinden geçerek Hindistanâa varmaya çalışırken geçtikleri boğaza ateş ülkesi anlamına gelen âtierra del fuegoâ ismini vermiştir. Çünkü bu soğuk bölgenin insanları bazen ısınmak, bazen de balıkları çekmek için kıyı boyunca ateş yakıyordu.
Kızıl Erik M.S 985âte ( Kristof Kolombâdan 500 yıl önce ) buzlarla kaplı bir karanın en güney noktasına ulaşmış ve buraya göçmenleri kolaylıkla çekebilmek için Norveç dilinde yeşil anlamına gelen âGreenlandâ adını koymuştur. Bu isim daha sonraları Grönlandâa dönüşmüştür.
Palmiye yapraklarındaki liflerden sicim, kurutulmuş yapraklarından hasır yaygı, paravana yapılır. Yapraklarının arasındaki kalın damardan sepet örülür. Tomurcukları çok lezzetli sebze yerine geçer. Özsuyundan palmiye şarabı, meyvesinden palmiye yağı, çekirdeğinden ise sabun elde edilir.
Dünyada en fazla kara komşusuna sahip ülkeler şunlardır; Çin ve Rusya Federasyonu 14, Brezilya 10, Kongo, Sudan ve Almanya 9, Türkiye, Avusturya, Fransa, Zambiya ve Tanzanya ise 8 ülke ile kara sınırı komşusudur.
Bolivya, ismini aslında bir İspanyol olan ve Ekvador, Bolivya, Kolombiya, Panama, Peru ve Venezüella gibi ülkelerin bağımsızlık savaşında önderlik yapan Venezüellalı Simon Bolivarâdan almıştır.
Ekvator çizgisi; Ekvador, Kolombiya, Brezilya, Gabon, Kongo, Uganda, Kenya, Somali, Maldivler, Endonezya ve Kiribati gibi ülkelerin topraklarından geçer.
Başlangıç meridyeni; İngiltere, Fransa, İspanya, Cezayir, Mali, Burkino Faso, Gana ve Togo gibi ülkelerin topraklarından geçer.
Cezayirâ Arapçada ada demektir. İsmini Akdenizâdeki küçük bir adadan almıştır
Fas, Cezayir ve Tunusâa Afrika kıtasının batısında yer almaları nedeniyle âmağrip=günbatıs ıâ ülkeleri denir.
Kosta Rica, İspanyolcada âzengin kıyıâ anlamına gelmektedir.
Guatemala, Aztek dilinde âağaçlar ülkesiâ anlamına gelmektedir.
Brezilyanın doğu kesimindeki kurak iç bölgelerde seyrek, bodur, kuraklığa dayanıklı ve dikenli yapılarıyla belirginleşen fundalıklara sahip bitki örtüsüne âcaatinga=beyaz ormanlarâ adı verilir.
Gittikçe düşen bir atmosfer basıncı, rüzgâr ve çoğu kez de yağmur geldiğine işarettir. Artış gösteren bir atmosfer basıncı ise güzel bir havanın geleceğine işarettir.
Dünyada ilk petrol kuyusu 1859âda ABDânin Pensilviana eyaletindeki Titusvilleâde açılmıştır. Bu kuyuda bir günde 25 varil petrol ( 1 varil=185 litre ) elde ediliyordu.
Gözlük camı; kum, bor trioksit, potas, demir ve soda, pencere camı; kum, soda, kireç, magnezyum oksit, alüminyum oksit, şişe camı; kum, soda, kireç, alüminyum oksit, kristal cam; kum, kurşun oksit ve sodadan yapılır.
Amonyak, kok kömürü, katran, ilaçlar, boyalar, patlayıcı maddeler, parfümler, antiseptikler ve plastikler taşkömüründen elde edilir.
Kanguru isminin Avustralyaâya ilk ayak basan beyazların bu zıplayan hayvanı gördüklerinde yerlilere; nedir bu hayvan? diye sormaları ve yerlilerin âkangaroo = ne dediğini anlamıyorum!â cevabını vermelerinden geldiği sanılmaktadır.
Belçika ( Be ), Nederland = Hollanda ( Ne ), ve Lüksemburg ( Lüks ) gibi ülkelerin üçü â Benelüks ülkeleriâ olarak nitelendirilir.
Lös; Almanca âlose = gevşekâ anlamındadır. Çok küçük mil tanelerinden meydana gelen soluk, sarı renkli toprak çöllerde ( 23° - 55° ) yaygın olarak görülür.
âMangrovâ tropikal kuşakta, güçlü gelgitlere açık koy, delta ve lagün gibi tatlı ve tuzlu suların birbirine karıştığı bataklıklarda görülen sık ormanlara verilen isimdir.
Fayansı ilk yapanlar Babillilerdir. Ortaçağda Araplar fayans yapma tekniğini Avrupaâya taşımışlardır. Özellikle İtalyaâda büyük ilgi gören fayans özellikle 1400âlü yıllarda en büyük üretim merkezi olan âFaenzaânın adıyla anılır olmuştur.
Blue jeanı 1873âte batıyı keşfe çıkan Oscar Lewis Strauss bulmuştur. Bu pantolonlar başlangıçta çadır bezi diye bilinen mavi ketenden hazırlanıyordu. Jean sözcüğü ( cin ) ilk kez 1967âde kullanılmıştır ve bu isim Cenovaâdan gelmektedir. Çünkü bu pamuklu kumaş Cenovaâda dokunmaktaydı.
Haşhaş ismi, Hasan Sabahâtan gelmektedir. Haşhaşin = haşhaşçılar mezhebinin kurucusu olan Hasan Sabah haşhaş sakızı, afyonun insan iradesini nasıl zayıflattığını görmüş ve mezhebine girenlere haşhaş vererek çeşitli cinayetler işlettirmiştir.
Karabiberin en çok üretildiği yerler; Hindistan, Malezya ve Endonezyaâdır.
1847âde İngiliz Mercer, pamuk ipliğini bir sudkostik eriyiğinin içine batırarak yeni bir iplik elde etti ve bu yeni ipliğe â merserizeâ adını verdi.
1822 yılında Fransız mineraloji uzmanı Pierre Berthier, Provanca bölgesinin â bauxâ kentinde bir maden bularak buna âboksitâ adını vermiştir. 1854âte Fransız kimyacı Saint- Claire Devill bu madeni klorürle indirgeyerek asıl alüminyumu elde etti.
Pamuk bitkisinin gelişip ürün vermesi için 200 gün, mısır bitkisinin gelişip ürün vermesi için ise 150 gün sıcaklığın O°Cânin üzerinde olması gerekir.
Bir bölgede günlük en yüksek sıcaklığın 30°Cânin üzerine çıktığı gün âtropik günâ, günlük en yüksek sıcaklığın 25°Cânin üzerine çıktığı gün âyaz günüâ, günlük en düşük sıcaklığın 0°Cânin üstüne hiç çıkmadığı gün ise â kışâ günü olarak kabul edilir.
Çernezyom, Rus dilinde çern = kara renkli, ezyom = toprak sözcüklerinden gelmedir.Uzun boylu çayır bitki örtüsü altında oluşan koyu renkli toprak organik madde bakımından oldukça zengindir.
1998 yılına kadar Everest zirvesine çıkmaya çalışan 918 kişiden 146âsı ölmüştür.
Atmosfer sözcüğü Yunanca âatmos = nefes, sphere = küreâ kelimelerinden gelmektedir.
Atmosferdeki havanın 1 cm²âlik yüzeye yaptığı basınç 760 mm.lik cıva sütunun ağırlığına eşit olup, 1033 gr.dır. Dolayısıyla tüm atmosferin ağırlığı 5,1 trilyon kilogramdır.
Güneşten yeryüzüne gelen enerjinin;
% 25âi bulutlar ve atmosferce geriye yansıtılır.
% 25âi dağılmaya ( difüzyona ) uğrar.
% 15âi atmosfer tarafından emilir.
% 8âi yerden geriye yansıtılır.
% 27âsi ise yeryüzünü ısıtır.
Her yıl 1 milyar ton Afrika toprağı Atlas Okyanusunu geçerek Amerika kıtasına ulaşır. Bu toz ve toprak Amerikaâya, Karayipâlere ve Amazon Havzasına, Bahama Adalarına zengin tortular taşır. Zengin mineral ve besin taşıyan bu topraklar; bünyesinde böcek, mikro organizmalar ve mantar barındırdığından tarım topraklarının verimli hale gelmesinde etkilidir.
Macaristanâın başkenti Budapeşte iki bölümden oluşur. Tuna Nehrinin iki yakasında kurulan Budapeşteânin ilk çekirdeği olan Buda ortaçağda Tuna Nehrinin batı kıyısına kurulmuştur. Bu kesimde tarihi eserler ve konutlar bulunur. Daha sonraları Tuna Nehrinin doğu kıyısına kurulan Peşte ise ticari, kültürel ve idari merkez özelliğindedir.
Mississipi, Kızılderili dilinde âbüyük su, suların atası anlamınaâ gelmektedir.
Liberya ismi âözgür olanların ülkesiâ anlamına gelmektedir.
Başkent Addis Ababa Etiyopya dilinde âyeni çiçekâ anlamına gelmektedir.
Deniz seviyesinden 2500 metre yükseklikte kurulan Addis Ababa, Afrika kıtasının en yüksekte kurulan kentidir.
Sudanâın ismi Arapçada âsiyahlar ülkesiâ anlamındaki bilad el-sudanâdan gelmektedir.
Kenyaânın başkenti Nairobi ismini Masailerin Enkare Nairobi dedikleri bir su kaynağından alır ve yerli dilinde âsoğuk suâ anlamına gelir.
Casablanca ismi İspanyolcada âbeyaz evâ anlamına gelmektedir.
Botswana ismini ülkede kalabalık bir topluluk olan Botswana kabilesinden almıştır.
Kalahari çölü âkum dünyasıâ ya da âsusuz ülkeâ olarak bilinir. Çölde ot toplulukları ve ağaçlıklar bulunur.
Kuveyt arapçada âkorunmuş kent, kaleâ anlamına gelmektedir.
Japonya yani âNipponâ Japonca dilinde, güneşin doğduğu ülke anlamına gelmektedir.
Kosta Rika İspanyolcada zengin kıyı anlamına gelmektedir.
Madagaskarâda 150.000 hayvan ve bitki türü yalnızca bu ülkeye ait endemik türdür.
Moldovaânın ismi Romanyaâda bulunan Moldova ırmağından gelmektedir.
İspanyollar Venezüellaâya su üstündeki evlerden dolayı bu ülkeye âküçük Venedikâ anlamına gelen Venezüella ismini vermişlerdir.
Tuna Nehri Avusturyaânın başkenti viyana, Slovakyaânın başkenti Bratislava, Macaristanâın başkenti Budapeşte ile Yugoslavyaânın başkenti Belgradâdan geçer.
Dünyanın en büyük ticari gemi filosu Yunanistanâdadır.
Dünyanın en zengin fosfat rezervleri Fasâta bulunur.
Haiti ismi yerli dilinde âdağda yaşayanlarâ anlamına gelmektedir.
İsviçre denize kıyısı olmadığı halde, dünyada deniz ticaret filosu olan tek ülkedir.
Haiti Cumhuriyeti 1804 yılında bağımsızlığını ilan eden ilk zenci devletidir.
Birmanya, 1989 yılında ismini Myanmar Cumhuriyeti olarak değiştirmiştir
Ukrayna, Bulgaristan, Almanya, Macaristan, Rusya Federasyonu, İspanya, İngiltere gibi ülkelerde doğal nüfus artışı eksi değerlerle ifade edilmekte, yani bu ülkelerin nüfusları giderek azalmaktadır.
Kuzey Amerikaâda yer alan Superior Gölü dünyanın en büyük tatlı su gölüdür.
ABDânin Detroit kenti dünya otomobil endüstrisinin başkenti olarak kabul edilmektedir.
Güney Amerikaâdaki en büyük yarımada Guajiro, en büyük ada Ateş Toprakları, en büyük göl Maracaibo, en uzun nehir ise Amazonâdur

