Sitemize reklam vermek için [email protected] adresine mail atabilirsiniz
For Advertising Contact [email protected]


Nemlilik PDT®

turkmmo

Level 1
Üye
Katılım
17 Eyl 2008
Konular
111
Mesajlar
0
Reaksiyon Skoru
203
Online Süresi
0
Başarım Puanı
530
Madalyalar
0
MmoLira
2
DevLira
0
En İyi Cevap Puanı
0
Takipçiler
125
Nem

Yeryüzündeki su kütlelerinden buharlaşan su, atmosferin nemlenmesine yol açar. Atmosferdeki su buharına hava nemliliği de denir. Önemli bir sıcaklık etmeni olan atmosferdeki su buharının miktarı, yere ve zamana göre değişir.

Atmosferde nemliliğin dağılışını etkileyen etmenler.

1) Buharlaşma: Atmosferdeki nemin kaynağı yeryüzündeki su kütleleridir. Sıcaklık arttıkça, havadaki nem açığı arttıkça, su yüzeyi genişledikçe, rüzgar estikçe, basınç azaldıkça, buharlaşma artar.

2) Sıcaklık: Sıcaklığın yüksek olduğu yerlerde havanın nem alma kapasitesi de yüksek olduğu için buharlaşma artar, düşük olduğu yerlerde ise buharlaşma azalır.

3) Yükseklik: Ağır bir gaz olan su buharı, yerçekiminin etkisiyle fazla yükselemez. Yoğunlaşma sonucu yağış tekrar yeryüzüne düşer. Yükseldikçe hava soğuyacağından havanın su buharı taşıma kapasitesi dolayısıyla buharlaşma azalır.

4) Basınç: Yüksek basınç alanlarında alçalıcı hava hareketi buharlaşmayı engeller. Çünkü alçalan havanın yoğunluğunun artması su buharının yükselmesini önler. Alçak basınç alanlarında ise yükselen havanın yoğunluğu daha az olacağı için buharlaşma daha kolaydır.


Mutlak Nem (Varolan Nem)

1 m3 havanın içindeki su buharının gram olarak ağırlığına mutlak nem denir. Mutlak nem, sıcaklığa bağlı olarak, Ekvator’dan kutuplara doğru, denizlerden karalara doğru ve yükseklere çıkıldıkça azalır.

Maksimum Nem (Doyma Miktarı)

1 m3 havanın belli bir sıcaklıkta taşıyabileceği nemin gram olarak ağırlığıdır. Hava kütleleri ısındıkça genleşip hacimleri artar. Bu nedenle nem alma ve taşıma kapasiteleri de artar. Eğer hava taşıyabileceği kadar nem alırsa doyma noktasına ulaşır ve doymuş hava adını alır.

Örneğin: 20 °C sıcaklığa sahip bir hava kütlesinin taşıyabileceği nem miktarı 17,32 gr/m3’tür. Bu hava kütlesinin sıcaklığı 30 °C’ye yükseldiğinde havanın hacmi genişleyeceği için taşıyabileceği nem miktarı da artar ve doyma noktası 30,4 gr/m3’e yükselir. Bu nedenle hava kütlesinin doyması için aradaki fark (13.08 gr) kadar nem yüklenmesi gerekir.

UYARI : Hava kütleleri, genellikle doyma noktasının üzerinde nem taşıyamaz.


Bağıl Nem

Hava her zaman taşıyabileceği kadar nem yüklenmez. Genellikle havadaki su buharı miktarıyla doyma miktarı arasında bir fark bulunur. Bu farka doyma açığı (nem açığı) denir.

Belli sıcaklıkta 1m3 havanın neme doyma oranına ise bağıl nem denir.

Bağıl Nem =
Mutlak Nem (Varolan Nem) x 100

Maksimum Nem (Doyma Miktarı)

Formülü ile hesaplanır.

Bağıl Nemi Artıran Etkenler

Bağıl nem, mutlak nemin artması ya da hava sıcaklığının azalması nedeniyle artar.

1) Mutlak Nemin Artması: Mutlak nem bakımından fakir, diğer bir deyişle doyma açığı bulunan bir hava kütlesi denizler üzerinden geçerken buharlaşma yolu ile ya da mutlak nemi kendisinden daha çok (doyma noktasına yakın) olan bir hava kütlesi ile karşılaştığında karışma yolu ile mutlak nem bakımından zengin hale gelir. Hava kütlesinin sıcaklığı değişmeden nem kazandığı için bağıl nemi de artar.

2) Hava Sıcaklığının Azalması: Hava kütlesi kendisinden daha soğuk bir hava ile karşılaştığında ya da soğuk bir zemin üzerinden geçtiğinde sıcaklığı düşer. Böylece nem miktarı değişmeden sıcaklığı düşen hava kütlesinin bağıl nemi artar.

Mutlak Nem, Maksimum Nem ve Bağıl Nem İlişkisi

Bir yerdeki yağış oluşumu mutlak nem (varolan nem) ile maksimum nem (doyma noktası) arasındaki ilişkiye bağlıdır. Yağış oluşumu için havanın nem yüklenerek doyma noktasına ulaşması ve bağıl neminin % 100 olması gerekir.

MUTLAK, MAKSİMUM VE BAĞIL NEM İLİŞKİSİ

Mutlak Nem (Varolan Nem) = Maksimum Nem (Doyma Miktarı) --> Bağıl Nem = %100Hava neme doymuştur.

Mutlak Nem (Varolan Nem) > Maksimum Nem (Doyma Miktarı) --> Bağıl Nem > %100Havada nem fazlası bulunur. Bu fazlalık yoğunlaşarak yağış biçiminde yeryüzüne döner.

Mutlak Nem (Varolan Nem) < Maksimum Nem (Doyma Miktar&#305;) --> Ba&#287;&#305;l Nem < %100Havada doyma aç&#305;&#287;&#305; yani nem aç&#305;&#287;&#305; bulunur. Nem aç&#305;&#287;&#305;n&#305;n kapanmas&#305; için hava s&#305;cakl&#305;&#287;&#305;n&#305;n azalmas&#305; ya da havan&#305;n nem yüklenmesi gerekir.

UYARI: So&#287;uk bölgelerde havan&#305;n doyma miktar&#305; dü&#351;ük oldu&#287;u için bu bölgelerde ba&#287;&#305;l nem yüksektir. Çöl bölgelerinde ise havan&#305;n doyma miktar&#305; yüksek oldu&#287;u için, hava kütlesi so&#287;uk bölgelerden daha çok mutlak nem içerse bile ba&#287;&#305;l nem miktar&#305; dü&#351;üktür.



Yo&#287;unla&#351;ma

Atmosferdeki su buhar&#305;n&#305;n gaz halden s&#305;v&#305; ya da kat&#305; hale geçmesine yo&#287;unla&#351;ma denir. Yo&#287;unla&#351;man&#305;n temel nedeni s&#305;cakl&#305;&#287;&#305;n dü&#351;mesidir.

Yo&#287;unla&#351;ma Çe&#351;itleri

1) Havan&#305;n Alttan So&#287;umas&#305;na Ba&#287;l&#305; Yo&#287;unla&#351;ma: Bu tip yo&#287;unla&#351;ma ile sis olu&#351;ur. Yatay ya da yataya yak&#305;n hareket eden &#305;l&#305;k ve nemli bir hava kütlesinin kendisinden daha so&#287;uk bir zemin üzerinden geçi&#351;i s&#305;ras&#305;nda içindeki su buhar&#305;n&#305;n su zerrecikleri &#351;eklinde yo&#287;unla&#351;mas&#305;na sis denir.

a) Hava Kütlesi Sisi: Genellikle hava hareketlerinin yatay yönde ve yava&#351; oldu&#287;u yerlerdeki &#305;s&#305; kayb&#305; sonucu olu&#351;an sislerdir.

b) Kara Sisi (Radyasyon Sisi): Kara sisleri s&#305;cakl&#305;k terselmesinin görüldü&#287;ü yerlerde ve dönemlerde kara içlerinde olu&#351;ur.

S&#305;cakl&#305;k Terselmesi: Baz&#305; dönemlerde yerin a&#351;&#305;r&#305; enerji kaybetmesi, da&#287;lardan çukur alanlara so&#287;uk havan&#305;n inmesi, s&#305;cak havan&#305;n üstüne so&#287;uk havan&#305;n gelmesi ya da alçalan havan&#305;n alt bölümlerinin so&#287;umas&#305; gibi nedenlerle hava tabakas&#305;n&#305;n s&#305;cakl&#305;&#287;&#305; yerden yükseldikçe düzenli olarak azalmaz. Belirli bir yükseltiye kadar artan s&#305;cakl&#305;k sonra yeniden düzenli olarak azalmaya ba&#351;lar. Bu olaya s&#305;cakl&#305;k terselmesi denir.

c) K&#305;y&#305; ve Deniz Sisi (Adveksiyon Sisi): Yatay hava hareketleri sonucunda &#305;l&#305;k ve nemli hava kütlesinin kendinden daha so&#287;uk zemin üzerinden geçti&#287;i k&#305;y&#305;larda ve deniz üzerinde olu&#351;an sislerdir. Örne&#287;in &#304;ngiltere’de bat&#305; rüzgarlar&#305;n&#305;n ve Gulfstream s&#305;cak su ak&#305;nt&#305;s&#305;n&#305;n etkisi ile bu tip sisler y&#305;l boyunca görülür.

d) Yer &#351;ekli Sisi (Orografik Sis): Yamaç e&#287;imi az olan yerlerde &#305;l&#305;k ve nemli hava kütlesinin yamaç boyunca yükselmesi ve bunun sonucunda içindeki su buhar&#305;n&#305;n so&#287;uyarak yo&#287;unla&#351;mas&#305; ile olu&#351;an sislerdir.

e) Cephe Sisi: S&#305;cakl&#305;k ve nem bak&#305;m&#305;ndan farkl&#305; hava kütlelerinin kar&#351;&#305;la&#351;ma bölgelerinde, s&#305;cak hava so&#287;uk hava üzerinde yükselir. Yükselen s&#305;cak havada olan yo&#287;unla&#351;malar sonucunda so&#287;uk hava içine su buhar&#305; kat&#305;l&#305;r. Nem miktar&#305; artan so&#287;uk havan&#305;n yo&#287;unla&#351;mas&#305;yla sis ya da bulut olu&#351;ur.

UYARI: Sis yo&#287;unlu&#287;u havan&#305;n nem ta&#351;&#305;ma kapasitesine ba&#287;l&#305; oldu&#287;undan, gece daha fazlad&#305;r.

2) Yükselen Havan&#305;n So&#287;umas&#305;na Ba&#287;l&#305; Yo&#287;unla&#351;ma: Bu tip yo&#287;unla&#351;ma ile bulut olu&#351;ur. Bir hava kütlesinin dikey yönlü hareketi s&#305;ras&#305;nda, yerden yükseldikçe içindeki su buhar&#305;n&#305;n su zerrecikleri &#351;eklinde yo&#287;unla&#351;mas&#305;na bulut denir. Bulutlar&#305;n güne&#351; &#305;&#351;&#305;nlar&#305;n&#305; engelleyici etkisi ile yeryüzünün a&#351;&#305;r&#305; &#305;s&#305;n&#305;p so&#287;umas&#305; önlenir.

Bulutluluk Oran&#305;

Gökyüzünün bulutlarla kapl&#305; olma oran&#305;d&#305;r. Bulutluluk nefometre ile ölçülür. Bulutluluk oran&#305;n&#305;n yüksek oldu&#287;u (her mevsim bol ya&#287;&#305;&#351; alan) yerlerde güne&#351;li gün say&#305;s&#305; azd&#305;r. Örne&#287;in &#304;ngiltere’de, bat&#305; rüzgarlar&#305;n&#305;n ve s&#305;cak su ak&#305;nt&#305;lar&#305;n&#305;n etkisiyle hemen her mevsim ya&#287;&#305;&#351;l&#305; ve güne&#351;li gün say&#305;s&#305; azd&#305;r.

UYARI: Bulut kümelerinin alt&#305;n&#305;n düz olmas&#305; yo&#287;unla&#351;man&#305;n ayn&#305; seviyede oldu&#287;unu gösterir.

Nefometre: Bulutluluk gökyüzünü kaplayan bulutlar&#305;n miktar&#305; 10 ya da 8 e&#351;it parçaya bölünmü&#351; ve nefometre ad&#305; verilen bir araç ile ölçülür. Nefometre ufku kaplayacak &#351;ekilde tutularak bulutla kapl&#305; pencereler say&#305;l&#305;r. Bulutla kapl&#305; pencere say&#305;s&#305;n&#305;n tüm pencere say&#305;s&#305;na oran&#305; da bulutlulu&#287;u verir.

 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 1, Üye: 0, Misafir: 1)

Üst