HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Hakkındaki haber ve dedikodular bitmek tükenmek bilmeyen bir yazılımın incelemesi bu. Çıkış tarihi sürekli ertelenen güvenlik gedikleri sürekli kapatılmaya çalışılan kimilerine göre şişirilmiş bir balondan farkı olmayanancak çoğumuzun kullanmaktan vazgeçemediği Microsoft Windowsun yeni nesil işletim sistemi Windows Vista Beta 2nin incelemesi.
Yaklaşık 3 sene önce Windows XPnin devamı olarak duyurulduğunda kod adı Windows Longhorn olarak belirlenmişti. Gerçek nedenini tam olarak bilemediğimiz nedenlerle adı daha sonra Windos Vista olarak değiştirildi. Çıkış tarihi sürekli ertelenerek günümüze kadar geldi. Geçen zaman zarfında güvenlik ve yapılandan memnun olunmaması nedeni ile kodlarının %60ı tekrardan yazıldı. Sonunda çıkış tarihi Ocak 2007 olarak bildirildi. Microsoft geleneğini yine bozmadı ve tam sürüm öncesinde daha kararlı bir yapıya sahip olan Beta 2yi yayınladı.
Kurulum
Microsofttan ISO dosyası olarak indirdiğimiz işletim sistemi 4 Gb olarak geliyor ve ancak DVDye yazarak yüklenebiliyor. Eskiye oranla çok daha kolaylaştırılan kurulum için öncelikle Bios üzerinden boot sırasını değiştiriyoruz ve DVD Sürücümüzü seçiyoruz. Ardından Vista gerekli dosyaları kopyalamaya başlıyor. Dil ve klavye gibi basit bir kaç ayar ve işletim sisteminin yüklenmesini istediğiniz Hard Disk bölümünü seçerek devam ediyoruz. Hard Disk demişken; Windows Vista donanım canavarı olduğu kadar da tam bir hdd canavarı. Vistayı kurabilmeniz için minimum 20GBlık bir hddye ihtiyacınız olacak. Zira sadece Windows 15GB yer kaplıyor. Bu bilgisayara işletim sistemi dışında programlar araçlar ve oyunlar yükleyeceğinizi düşünürsek minimum 80GBlık bir hdd ancak ihtiyaçlarınızı karşılayabilecektir. Kurulum için disk seçimi format atmak disk bölümlemek disk birleştirmek gibi işlemler eskiye göre çok basitleştirilerek bir kaç tuşla gerçekleştirilebiliyor. Kurulum sırasında yapmanız gereken yalnızca arkanıza yaslanmak ve Vistanın bilgisayarınıza kurulmasını beklemek. Kurulum 3 restart ve yaklaşık 1 saatlik bir bekleyişin ardından bitiyor. Malesef kurulum süresi her yeni işletim sisteminde biraz daha uzuyor. İlk zamanlar yaklaşık yarım saat alan Windows 98 kurulumunun şuanki sistemimle yaklaşık 8 dakikada tamamlanmasıeskiyen işletim sistemleri ve güncellenen sistemler için iyi bir örnek. Windows Vista Beta 2 kurulum başlangıcındanmasaüstünü gördüğünüz ilk ekrana kadar geçen serüveni aşama aşama resimler bölümünden görebilirsiniz.
Masaüstü
Windows XP için makyajlanmış Windows 2000 diyenler Vista masaüstünü gördükleri an ne diyeceklerini çok merak ediyorum. Gerçekten fazlasıyla etkileyici bir görünüme sahip bir masaüstü sizi karşılıyor. İlk dikkati çeken unsurlar arasında ekranın sağ tarafında bulunan yeni Side Bar. Resimlerde de göreceğiniz gibi üzerinde analog saat RSS Feed Slide Show gibi birimler bulunuyor. Daha sonra Side Bara detaylı değineceğiz. Side Bar dışında dikkati çeken ikinci etken Başlat butonu. Yadigar Başlat (Start) buton yazısı kaldırılarak yerine dairesel bir buton konulmuş ve üzerine Windows bayrağı iliştirilmiş. Başlat butonu tıklandığında açılan menüde de değişiklikler bulunmakta. Yana açılarak listelenen programlar artık tek bir liste halinde açılıyor ve kaydırma çubuğu ile ulaşılabiliyor. Yeni uygulanan sistem programlara hızlı erişim için zor görünüyor.
Hızlı başlat ve saat yanında bulunan ikonlarda herhangi bir değişim yok. Ancak masaüstü ikonları evrimin birer parçası. İkonlar büyümüş daha sevimli ve tüm Vista gibi daha renkli bir hale getirilmiş. Bu noktada dikkatleri çeken başka bir şey de Bilgisayarım Belgelerim Müziğim gibi isimlere sahip öğeler artık Bilgisayar (Computer) Documents (Belgeler) Müzik (Music) gibi isimlerle anılıyor. Microsoft bunun sebebi olarak kullanıcıların yasal olmayan dosyaları bilgisayarda bulundurmalarını gösteriyor. Documentsi (Belgeler-eski Belgelerim) açtığınız zaman da Links ContactsMusic Downloads Fax Scanned Documents Pictures Videos ve Favorites öğelerini barındırdığını göreceksiniz. Girdiğiniz her klasör artık pencere üzerinde ilgili menüler ile listeleniyor. Pictures klasöründe üstte yer alan menüler ile resimleri alınma tarihlerine isimlerine anahtar sözcüklerine izlenme oranlarına göre sıralayabiliyorsunuz.
Windows Vistanın en can alıcı özelliklerinden biri de Aero Teması. Yeni arayüz sayesinde şeffaf pencereler ile bir çalışmanızı sürdürürken arka planda oynayan videoyu izleyebileceksiniz. Şeffaflık oranı tamamı ile size kalmışistediğiniz gibi ayarlayabilirsiniz. Ayrıca tam sürümdeki üç boyutlu masaüstü uygulaması ile pencereler ile istenildiği gibi oynanabilecek. Anlayacağınız yeni işletim sistemi fazlasıyla renkli animasyonlu ve aktif bir yapıya sahip. Tabii ki tüm bunların getirdiği yüksek sistem ihtiyacı da cabası. Sistem gereksinimlerine daha sonra değineceğiz. Şimdi işletim sistemine entegre edilen ve geliştirilen programlara göz atalım.
Windows Media Player 11: Vista ile birlikte gelen medya oynatıcımız da Media Player 10dan Windows Media Player 11e terfi etmiş durumda. Vista ile program isimleri önüne gelen Windows ibaresi dikkat çekiyor. WMP 11de evrimin parçalarını oluşturuyor. Müzik CDleri hazırlanabiliyor dosyaları CD ve DVD üzerine kaydedebiliyoruz. Ayrıca kütüphane özelliği geliştirilmiş ve yeni özellikler ile donatılmış.
Windows Defender: Windows Defenderı aslında bize yabancı değil. Daha önce onu Microsoft Antispyware ismi ile tanıyorduk. Microsoft tarafından sürekli güncellenen yazılım Spyware türündeki zararlı programları bulup temizliyor ve sisteminize girmesini önlüyor.
İnternet Explorer 7: IE 7 Beta 2 versiyonu yüklü şekilde Vistada yer alıyor. Yeni internet gezginimiz bir hayli Firefoxa benzeyen yapısı ile dikkat çekiyor. Özellikle sekmeli sörf yapısını Firefox ve Opera gibi gezginlerden tanıyoruz. IE 7 ile gelen yenilikler arasında Phishing Filter bulunuyor. Sanal dolandırıcılık siteleri için iyi bir eklenti özelliği taşımakta. Pop-up bloker varlığını sürdürüyor. Adres satırı yanında Firefoxtaki gibi bir arama motoru bulunuyor. Ancak Google değil MSN Search.
Windows Mail: Windows 2000den beri işletim sistemi ile birlikte gelen Outlook Express Windows Vistada kabuk değiştiriyor ve Windows Mail adı ile boy gösteriyor. WM ile e-posta haber grubu dizin servisleri ekleyebiliyor Sync Center ile taşınabilir sistemler ile senkronizasyon sağlayabiliyoruz.
Windows Calendar: Windows Mail içinde bulunan takvim ve ajanda Microsoftun gözüne yeterli gelmemiş anlaşılan. Vistaya bir de Calendar (Takvim) eklemiş. Çok detaylı bir şekilde ajanda görevini yerine getiren Windows Calendarözellikle yoğun iş temposunda zamanı dikkatli kullanması gereken kişiler için bire bir.
Windows Backup: Windows XPde varolmayan Windows Backup ile sistemi yedekleyebiliyor ve geri yükleme yapabiliyoruz. Belgeler Müzik Videolar gibi ayrı ayrı yedekleme yapıldığı gibi komple sistem yedeklemesi de gerçekleştirebiliyoruz. Yedekleme işletim sisteminin olduğu dizinde yapılamıyor olması dikkat çekici. Başka bir hddye ya da Ağ üzerinden yedekleme yapılabiliyor. Yeni eklenen özellik ile zamanlı yedekleme yapılabilmesi de güzel olmuş.
Windows Easy Transfer: Eski bilgisayarınızdaki kullanıcı hesaplarını program ayarlarını IE sık kullanılanları dosya ve klasörleri e-posta mesaj ve adres defteri ayarlarınızı kolayca yeni bilgisayara transfer edilmesini sağlıyor.
Windows Media Center: Piyasaya Media Center olarak çıkan PClerde kullanılan yazılım Vistada bulunmakta. Televizyon izlemek resim görüntülemek müzik dinlemek DVD ve film izlemek internet aracılığı ile içerik bilgisi indirebilmek gibi çok işlevli medya yönetimini tek çatı altında toplamış görünüyor. Yazılım ayrıca aygıtların kurulumu gibi işlevlerde aşama aşama yardımcı olarak hatasız bir kurulum gerçekleştiriyor.
Side Bar: Masaüstünün yeni öğesi Side Bar Vistanın yayınlanan ilk ekran görüntülerinde en çok dikkat çeken kısım olmuştu. Side Bar üzerinde analog saat RSS Feed Slide Show gibi temel birimler ile geliyor. SB üzerinde bulunan öğeler Gadgets (işlevsel araçlar) olarak anılıyor ve ihtiyaçlarınız doğrultusunda bu araçları SBye ekleme ve çıkarma yapabiliyorsunuz. Vistayla gelen kullanılabilir Gatgetslar arasında Hesap Makinesi Cpu-Ram Metre Kur ÇeviriciRss Feeder Not Defteri Sayı-Resim Bulmacası Borsa Bilgileri Çöp Kutusu gibi işlevsel araçlar bulunuyor. Ayrıca bu araçları mutlaka SB üzerinde kullanacaksınız diye bir şey de yok. İsterseniz bu öğeleri masaüstüne sürükleyip istediğiniz yerde bırakabilirsiniz. Zira SBnin alanı biraz kısıtlı. Gadgetslar bu kadarla sınırlı değil. İnternet sayfasından yeni yaratılan işlevsel araçları indirip Vistaya entegre edebilirsiniz. Yalnız unutulmaması gereken bir şey var ki Side Bar üzerinde çalıştırdığınız her öğe ekstra Ram harcayacaktır.
Vista oyunları
Her yeni Windows gibi Vistada oyunlar ile birlikte geliyor. Eski tanıdık oyunların yanında yeni oyunlar da eklenmiş. Minesweeper Solitaire FreeCell Heartsde ilk kez en baştan yazılmış. XPnin Spider Soliterı da unutulmamış ve oda eklenmiş. Eski oyunların yanında Inkball Mahjong Titans Purple Place ve Satranç eklenmiş durumda. Oyunlara getirilen bir yenilikte artık kaydedilip daha sonra kalındığı yerden devam edilmesi.
Programcılar birçok XP oyununun Vistada problemsiz çalışacağını söylüyor. Bunun ne kadar doğru olduğunu stabil sistem çıktığında öğreneceğiz. Beta 2 üzerinde yapılan testlerde bazı popüler oyunlar hakkında toplanan bilgiler şu şekilde;
*Oblivion problemsiz çalışıyor.
*Battlefield 2 problemsiz çalışıyor.
*F.E.A.R için 2Gb ve üzeri Rame ihtiyaç duyuluyor
*Black & White 2 problemsiz çalışıyor.
*World of Warcraft problemsiz çalışıyor.
*Half Life 2 problemsiz çalışıyor.
**Problemsiz çalıştığı belirtilen oyunların minimum 1Gb Rame ihtiyaç duyduğu 2Gb ve üzeri ramlerde takılma gibi problemlerin kalktığı gözlendi.
***Starforce kopya koruma sistemini kullanan oyunların Vistada problem çıkardığı gözlendi. Starforce ekibi tarafından Vista için çıkartılan güncelleme ile problemlerin kalktığı belirtilmiş.
Biraz da teknik bilgi
Daha önce söylediğimiz bazı şeyleri de yinelersek Windows Vista kurulumu yaklaşık 1 saat sürüyor ve toplamda 3 restart sonrası Desktopa ulaşıyoruz. Sistem canavarı olması kurulum için 15GB sabit disk alanı kullanmasından kendisini belli ediyor. Resmi olarak açıklanan minimum sistem gereksinimlerine bakalım;
* En az 2 GHz hızında güncel bir işlemci
* 1 GB sistem belleği
* Windows Aero destekleyen bir grafik işlemcisi (anakarta dahili grafik işlemcilerin çoğu desteklemiyor)
* 128 MB grafik belleği.
* En az 40GB sabit disk ve 15GB boş alan.
* DVD-ROM sürücü.
* Ses kartı.
* Internet erişimi.
Görüldüğü gibi Microsoft tarafından açıklanan minimum sistem gereksinimleri ile Vista Windows 2000 görünümünden başka bir şey vaad edemeyecektir. Zira bu sistem gereksinimleri ile Windows XP dahi ancak çalışabilecektir. Vista ile gelen tüm özelliklere tüm görsel öğelere sahip olmak istiyorsanız çok daha ciddi donanım gereksinimlerini karşılamanız gerekiyor:
Eğer 1600x1200'den daha yüksek bir çözünürlüğü tercih edecekseniz ekran kartı belleğinizin 256MB olması gerekiyor. Pixel Shader 2.0 desteği de şart olarak belirtilmekte. Görüldüğü gibi çoğumuz sistem gereksinimlerini karşılayamadığı bir bilgisayara sahibiz. Hele ki bir de bu bilgisayarlarda oyun oynamak istiyorsak vay halimize. Ciddi masraflar kapıda görünüyor.
İncelemeyi yaptığım sistemim P4 64Bit 28Ghz Intel işlemci Asus P5GPL-X anakart 1GB DDR Ram (512*2 400Mhz Dual Channel) Nvidia PX 7300 256Mb (Ready for Vista) ekran kartı 160Gb Sata Hdd Creative Sound Blaster Live ses kartı Philips DVD-RW ADSL bağlantı.
Dikkatinizi bu noktada ekran kartına çekmek istiyorum. Vistadan tam performans bekliyorsanız ekran kartı kutusunda Ready for Vista amblemi olmak zorunda. Bu bakımdan On Board ekran kartları için Vista hayal görünüyor. Belirttiğim test sisteminde dahi Vistanın performanslı çalışmadığını üzülerek belirtmek zorundayım. Bunun sebebi muhtemelen yeterli(!) miktarda Rame sahip olmayışımdan ve Vistanın henüz Beta aşamasında olmasından kaynaklandığı kanaatindeyim. Stand-by (Masaüstünde bekleme) modunda %60 Ram kullanımı ve yükleme durumunda %99 Ram kullandığını gördüm. Gerçekten şok edici bir deneyim oldu. Vista sisteminizin %90ını kullanırken işlemlere cevap vermesi korkunç uzun sürüyor. Bu bakımdan stabil sistem çıktığı zaman dahi çok rahat oyun ve sistem kullanımı için 2 ila 4Gb arasında Rama ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Tabi bu değerler stabil sistem ile değişiklik gösterebilir.
Microsofttan yapılan açıklamaya göre Vistanın bir TV kadar hızlı açılıp kapanacağı söylenmişti. Bu da demek oluyor ki en fazla 5-10snlik bir sürecin işletim sisteminin açılmasında yeterli olacağı. Ancak yaptığım testlerde Vista yaklaşık 1 dakika 20 saniyelik açılış ve 40 saniyelik kapanış süresine sahip. Açıklanan değerler ile ilgisinin olmayışını yine Beta olmasına bağlıyor ve stabil sistemde 3-5 Snlik Windows açılışlarını ümit ediyorum.
Yaptığım program yükleme ve çalıştırma testlerinden Vista tam not aldı. 64bit versiyonunu test ettiğim Vistada 32bit ve 64bit uygulamalar sorunsuz olarak çalıştı. 32bit uygulamalar Hddde Program Files (x86) 64bit uygulamalar Program Files dizini altına yükleniyor. Microsoft gerçekten 32bit emülasyonunu çok iyi gerçekleşirmiş görünüyor.
Vistada güvenlik işi fazlasıyla ciddiye alınmış görünüyor ve bu bazen can sıkıcı seviyelere ulaşabiliyor. Zira çalıştırmak için tıkladığınız her program için Bu dosya güvenli olmayabilir onaylıyor musunuz? tarzı sorular soruluyor ve sizden onay bekliyor. Bu tarz güvenlik işlemlerinin daha normal düzeyde olması gerekli.
Vista için gerekli sürücüler stabil sistemin henüz hazır olmayışı nedeni ile henüz Beta aşamasında. Bazı donanımların ise Vista için driverı bulunmamakta. Windows Vista XP gibi ilk yüklemede sizin için elinden geldiğince driverları yüklemeye çalışıyor ve çalışan bir işletim sistemi sunuyor. Kurulum ardından yüklenemeyen sürücülerin sizden yüklenmesi bekleniyor.
Vistaya geçmeli mi?
Windows Vistaya geçmeli miyiz? Sorusunun cevabını aslında sizde biliyorsunuz. Zamanla buna mecbur bırakılacağız. DirectX 10un Vistayla birlikte çıkması ardından oyunlar da DirectX 10 kullanılmaya başlanacak ve Vista mecburiyeti gerektirecek. Zira bazı oyunlar yalnız Vistada çalışacak şekilde çıkartılacak. Hal böyle olunca sistemi Vistaya update etmemiz öncesinde de sıkı bir bilgisayar kurmamız gerekecektir. Size tavsiyem işletim sistemi Ocak ayında çıkana kadar sisteminizde değişikliğe gitmemeniz en yerinde seçim olacaktır. Vistanın oyunların ve DX 10un ne getireceğini beklemek daha doğru bir karar. Beklediğimden daha şirin daha renkli daha eğlenceli bir Windows versiyonu ile karşılaştım. Microsoft Linux ve Mac OS gibi rakipleri ile boy ölçüşebilecek kadar iyi bir Windows ile geliyor. Yeni işletim sisteminde yüzlerce detay keşfedilmeyi ve öğrenilmeyi bekliyor. Kullanmaya başladıktan aylar sonra bile yeni şeyler keşfedeceğinizden emin olabilirsiniz. Getirilen yeni araç ve programlar ile kullanılabilirlik ve ihtiyaçların karşılanması maksimum düzeye çıkartılmış. Eklenen yeni programlar ile Microsoft kullanıcısını mümkün olduğu kadar ek yazılımlara ihtiyaç duymamasını sağlamış.
Unutulmamalıdır ki incelediğimiz sistem henüz beta aşamasında ve son sürümde herşey değişebilir. Herşeye rağmen bütün gerçekler Windows Vistanın Ocak 2007de çıkartacağı stabil çalışan sürümünden sonra ortaya çıkacak.
İşletim Sistemini kullandığım sırada aldığım bazı küçük notlar:
*Vista kurulum için 256Mb Ramli sisteme izin vermiyor. Minimum 512Mb Ram 20Gb hdd ve 15Gb boş disk alanı gerekiyor.
*Sistem 1dk 20snde açılıyor 40snde kapanıyor; Stand-by modunda %60 yükleme durumunda %99 Ram kullanımı (1GBda).
*32bit uygulamalar sorunsuz çalışmakta.
*Herşey hoş animasyonlar ile donatılmış.
*Türkçe klavye dostu.
*Güvenlik için fazla sayıda soru sorulmakta.
*Denetim masası daha geniş kategorilere ayrılmış.
*Direk 7.1 ses desteği sağlanmakta.
*Resim-Fax görüntüleme yazılımında yenilikler yapılmış.
*Google Picasa benzeri bir resim işleme yazılımı eklenmiş.
*Sistem arama motoru yenilenip geliştirilmiş.
*Bilgisayarıma girildiğinde depolama aygıtlarının doluluk oranları gösteriliyor.
*Görev yöneticisinde yenilikler (Ctrl+Alt+Del).
*Windows Dvd Maker yazılımı eklenmiş.
*Snipping tool yazılımı ile ekran görüntüsü alınması sağlanmış
Yaklaşık 3 sene önce Windows XPnin devamı olarak duyurulduğunda kod adı Windows Longhorn olarak belirlenmişti. Gerçek nedenini tam olarak bilemediğimiz nedenlerle adı daha sonra Windos Vista olarak değiştirildi. Çıkış tarihi sürekli ertelenerek günümüze kadar geldi. Geçen zaman zarfında güvenlik ve yapılandan memnun olunmaması nedeni ile kodlarının %60ı tekrardan yazıldı. Sonunda çıkış tarihi Ocak 2007 olarak bildirildi. Microsoft geleneğini yine bozmadı ve tam sürüm öncesinde daha kararlı bir yapıya sahip olan Beta 2yi yayınladı.
Kurulum
Microsofttan ISO dosyası olarak indirdiğimiz işletim sistemi 4 Gb olarak geliyor ve ancak DVDye yazarak yüklenebiliyor. Eskiye oranla çok daha kolaylaştırılan kurulum için öncelikle Bios üzerinden boot sırasını değiştiriyoruz ve DVD Sürücümüzü seçiyoruz. Ardından Vista gerekli dosyaları kopyalamaya başlıyor. Dil ve klavye gibi basit bir kaç ayar ve işletim sisteminin yüklenmesini istediğiniz Hard Disk bölümünü seçerek devam ediyoruz. Hard Disk demişken; Windows Vista donanım canavarı olduğu kadar da tam bir hdd canavarı. Vistayı kurabilmeniz için minimum 20GBlık bir hddye ihtiyacınız olacak. Zira sadece Windows 15GB yer kaplıyor. Bu bilgisayara işletim sistemi dışında programlar araçlar ve oyunlar yükleyeceğinizi düşünürsek minimum 80GBlık bir hdd ancak ihtiyaçlarınızı karşılayabilecektir. Kurulum için disk seçimi format atmak disk bölümlemek disk birleştirmek gibi işlemler eskiye göre çok basitleştirilerek bir kaç tuşla gerçekleştirilebiliyor. Kurulum sırasında yapmanız gereken yalnızca arkanıza yaslanmak ve Vistanın bilgisayarınıza kurulmasını beklemek. Kurulum 3 restart ve yaklaşık 1 saatlik bir bekleyişin ardından bitiyor. Malesef kurulum süresi her yeni işletim sisteminde biraz daha uzuyor. İlk zamanlar yaklaşık yarım saat alan Windows 98 kurulumunun şuanki sistemimle yaklaşık 8 dakikada tamamlanmasıeskiyen işletim sistemleri ve güncellenen sistemler için iyi bir örnek. Windows Vista Beta 2 kurulum başlangıcındanmasaüstünü gördüğünüz ilk ekrana kadar geçen serüveni aşama aşama resimler bölümünden görebilirsiniz.
Masaüstü
Windows XP için makyajlanmış Windows 2000 diyenler Vista masaüstünü gördükleri an ne diyeceklerini çok merak ediyorum. Gerçekten fazlasıyla etkileyici bir görünüme sahip bir masaüstü sizi karşılıyor. İlk dikkati çeken unsurlar arasında ekranın sağ tarafında bulunan yeni Side Bar. Resimlerde de göreceğiniz gibi üzerinde analog saat RSS Feed Slide Show gibi birimler bulunuyor. Daha sonra Side Bara detaylı değineceğiz. Side Bar dışında dikkati çeken ikinci etken Başlat butonu. Yadigar Başlat (Start) buton yazısı kaldırılarak yerine dairesel bir buton konulmuş ve üzerine Windows bayrağı iliştirilmiş. Başlat butonu tıklandığında açılan menüde de değişiklikler bulunmakta. Yana açılarak listelenen programlar artık tek bir liste halinde açılıyor ve kaydırma çubuğu ile ulaşılabiliyor. Yeni uygulanan sistem programlara hızlı erişim için zor görünüyor.
Hızlı başlat ve saat yanında bulunan ikonlarda herhangi bir değişim yok. Ancak masaüstü ikonları evrimin birer parçası. İkonlar büyümüş daha sevimli ve tüm Vista gibi daha renkli bir hale getirilmiş. Bu noktada dikkatleri çeken başka bir şey de Bilgisayarım Belgelerim Müziğim gibi isimlere sahip öğeler artık Bilgisayar (Computer) Documents (Belgeler) Müzik (Music) gibi isimlerle anılıyor. Microsoft bunun sebebi olarak kullanıcıların yasal olmayan dosyaları bilgisayarda bulundurmalarını gösteriyor. Documentsi (Belgeler-eski Belgelerim) açtığınız zaman da Links ContactsMusic Downloads Fax Scanned Documents Pictures Videos ve Favorites öğelerini barındırdığını göreceksiniz. Girdiğiniz her klasör artık pencere üzerinde ilgili menüler ile listeleniyor. Pictures klasöründe üstte yer alan menüler ile resimleri alınma tarihlerine isimlerine anahtar sözcüklerine izlenme oranlarına göre sıralayabiliyorsunuz.
Windows Vistanın en can alıcı özelliklerinden biri de Aero Teması. Yeni arayüz sayesinde şeffaf pencereler ile bir çalışmanızı sürdürürken arka planda oynayan videoyu izleyebileceksiniz. Şeffaflık oranı tamamı ile size kalmışistediğiniz gibi ayarlayabilirsiniz. Ayrıca tam sürümdeki üç boyutlu masaüstü uygulaması ile pencereler ile istenildiği gibi oynanabilecek. Anlayacağınız yeni işletim sistemi fazlasıyla renkli animasyonlu ve aktif bir yapıya sahip. Tabii ki tüm bunların getirdiği yüksek sistem ihtiyacı da cabası. Sistem gereksinimlerine daha sonra değineceğiz. Şimdi işletim sistemine entegre edilen ve geliştirilen programlara göz atalım.
Windows Media Player 11: Vista ile birlikte gelen medya oynatıcımız da Media Player 10dan Windows Media Player 11e terfi etmiş durumda. Vista ile program isimleri önüne gelen Windows ibaresi dikkat çekiyor. WMP 11de evrimin parçalarını oluşturuyor. Müzik CDleri hazırlanabiliyor dosyaları CD ve DVD üzerine kaydedebiliyoruz. Ayrıca kütüphane özelliği geliştirilmiş ve yeni özellikler ile donatılmış.
Windows Defender: Windows Defenderı aslında bize yabancı değil. Daha önce onu Microsoft Antispyware ismi ile tanıyorduk. Microsoft tarafından sürekli güncellenen yazılım Spyware türündeki zararlı programları bulup temizliyor ve sisteminize girmesini önlüyor.
İnternet Explorer 7: IE 7 Beta 2 versiyonu yüklü şekilde Vistada yer alıyor. Yeni internet gezginimiz bir hayli Firefoxa benzeyen yapısı ile dikkat çekiyor. Özellikle sekmeli sörf yapısını Firefox ve Opera gibi gezginlerden tanıyoruz. IE 7 ile gelen yenilikler arasında Phishing Filter bulunuyor. Sanal dolandırıcılık siteleri için iyi bir eklenti özelliği taşımakta. Pop-up bloker varlığını sürdürüyor. Adres satırı yanında Firefoxtaki gibi bir arama motoru bulunuyor. Ancak Google değil MSN Search.
Windows Mail: Windows 2000den beri işletim sistemi ile birlikte gelen Outlook Express Windows Vistada kabuk değiştiriyor ve Windows Mail adı ile boy gösteriyor. WM ile e-posta haber grubu dizin servisleri ekleyebiliyor Sync Center ile taşınabilir sistemler ile senkronizasyon sağlayabiliyoruz.
Windows Calendar: Windows Mail içinde bulunan takvim ve ajanda Microsoftun gözüne yeterli gelmemiş anlaşılan. Vistaya bir de Calendar (Takvim) eklemiş. Çok detaylı bir şekilde ajanda görevini yerine getiren Windows Calendarözellikle yoğun iş temposunda zamanı dikkatli kullanması gereken kişiler için bire bir.
Windows Backup: Windows XPde varolmayan Windows Backup ile sistemi yedekleyebiliyor ve geri yükleme yapabiliyoruz. Belgeler Müzik Videolar gibi ayrı ayrı yedekleme yapıldığı gibi komple sistem yedeklemesi de gerçekleştirebiliyoruz. Yedekleme işletim sisteminin olduğu dizinde yapılamıyor olması dikkat çekici. Başka bir hddye ya da Ağ üzerinden yedekleme yapılabiliyor. Yeni eklenen özellik ile zamanlı yedekleme yapılabilmesi de güzel olmuş.
Windows Easy Transfer: Eski bilgisayarınızdaki kullanıcı hesaplarını program ayarlarını IE sık kullanılanları dosya ve klasörleri e-posta mesaj ve adres defteri ayarlarınızı kolayca yeni bilgisayara transfer edilmesini sağlıyor.
Windows Media Center: Piyasaya Media Center olarak çıkan PClerde kullanılan yazılım Vistada bulunmakta. Televizyon izlemek resim görüntülemek müzik dinlemek DVD ve film izlemek internet aracılığı ile içerik bilgisi indirebilmek gibi çok işlevli medya yönetimini tek çatı altında toplamış görünüyor. Yazılım ayrıca aygıtların kurulumu gibi işlevlerde aşama aşama yardımcı olarak hatasız bir kurulum gerçekleştiriyor.
Side Bar: Masaüstünün yeni öğesi Side Bar Vistanın yayınlanan ilk ekran görüntülerinde en çok dikkat çeken kısım olmuştu. Side Bar üzerinde analog saat RSS Feed Slide Show gibi temel birimler ile geliyor. SB üzerinde bulunan öğeler Gadgets (işlevsel araçlar) olarak anılıyor ve ihtiyaçlarınız doğrultusunda bu araçları SBye ekleme ve çıkarma yapabiliyorsunuz. Vistayla gelen kullanılabilir Gatgetslar arasında Hesap Makinesi Cpu-Ram Metre Kur ÇeviriciRss Feeder Not Defteri Sayı-Resim Bulmacası Borsa Bilgileri Çöp Kutusu gibi işlevsel araçlar bulunuyor. Ayrıca bu araçları mutlaka SB üzerinde kullanacaksınız diye bir şey de yok. İsterseniz bu öğeleri masaüstüne sürükleyip istediğiniz yerde bırakabilirsiniz. Zira SBnin alanı biraz kısıtlı. Gadgetslar bu kadarla sınırlı değil. İnternet sayfasından yeni yaratılan işlevsel araçları indirip Vistaya entegre edebilirsiniz. Yalnız unutulmaması gereken bir şey var ki Side Bar üzerinde çalıştırdığınız her öğe ekstra Ram harcayacaktır.
Vista oyunları
Her yeni Windows gibi Vistada oyunlar ile birlikte geliyor. Eski tanıdık oyunların yanında yeni oyunlar da eklenmiş. Minesweeper Solitaire FreeCell Heartsde ilk kez en baştan yazılmış. XPnin Spider Soliterı da unutulmamış ve oda eklenmiş. Eski oyunların yanında Inkball Mahjong Titans Purple Place ve Satranç eklenmiş durumda. Oyunlara getirilen bir yenilikte artık kaydedilip daha sonra kalındığı yerden devam edilmesi.
Programcılar birçok XP oyununun Vistada problemsiz çalışacağını söylüyor. Bunun ne kadar doğru olduğunu stabil sistem çıktığında öğreneceğiz. Beta 2 üzerinde yapılan testlerde bazı popüler oyunlar hakkında toplanan bilgiler şu şekilde;
*Oblivion problemsiz çalışıyor.
*Battlefield 2 problemsiz çalışıyor.
*F.E.A.R için 2Gb ve üzeri Rame ihtiyaç duyuluyor
*Black & White 2 problemsiz çalışıyor.
*World of Warcraft problemsiz çalışıyor.
*Half Life 2 problemsiz çalışıyor.
**Problemsiz çalıştığı belirtilen oyunların minimum 1Gb Rame ihtiyaç duyduğu 2Gb ve üzeri ramlerde takılma gibi problemlerin kalktığı gözlendi.
***Starforce kopya koruma sistemini kullanan oyunların Vistada problem çıkardığı gözlendi. Starforce ekibi tarafından Vista için çıkartılan güncelleme ile problemlerin kalktığı belirtilmiş.
Biraz da teknik bilgi
Daha önce söylediğimiz bazı şeyleri de yinelersek Windows Vista kurulumu yaklaşık 1 saat sürüyor ve toplamda 3 restart sonrası Desktopa ulaşıyoruz. Sistem canavarı olması kurulum için 15GB sabit disk alanı kullanmasından kendisini belli ediyor. Resmi olarak açıklanan minimum sistem gereksinimlerine bakalım;
* En az 2 GHz hızında güncel bir işlemci
* 1 GB sistem belleği
* Windows Aero destekleyen bir grafik işlemcisi (anakarta dahili grafik işlemcilerin çoğu desteklemiyor)
* 128 MB grafik belleği.
* En az 40GB sabit disk ve 15GB boş alan.
* DVD-ROM sürücü.
* Ses kartı.
* Internet erişimi.
Görüldüğü gibi Microsoft tarafından açıklanan minimum sistem gereksinimleri ile Vista Windows 2000 görünümünden başka bir şey vaad edemeyecektir. Zira bu sistem gereksinimleri ile Windows XP dahi ancak çalışabilecektir. Vista ile gelen tüm özelliklere tüm görsel öğelere sahip olmak istiyorsanız çok daha ciddi donanım gereksinimlerini karşılamanız gerekiyor:
Eğer 1600x1200'den daha yüksek bir çözünürlüğü tercih edecekseniz ekran kartı belleğinizin 256MB olması gerekiyor. Pixel Shader 2.0 desteği de şart olarak belirtilmekte. Görüldüğü gibi çoğumuz sistem gereksinimlerini karşılayamadığı bir bilgisayara sahibiz. Hele ki bir de bu bilgisayarlarda oyun oynamak istiyorsak vay halimize. Ciddi masraflar kapıda görünüyor.
İncelemeyi yaptığım sistemim P4 64Bit 28Ghz Intel işlemci Asus P5GPL-X anakart 1GB DDR Ram (512*2 400Mhz Dual Channel) Nvidia PX 7300 256Mb (Ready for Vista) ekran kartı 160Gb Sata Hdd Creative Sound Blaster Live ses kartı Philips DVD-RW ADSL bağlantı.
Dikkatinizi bu noktada ekran kartına çekmek istiyorum. Vistadan tam performans bekliyorsanız ekran kartı kutusunda Ready for Vista amblemi olmak zorunda. Bu bakımdan On Board ekran kartları için Vista hayal görünüyor. Belirttiğim test sisteminde dahi Vistanın performanslı çalışmadığını üzülerek belirtmek zorundayım. Bunun sebebi muhtemelen yeterli(!) miktarda Rame sahip olmayışımdan ve Vistanın henüz Beta aşamasında olmasından kaynaklandığı kanaatindeyim. Stand-by (Masaüstünde bekleme) modunda %60 Ram kullanımı ve yükleme durumunda %99 Ram kullandığını gördüm. Gerçekten şok edici bir deneyim oldu. Vista sisteminizin %90ını kullanırken işlemlere cevap vermesi korkunç uzun sürüyor. Bu bakımdan stabil sistem çıktığı zaman dahi çok rahat oyun ve sistem kullanımı için 2 ila 4Gb arasında Rama ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Tabi bu değerler stabil sistem ile değişiklik gösterebilir.
Microsofttan yapılan açıklamaya göre Vistanın bir TV kadar hızlı açılıp kapanacağı söylenmişti. Bu da demek oluyor ki en fazla 5-10snlik bir sürecin işletim sisteminin açılmasında yeterli olacağı. Ancak yaptığım testlerde Vista yaklaşık 1 dakika 20 saniyelik açılış ve 40 saniyelik kapanış süresine sahip. Açıklanan değerler ile ilgisinin olmayışını yine Beta olmasına bağlıyor ve stabil sistemde 3-5 Snlik Windows açılışlarını ümit ediyorum.
Yaptığım program yükleme ve çalıştırma testlerinden Vista tam not aldı. 64bit versiyonunu test ettiğim Vistada 32bit ve 64bit uygulamalar sorunsuz olarak çalıştı. 32bit uygulamalar Hddde Program Files (x86) 64bit uygulamalar Program Files dizini altına yükleniyor. Microsoft gerçekten 32bit emülasyonunu çok iyi gerçekleşirmiş görünüyor.
Vistada güvenlik işi fazlasıyla ciddiye alınmış görünüyor ve bu bazen can sıkıcı seviyelere ulaşabiliyor. Zira çalıştırmak için tıkladığınız her program için Bu dosya güvenli olmayabilir onaylıyor musunuz? tarzı sorular soruluyor ve sizden onay bekliyor. Bu tarz güvenlik işlemlerinin daha normal düzeyde olması gerekli.
Vista için gerekli sürücüler stabil sistemin henüz hazır olmayışı nedeni ile henüz Beta aşamasında. Bazı donanımların ise Vista için driverı bulunmamakta. Windows Vista XP gibi ilk yüklemede sizin için elinden geldiğince driverları yüklemeye çalışıyor ve çalışan bir işletim sistemi sunuyor. Kurulum ardından yüklenemeyen sürücülerin sizden yüklenmesi bekleniyor.
Vistaya geçmeli mi?
Windows Vistaya geçmeli miyiz? Sorusunun cevabını aslında sizde biliyorsunuz. Zamanla buna mecbur bırakılacağız. DirectX 10un Vistayla birlikte çıkması ardından oyunlar da DirectX 10 kullanılmaya başlanacak ve Vista mecburiyeti gerektirecek. Zira bazı oyunlar yalnız Vistada çalışacak şekilde çıkartılacak. Hal böyle olunca sistemi Vistaya update etmemiz öncesinde de sıkı bir bilgisayar kurmamız gerekecektir. Size tavsiyem işletim sistemi Ocak ayında çıkana kadar sisteminizde değişikliğe gitmemeniz en yerinde seçim olacaktır. Vistanın oyunların ve DX 10un ne getireceğini beklemek daha doğru bir karar. Beklediğimden daha şirin daha renkli daha eğlenceli bir Windows versiyonu ile karşılaştım. Microsoft Linux ve Mac OS gibi rakipleri ile boy ölçüşebilecek kadar iyi bir Windows ile geliyor. Yeni işletim sisteminde yüzlerce detay keşfedilmeyi ve öğrenilmeyi bekliyor. Kullanmaya başladıktan aylar sonra bile yeni şeyler keşfedeceğinizden emin olabilirsiniz. Getirilen yeni araç ve programlar ile kullanılabilirlik ve ihtiyaçların karşılanması maksimum düzeye çıkartılmış. Eklenen yeni programlar ile Microsoft kullanıcısını mümkün olduğu kadar ek yazılımlara ihtiyaç duymamasını sağlamış.
Unutulmamalıdır ki incelediğimiz sistem henüz beta aşamasında ve son sürümde herşey değişebilir. Herşeye rağmen bütün gerçekler Windows Vistanın Ocak 2007de çıkartacağı stabil çalışan sürümünden sonra ortaya çıkacak.
İşletim Sistemini kullandığım sırada aldığım bazı küçük notlar:
*Vista kurulum için 256Mb Ramli sisteme izin vermiyor. Minimum 512Mb Ram 20Gb hdd ve 15Gb boş disk alanı gerekiyor.
*Sistem 1dk 20snde açılıyor 40snde kapanıyor; Stand-by modunda %60 yükleme durumunda %99 Ram kullanımı (1GBda).
*32bit uygulamalar sorunsuz çalışmakta.
*Herşey hoş animasyonlar ile donatılmış.
*Türkçe klavye dostu.
*Güvenlik için fazla sayıda soru sorulmakta.
*Denetim masası daha geniş kategorilere ayrılmış.
*Direk 7.1 ses desteği sağlanmakta.
*Resim-Fax görüntüleme yazılımında yenilikler yapılmış.
*Google Picasa benzeri bir resim işleme yazılımı eklenmiş.
*Sistem arama motoru yenilenip geliştirilmiş.
*Bilgisayarıma girildiğinde depolama aygıtlarının doluluk oranları gösteriliyor.
*Görev yöneticisinde yenilikler (Ctrl+Alt+Del).
*Windows Dvd Maker yazılımı eklenmiş.
*Snipping tool yazılımı ile ekran görüntüsü alınması sağlanmış
