Sepetçiolu Osman Efe

[turkmmo]

II. Mahmut döneminde, Kastamonu ilinin Araç ilçesi, Boyalı bucağı, Yukarı Afşar köyünde doğmuştur. “Sepetçi” lakabını, babası Sepetçi Mehmet Pehlivan’dan almıştır.

Babasından kalma sepetçilik mesleğini yapmaktayken, eşkıyalıkla geçinen, Kastamonu ve çevresini haraca kesen Zileli Rüstem ve adamları dükkanını basarak kendisinden haraç sepet isterler. Osman da yoksul bir esnaf olduğunu ve parasız sepet veremeyeceğini söyleyince Rüstem ile kavgaya tutuşurlar ve Rüstem’i orada öldürür. Bu olayın ardından dağa çıkar. Sepetçioğlu Osman Efe adıyla nam salar. Bu arada gıyabında mahkemesi yapılır ve Kadıi Sepetçioğlu’nun nefs-i müdafaa nedeniyle Rüstem’i öldürdüğünü söyler ve Osman beraat eder. Köpekçioğlu Osman Efe ve 14 arkadaşı by müjdeyi vermek için Sepetçioğlu’nu arayıp bulurlar. Bir ara Araç’ın Huruşveren köyündeki bir düğüne güreşmek amacıyla gelir. Güreşler sırasında köyün ağası Tahmiscioğlu Mustafa Bey’in kızı Afet ile aralarında bir yakınlık doğar, birbirlerine aşık olurlar. Mustafa Bey, durumu hisseder ancak bu durumdan mutlu olur ve Osman’ı oğulluğu olarak koruması altına alır.

Mustafa Bey, eski bir yeniçeri artığıdır ve Osmanlı’nın yeniçeriliği ortadan kaldırmasından dolayı Osmanlı’ya karşı Efe’yi kullanmak ister. Efe bu isteğe karşı çıkaran ağasının tepkisini toplar. Bunun üzerine sevgilisi Afet ile Gülpü dağlarına çıkar. Buradan da İstanbul’a geçmeyi düşünmektedir. Ancak Mustafa Bey, Kastamonu Valisi’ne Sepetçioğlu’nun bir eşkıya olduğu ve Padişaha karşı bir başkaldırı düzenlemek amacıyla dağa çıktığını ve İstanbul’a Padişahı tahttan indirmek için gideceğini bildirir. Bu durum saraya da bildirilir. Hakkında yakalanıp İstanbul’a götürülmesi yönünde ferman çıkarılır. Zaptiyeler tarafından Gülpü dağlarında sıkıştırılmasına rağmen buradan kaçmayı başarır. Ancak sevgilisi Afet yakalanarak Kastamonu Cezaevine kapatılır.

Sepetçioğlu çevresine topladığı 60 kadar Zeybek ile Kastamonu Cezaevi’ni basarak Afet’i kurtarır. Ancak, Kışlaönü’nde 1500 asker tarafından etrafı kuşatılır ve burada çıkan çatışma sonucu yakalanır ve İstanbul’a götürülür. Bu sırada Tahmiscioğlu Mustafa Bey baş kaldırarak Kastamonu ve Sinop’u ele geçirir. Bunun üzerine II. Mahmut asıl başkaldırıyı öğrenir ve Sepetçioğlu’nu bağışlar. Sepetçioğlu’ndan Cide’de asker toplayarak Tahmiscioğlu güçlerini vurmasını ister. Osmanlı ordusuyla Sepetçioğlu güçleri birleşerek Tahmiscioğlu başkaldırısını bastırırlar. Bunun üzerine padişah tarafından ödüllendirilir. Kendisine çeşitli hediyelerle birlikte bir de ev verilir ve Kastamonu’nun sayılı varlıklıları arasında ölümüne kadar mutlu bir yaşam sürdürür.