Tiroid kanseri, tiroid bezinin hücrelerinden köken alan bir kanserdir Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl 100.000 kişiden 40'ı tiroid kanseri olur. Tüm kanserlerin %1'inden azıdır. Her yıl bir milyon kişiden 6'sının ölüm nedeni tiroid kanseridir. Çoğu hastaya tanı boyunda kitle nedeni ile konur. Doğru tanı ve tedavi uygulanırsa hastalık tamamen ortadan kaldırılabilir. Hayat boyunca kadınlarda tiroid kanseri riski yaklaşık %0.7, erkeklerde ise %0,25'tir.
Tiroid kanseri, tek tip değildir. Sıklık sırasına göre papiller kanser, folliküler kanser, medüller kanser ve anaplastik kanser olmak üzere 4 gruba ayrılır.
Tiroid Kanseri Tipleri
Papiller kanser: Tüm tiroid kanserlerinin en sık görülenidir. Genellikle iyi seyreden bir kanserdir. Bütün tiroid kanserlerinin %80'ine yakını papiller kanserdir. Belirti vermeyebilir ve uzun yıllar tiroid bezinde kalabilir. Hastanın bu durumda hiçbir şikayeti olmayabilir. Hastaların çoğunda tiroid hormon düzeyleri normaldir.Boyunda yavaş büyüyen ağrısız kitle ile tanınırlar.Her yaşta görülebilir ve gençlerde daha iyi seyreder. Çocuklarda tiroid kanserinin %75'i ve daha önce baş boyun bölgesine radyasyon uygulananlardaki tiroid kanserlerinin %85-90'ıdır. En sık 40'lı yaşlarda ortaya çıkar. Kadınlarda iki kat fazla görülür.Vücudun başka organlarına yayılabilir. Bu durumda hastalığın seyri daha kötüdür.
Folliküler kanser: Tüm tiroid kanserlerinin %10'unu oluşturur.Papiller kanserden sonra en sık görülen tiroid kanseridir. Fakat görülme sıklığı papillere göre oldukça azdır. Kadınlarda üç kat fazla ve papiller kansere göre daha ileri yaşta görülür(ortalama 50). Bu kanser de yayılabilir. Sıklıkla tiroid bezinin zarına ve damara yayılır. Eğer Zara yayılma gösteriyorsa seyri damara yayılana göre daha iyidir. Bu kanser tipi en sık akciğer ve kemiğe yayılır.
Ayrıca komşu yapılara, örneğin nefes borusuna yayılma ihtimali vardır. En sık 50 yaşından sonra ortaya çıkar. Folliküler kanser, daha hızlı seyreder, tekrar etme ihtimali fazladır. Folliküler kanser iyot eksikliği bölgelerinde daha sık görülür. Folliküler kanserler çoğu zaman uzun zamandır var olan guatrlarda hızlı büyüyen tek nodül olarak karşımıza çıkar.
Medüller kanser: Tiroidin parafolliküler ve C hücrelerinden köken alır.Tiroid bezi kalsitonin hormonu salgılar. Bu olayı tiroid bezindeki C hücreleri gerçekleştirir. Bu yüzden bu hormonun salgısı kanser vakalarında artmıştır. Bu kanserde tiroid bezinin çıkarılması gerekir. Eğer lenf bezlerine de yayılım yapmışsa, bu bezler de ameliyatla çıkarılır. Yukarıdaki iki kanserden daha az sıklıkta görülür. Hastaların yaklaşık 1/4'ünde ailesel geçiş vardır. Yani ailesinde medüller tiroid kanseri olanlarda risk artmıştır. Genelde boyunda kitle ve bazen (%15-20) eşlik eden boyun bezelerinde şişme ile başvururlar.
Anaplastik kanser: En az görülen tiroid kanseri tipidir. Bilinen en agresif tümörlerdendir. Çok hızlı seyreder. Çok az hasta tanıdan sonra 6 ay veya daha fazla yaşar. Tiroiddeki kitle hızlı gelişir ve büyür. Hastalar tipik olarak boyunda uzun zamandır var olan şişlik ve yakın zamanda hızlı ve ağrılı büyüme tanımlayan yaşlı kadınlardır. Sıklıkla ses kısıklığı, yutma güçlüğü,nefes darlığı eşlik eder.
Tiroid Kanserinin Nedenleri
Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte yapılan araştırmalara göre bazı radyoaktif maddelere maruz kalan kişilerde tiroid kanseri görülmüştür. Bu maddelerden en önemlisi uranyumdur. Örneğin Çernobil'deki nükleer santral kazasıyla beraber bu bölgede yaşayan kişilerde tiroid kanseri görülme sıklığı artmıştır. Bazı tiroid kanserlerinde ise genetik mutasyonların rol oynadığı düşünülmektedir.
Sık sorulan sorulardan birisi tanı sırasında ya da tedavide kullanılan bazı radyoaktif maddelerin kansere neden olup olmadığıdır. Bu amaçla kullanılan maddelerin miktarları oldukça azdır. Vücuttan atılma süreleri ise çok daha kısadır. Bu yüzden kansere neden olmazlar.
Tiroid Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Tiroid kanserlerinin birçoğunda hiçbir şikayet olmaz. Hastalık herhangi bir belirti vermez. Bazı vakalarda lenf bezleri büyümüş ya da boyunda kitle meydana gelmiştir. Hastaların az bir kısmında ise boğazda sıkıntı hissi, Ağrı, nefes almada güçlük çekme, ses kısılması, yutma güçlüğü olabilir. Fakat dediğimiz gibi bunlar hastaların az bir kısmında görülür. Birçok tiroid kanseri belirti vermez. Hatta tanı anında hastaların bir kısmında başka organlara yayılma saptanır.
Tiroid Kanseri Tanısı Nasıl Konur?
Öncelikle kandaki hormonların miktarını belirlemek için testler yapılır. Hormon değerleri yüksek çıksa da çıkmasa da diğer tetkiklerin yapılması gerekir. Çünkü bazı tiroid kanserlerinde bu değerler yüksek bazılarında ise normaldir.
Yapılan ultrasonografi ile tiroiddeki nodül görülür. Fakat bu kitlenin kanser olup olmadığı anlaşılamaz. Tanıyı kesin koymak için biyopsi almak gerekir. Ayrıca tiroid kanseri tanısında en önemli tetkiklerden birisi olan sintigrafi uygulanır. Kitle ya da nodülün görüntüsü hakkında bilgi verir. Bunun dışında ince iğne aspirasyon biyopsisi dediğimiz yöntem uygulanır. Kanserin tipinin kötü olması, tümörün yayılım göstermesi, çapının büyük olması (>1cm), tedavinin geç başlaması hastalığın seyrinin kötü olmasına yol açar. Tümör tek bir odak halinde ise, yayılmamışsa, çapı küçükse hastalığın seyri daha iyidir.
Tiroid Kanseri Tedavisi
Ameliyat: Bütün tiroid kanserlerinde, tiroid bezi ameliyatla çıkarılır. Trioid bezinin tamamı çıkarılır ve gerekirse etrafındaki lenf bezleri de alınır. Tiroid bezinin tamamının çıkarılması, ameliyat sonrası uygulanan tedavinin etkili olması için şarttır. Yoksa, uygulanacak tedavi bir işe yaramaz.
Ameliyattan sonra radyokaktif iyot tedavisi gerekebilir. Böylece vücudun başka yerlerinde kalmış olan kanser hücrelerinin öldürülmesi hedeflenir. Bu radyokatif iyotun dozu, kanserin yayılma derecesine göre değişir. Bazı vakalarda bu yöntemin tekrarlanması gerekebilir. Medüller kanserde de ameliyat yapılıp, tiroid bezi ve lenf bezleri çıkarıldıktan 2-3 ay sonra kalsitonin miktarı ölçülür. Bu sürede ölçülen kalsitonin miktarı 10 pg/ml'den az ise tedavi başarılıdır ve tümör yok edilmiş demektir. Yine bu kanser tipinde de radyoaktif iyot tedavisi uygulanır. Anaplastik kanserde ise önce cerrahi ve radyoterapi, daha sonra kemoterapi uygulanır.
Tedaviden sonra hastalara tiroksin hormonu verilir. Çünkü TSH düzeyi düşürülmelidir. Yüksek TSH kanserin tekrarlamasına neden olur.
Tiroid kanseri, tek tip değildir. Sıklık sırasına göre papiller kanser, folliküler kanser, medüller kanser ve anaplastik kanser olmak üzere 4 gruba ayrılır.
Tiroid Kanseri Tipleri
Papiller kanser: Tüm tiroid kanserlerinin en sık görülenidir. Genellikle iyi seyreden bir kanserdir. Bütün tiroid kanserlerinin %80'ine yakını papiller kanserdir. Belirti vermeyebilir ve uzun yıllar tiroid bezinde kalabilir. Hastanın bu durumda hiçbir şikayeti olmayabilir. Hastaların çoğunda tiroid hormon düzeyleri normaldir.Boyunda yavaş büyüyen ağrısız kitle ile tanınırlar.Her yaşta görülebilir ve gençlerde daha iyi seyreder. Çocuklarda tiroid kanserinin %75'i ve daha önce baş boyun bölgesine radyasyon uygulananlardaki tiroid kanserlerinin %85-90'ıdır. En sık 40'lı yaşlarda ortaya çıkar. Kadınlarda iki kat fazla görülür.Vücudun başka organlarına yayılabilir. Bu durumda hastalığın seyri daha kötüdür.
Folliküler kanser: Tüm tiroid kanserlerinin %10'unu oluşturur.Papiller kanserden sonra en sık görülen tiroid kanseridir. Fakat görülme sıklığı papillere göre oldukça azdır. Kadınlarda üç kat fazla ve papiller kansere göre daha ileri yaşta görülür(ortalama 50). Bu kanser de yayılabilir. Sıklıkla tiroid bezinin zarına ve damara yayılır. Eğer Zara yayılma gösteriyorsa seyri damara yayılana göre daha iyidir. Bu kanser tipi en sık akciğer ve kemiğe yayılır.
Ayrıca komşu yapılara, örneğin nefes borusuna yayılma ihtimali vardır. En sık 50 yaşından sonra ortaya çıkar. Folliküler kanser, daha hızlı seyreder, tekrar etme ihtimali fazladır. Folliküler kanser iyot eksikliği bölgelerinde daha sık görülür. Folliküler kanserler çoğu zaman uzun zamandır var olan guatrlarda hızlı büyüyen tek nodül olarak karşımıza çıkar.
Medüller kanser: Tiroidin parafolliküler ve C hücrelerinden köken alır.Tiroid bezi kalsitonin hormonu salgılar. Bu olayı tiroid bezindeki C hücreleri gerçekleştirir. Bu yüzden bu hormonun salgısı kanser vakalarında artmıştır. Bu kanserde tiroid bezinin çıkarılması gerekir. Eğer lenf bezlerine de yayılım yapmışsa, bu bezler de ameliyatla çıkarılır. Yukarıdaki iki kanserden daha az sıklıkta görülür. Hastaların yaklaşık 1/4'ünde ailesel geçiş vardır. Yani ailesinde medüller tiroid kanseri olanlarda risk artmıştır. Genelde boyunda kitle ve bazen (%15-20) eşlik eden boyun bezelerinde şişme ile başvururlar.
Anaplastik kanser: En az görülen tiroid kanseri tipidir. Bilinen en agresif tümörlerdendir. Çok hızlı seyreder. Çok az hasta tanıdan sonra 6 ay veya daha fazla yaşar. Tiroiddeki kitle hızlı gelişir ve büyür. Hastalar tipik olarak boyunda uzun zamandır var olan şişlik ve yakın zamanda hızlı ve ağrılı büyüme tanımlayan yaşlı kadınlardır. Sıklıkla ses kısıklığı, yutma güçlüğü,nefes darlığı eşlik eder.
Tiroid Kanserinin Nedenleri
Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte yapılan araştırmalara göre bazı radyoaktif maddelere maruz kalan kişilerde tiroid kanseri görülmüştür. Bu maddelerden en önemlisi uranyumdur. Örneğin Çernobil'deki nükleer santral kazasıyla beraber bu bölgede yaşayan kişilerde tiroid kanseri görülme sıklığı artmıştır. Bazı tiroid kanserlerinde ise genetik mutasyonların rol oynadığı düşünülmektedir.
Sık sorulan sorulardan birisi tanı sırasında ya da tedavide kullanılan bazı radyoaktif maddelerin kansere neden olup olmadığıdır. Bu amaçla kullanılan maddelerin miktarları oldukça azdır. Vücuttan atılma süreleri ise çok daha kısadır. Bu yüzden kansere neden olmazlar.
Tiroid Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Tiroid kanserlerinin birçoğunda hiçbir şikayet olmaz. Hastalık herhangi bir belirti vermez. Bazı vakalarda lenf bezleri büyümüş ya da boyunda kitle meydana gelmiştir. Hastaların az bir kısmında ise boğazda sıkıntı hissi, Ağrı, nefes almada güçlük çekme, ses kısılması, yutma güçlüğü olabilir. Fakat dediğimiz gibi bunlar hastaların az bir kısmında görülür. Birçok tiroid kanseri belirti vermez. Hatta tanı anında hastaların bir kısmında başka organlara yayılma saptanır.
Tiroid Kanseri Tanısı Nasıl Konur?
Öncelikle kandaki hormonların miktarını belirlemek için testler yapılır. Hormon değerleri yüksek çıksa da çıkmasa da diğer tetkiklerin yapılması gerekir. Çünkü bazı tiroid kanserlerinde bu değerler yüksek bazılarında ise normaldir.
Yapılan ultrasonografi ile tiroiddeki nodül görülür. Fakat bu kitlenin kanser olup olmadığı anlaşılamaz. Tanıyı kesin koymak için biyopsi almak gerekir. Ayrıca tiroid kanseri tanısında en önemli tetkiklerden birisi olan sintigrafi uygulanır. Kitle ya da nodülün görüntüsü hakkında bilgi verir. Bunun dışında ince iğne aspirasyon biyopsisi dediğimiz yöntem uygulanır. Kanserin tipinin kötü olması, tümörün yayılım göstermesi, çapının büyük olması (>1cm), tedavinin geç başlaması hastalığın seyrinin kötü olmasına yol açar. Tümör tek bir odak halinde ise, yayılmamışsa, çapı küçükse hastalığın seyri daha iyidir.
Tiroid Kanseri Tedavisi
Ameliyat: Bütün tiroid kanserlerinde, tiroid bezi ameliyatla çıkarılır. Trioid bezinin tamamı çıkarılır ve gerekirse etrafındaki lenf bezleri de alınır. Tiroid bezinin tamamının çıkarılması, ameliyat sonrası uygulanan tedavinin etkili olması için şarttır. Yoksa, uygulanacak tedavi bir işe yaramaz.
Ameliyattan sonra radyokaktif iyot tedavisi gerekebilir. Böylece vücudun başka yerlerinde kalmış olan kanser hücrelerinin öldürülmesi hedeflenir. Bu radyokatif iyotun dozu, kanserin yayılma derecesine göre değişir. Bazı vakalarda bu yöntemin tekrarlanması gerekebilir. Medüller kanserde de ameliyat yapılıp, tiroid bezi ve lenf bezleri çıkarıldıktan 2-3 ay sonra kalsitonin miktarı ölçülür. Bu sürede ölçülen kalsitonin miktarı 10 pg/ml'den az ise tedavi başarılıdır ve tümör yok edilmiş demektir. Yine bu kanser tipinde de radyoaktif iyot tedavisi uygulanır. Anaplastik kanserde ise önce cerrahi ve radyoterapi, daha sonra kemoterapi uygulanır.
Tedaviden sonra hastalara tiroksin hormonu verilir. Çünkü TSH düzeyi düşürülmelidir. Yüksek TSH kanserin tekrarlamasına neden olur.
Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)
Benzer konular
