HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
PIR SULTAN ABDAL [değiştir]
Pir Sultan AbdalPir Sultan 16. Yüzyılda Anadoluânun fikri ve siyasi yönden en karışık olduğu dönemlerde Sivas ve civarında yaşamış bir halk ozanımızdır. Anadoluâda yaşayan bütün Aleviler yaşları ne olursa olsun Pir Sultanâı severler.
Onu diğer halk ozanlarımızın piri yapan gerçekler devrimci karekterinden, Oniki İmam yolunu yaymaya çalışmasından, Türkçeâyi çok güzel kullanmasından ve hayatının idam edilerek bitiş şeklinden kaynaklanmıştır.
Pir Sultan sözünü ve sazını çok güzel bir şekilde kullanarak tıpkı Şah İsmailâin yaptığı gibi Oniki İmam felsefesini Oniki İmamların İsimlerinin anıldığı Düzevi İmam türünden şiirlerle anlatmaya çalışmış, bu yüzden de Osmanlıânın halk ozanları arasındaki en büyük düşmanı olmuştur. Çünkü aynı dönem Osmanlıânın Sünnileştirme çabasında olduğu bir dönemdir. Bu nedenle de CASUSLUKâLA suçlanarak idam edilmiştir. Bilindiği gibi Osmanlı Sultanları valiliklerine gönderdikleri fermanlarda âErdebil dergahıyla İLİŞKİSİ BULANAN ALEVİLERİN ÇEŞİTLİ BAHANELERLE SUÇLANARAK ÖLDÜRÜLMELERİNİâ istemişlerdi.
Halk ozanları geleneğinde sevilen ozanların isimleri diğer ozanlarcada kullanıldığı için Pir Sultan şehid edildikten sonra dahi onun ismiyle birçok eserler yazılmış ve söylenmiştir.
Pir Sultan Erdebil şahları ve dervişleriyle kurduğu ilişki çerçevesinde Oniki İmamlar yolunda elde edindiği bilgileri Anadoluâya Şah İsmailâin takip ettiği metoda göre aktarıyordu. Ancak bilgilerini herhangi bir eğitim kurumunda tahsil görerek değilde yüz yüze ilişkiler neticesinde elde ettiği için Pir Sultanın Oniki İmam yoluyla ilgili olarak herşeyi bilebilmesi ve bu çerçevede de aktarabilmesi mümkün değildi. Pir Sultan özellikle Oniki İmamların isimlerini yayma konusunda başarılı olmuştur.
Günümüzde Aleviler üzerinde oyunlar oynayarak Alevi toplumumuzu kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmek isteyen şahıslar ve gruplar Pir Sultanâa sahip çıkarak halkımızı kandırmak istemektedirler. Bu yüzden de Pir Sultanâın gerçek yüzünün bilinmesi gerekmektedir. İşte bu amaçla Pir Sultanâı daha iyi tanımak ve anlamak için Oâna ait olduğu müştereken kabul edilmiş bulunan değişik şiirlerinden değişik ve farklı dörtlükleri yanyana koymak istiyoruz.
EZELDEN DİVANE ETTİ AŞK BENİ
HÜSEYNİYİM ALEVİYİM NE DERSİN
NİÇİN DAHLEDERSİN TARIK DÜŞMANI
HÜSEYNİYİM ALEVİYİM NE DERSİN
DİDAR DEFTERİNE GEÇTİM
MÜNKİR MÜNAFIKI SEÇTİM
MEZHEBDE CAFERâE DÜŞTÜM
FİRDEVSâİ ALA İÇİNDE
BEN GAYRİ NESNE BİLMESEM
ALLAH BİR MUHAMMED ALİ
ÖZÜMÜ GAYRİ SALMAZAM
ALLAH BİR MUHAMMED ALİ
PİR SULTANIM EYDÜR VUR GİDİYİ
DİLİM ZİKREDER DAİM HÜDAYI
ONİKİ İMAMIN NESLİ SULTANI
TURNALAR ALİMİ GÖRMEDİNİZ Mİ
PİR SULTAN ABDALIM AĞLADI GÜLDÜ
KABE-İ ŞERİFTEN BİR NİDA GELDİ
HAKKIN EMRİ İLE DÖRT KİTAP İNDİ
OKUYAN MUHAMMED YAZAN ALİâDİR
PİR SULTAN ABDALIM DÜNYA KOVANDIR
GİDEN ADİL BEYLER GELEN İHVANDIR
MUHAMMED DİVANI ULU DİVANDIR
KALSIN BENİM DAVAM DİVANA KALSIN
PİR SULTAN ABDAL ÇOŞKUNA
GEL OTUR GÖNÜL KÖŞKÜNE
ONİKİ İMAM AŞKINA
BEN BU SERİ VERE GELDİM
PİR SULTAN HAYDAR ŞUNDA
ÇOK KERAMET VAR İNSANDA
O CİHANDA BU CİHANDA
ALİâYE SAYDILAR BİZİ
MUHAMMED BAKIRâIN İZİNDEN ÇIKMAM
ŞAH İMAM CAFERâDEN GAYRIYA BAKMAM
HATIRA DEĞİPDE GÖNÜLLER YIKMAM
TÖVBE GÜNAHIMA ESTAĞFURULLAH
EVVEL BAŞTAN MUHAMMEDâE SALAVAT
BİZİM DİNDEN ULU DİN BULUNUR MU?
EYYÜP ŞÜKREYLEDİ MURADA ERDİ
ERDEN ÖZGE ERE ER BULUNUR MU?
Açıkca görüldüğü gibi PİR SULTAN ABDAL,
Allah'a, peygambere ve Aliâye inanan bir halk ozanıdır. ONİKİ İMAM YOLUNU YAYMAYA ÇALIŞAN BİR HALK OZANIDIR.
PİR SULTAN ABDALIM DÜNYA DURULMAZ
GİTTİ GİDEN ÖMÜR GERİ DÖNÜLMEZ
GÖZLERİMDE ŞAH YOLUNDAN AYRILMAZ
BENDE BU YAYLADAN ŞAHA GİDERİM
GÖNÜL ÇIKMAK İSTER ŞAHIN KÖŞKÜNE
CAN BOYANMAK İSTER ALİ MÜŞKÜNE
PİRİM ALİ ONİKİ İMAM AŞKINA
AÇILIN KAPI ŞAHâA GİDELİM
YERYÜZÜNÜ KIRMIZI TAÇLAR BÜRÜYYE
MÜNAFIK OLANIN BAĞRI ERİYE
SAHİB-İ ZAMANIN EMRİ YÜRÜYE
SULTAN KİM OLDUĞU BİLİNMELİDİR
YÜRÜ BİRE HIZIR PAŞA
SENİNDE ÇARKIN KIRILIR
GÜVENDİĞİN PADİŞAHIN
O DA BİRGÜN DEVRİLİR
PİR SULTAN ABDALIM HEY HIZIR PAŞA
GÖRKİ NELER GELİR SAĞ OLAN BAŞA
HASRET KOYDUN BİZİ KAVMU KARDAŞA
KATİP AHVALİMİ YAZ ŞAHA BÖYLE
HAZRETİ ALİâNİN DEVRİ YÜRÜYE
ALİ KİM OLDUĞU BİLİNMELİDİR
ALAY ALAY GELEN GAZİLER İLE
İMAMLARIN ÖCÜ ALINMALIDIR
YÜRÜYÜŞ EYLEDİ URUM ÜSTÜNE
ALİ NESLİ GÜZEL İMAM GELİYOR
İNİP TEMENNA EYLEDİM DESTİNE
ALİ NESLİ GÜZEL İMAM GELİYOR
ŞAHâI SEVMEK SUÇMU BANA
KEM BİLDİRDİN BENİ HANA
CAN İÇİN YALVARMAM SANA
ŞEHİNŞAH BANA DARILIR
Pir Sultanâın birçok şiirinde bahsettiği ŞAH Erdebil şahıdır. Osmanlıâya karşı Erdebil dergahından yana olduğunu açık açık ortaya koyan Pir Sultan âAÇILIN KAPILAR ŞAHA GİDELİM, katip Ahvalimi yaz şaha böyle. BENDE BU YAYLADAN ŞAHA GİDERİMâ derken erdebilâe olan bağlılığını ifade etmektedir. Zaten o dönemlerde Erdebil şahlarıânın, Anadoluâda yaşayan Alevilerin gözünde KURTARICI olduğu belirlenmişti. Fakat Anadoluânun sünnileşmesi gerçekleştikten ve Aleviler baskı altına alındıktan sonra, Alevilerin Erdebilâle ilişkileri kesilmiş ve zamanla Halk Ozanlarının şiirlerinde gecen ŞAH kelimesiyle Hz. Ali(as) anlatılmaya başlanmıştır.
Pir Sultan Abdal âgüzel şahım niye verdin bağdatıâ derken 16. Yüzyıl başlarında yaşamış Şah Tahmasbâdan bahsetmektedir. Ayrıca âURUM (Anadolu) memleketine yürüdüâ dediği şahta aynı şah olmalıdır. Zaten Pir Sultan Abdal Şah İsmail (Hayati) ve Şah Tahmasbdönemlerinde yaşamıştır.
Pir Sultan öncülüğünü yaptığı ekol öylesine tutulmuştur ki kendisi halk ozanlarının PİRâi sayılmıştır. Anadolu tarihi çok dikkatle incelenirse Pir Sultan Abdalâdan önce yaşamış olan halk ozanlarının Oniki İmamları anlattıkları görülmemektedir. Gelenek Pir Sultan Abdalâla başlamıştır.
Pir Sultan Halk ozanlığıânın yanısıra Osmanlıâya açıkca tavır alabilecek kadar DEVRİMCİ bir kişiliktir. Yaşadığı dönemin baskısı göz önüne alındığında bu tavrı almanın her ozanın harcı olmadığı da görülür. Aşağıdaki dörtlük Pir Sultanâın bu konudaki duygularını çok güzel anlatır;
KOCA BAŞLI KOCA KADI
SENDE HİÇ DİN İMAN VAR MI?
HARAMI HELALİ YEDİ
SENDE HİÇ DİN İMAN VAR MI?
FETVA VERİR AYALAN YULAN
DOMUZ GİBİ DAĞI DOLAN
SIRTINA VURURUM PALAN
SENİN GİBİ HAYVAN VAR MI?
İMAN EDER AMEL ETMEZ
HAKKIN BUYRUĞUNA GİTMEZ
KADILAR YAŞ YERE YATMAZ
HİÇ BÖYLE KÖR ŞEYTAN VAR MI?
PİR SULTANâIM ZATLARIMIZ
GERÇEKTİR ŞÖHRETİMİZ
HARAM YEMEZ İTLERİMİZ
BU SÖZÜMDE YALAN VAR MI?
Erdebil tarafını tutmuş, Osmanlıâya karşı açıkca tavır almış ve bu uğurda can vermeyi göze almış bir halk ozanıânın Osmanlıânın kurdurduğu dergahı ve o dergaha ismini verdirdiği şahsı övmesi ve hatta anması mümkün değildir. Bu nedenle Hacı Bektaşâtan ve Bektaşilikten bahsedilen ve Pir Sultanâın söylediği iddia edilen şiirler tamamen uydurmadır. Zaten çok az miktarda olan bu şiirler Pir Sultan adına onun yoluna ihanet eden köle zihniyetli halk ozanları tarafından söylenmiştir. Büyük ihtimallede bu tür şiirler Alevilerin, çaresizlikten dolayı Bektaşilik dergahına sığınmalarından sonra söylenmmiş ve yayılmıştır.
Pir Sultanâın Bektaşiliği ve Hacı Bektaşı öven Osmanlıâyı öven hiçbir şiiri yoktur, söylenenlerde ona ait değildir. Pir Sultanâın şiirleri Oniki İmamlara yöneliktir. Devrimci karaktere sahiptir. Halk ozanlarının piri yada üstadı olan Pir Sultan Osmanlıânın bir numaralı düşmanıdır. KISACA, Oiki İmam dostudur ve bu yüzdende ŞEHİT edilmiştir.
SONUCU ÖZETLERSEK, · ŞAH İSMAİLâİN ŞİİRLERLE ONİKİ İMAMâI YAYMA ÇABASI PİR SULTAN ABDALâLA GELİŞMİŞTİR.
· PİR SULTAN, DÖNEMİNDE ONİKİ İMAM ÇİZGİSİNİN ÖNDERİDİR.
· PİR SULTAN ABDAL, ONİKİ İMAM YOLUNU YAYDIĞI İÇİN ÖLDÜRÜLMÜŞ, ŞEHİT OLMUŞTUR.
· ANADOLUâDA ONİKİ İMAMLARIN İSİMLERİ YAŞAYABİLMİŞSE BİZ BUNU HALK OZANLARINA BORÇLUYUZ.
EY HALK OZANLARI; BIRAKIN ARTIK, BEKTAŞİLERİ VE DEDELERİNİ SIRTINIZDA TAŞIMAYI, sizler olmazsanız onlar bir HİÇTİR, söyleyecek sözleri yoktur.
GELİN İLK ÖNCE ONİKİ İMAMLARIN İSİMLERİNİ YAYALIM, PİR SULTANâIN KALDIĞI YERDEN YÜRÜYÜŞÜMÜZE DEVAM EDELİM, OâNUN TAŞIDIĞI BAŞRAĞI YÜCELTELİM.
MAHŞERDE ONİKİ İMAMLARIN YÜZLERİNE BAKMAYA YÜZÜMÜZ OLSUN...
Yetişme Koşulları [değiştir]Pir Sultan Abdal, halk arasında Yedi Ulular olarak bilinen Yedi Ulu Ozan'dan biridir. Alevi gelenekleri ile dergâhta tarikat ortamında Türk dilini kullanarak yetişti. Şiirlerinde duru ve yalın bir Türkçe kullandı. Ana konuları, Deyişler, Nefesler, Hakk sevgisi, Ehl-i Beyt sevgisi, duazimam, ilahi aşk, tasavvuf ve sosyal uyarı niteliğindedir. Bazıları her ne kadar Pir Sultan'ı başkaldıran asi biri olarak gösterse de gerçekte Pir Sultan Abdal'ın yaşadığı Sivas bölgesinde o tarihte hiçbir halk ayaklanmasına rastlanmamaktadır. Dolayısıyla bir derviş olarak toplumu irşat (İlimiyle ve aklıyla toplumu bilgilendirmiştir) etmiştir. Tekke ve tasavvufun kalıplarını aşıp geniş bir halk kesimine seslenebildi. Medrese öğrenimini Erdebil'de görmesine rağmen, diğer bazı halk şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı'ndan hiç etkilenmedi. Alevi olan Pir Sultan Abdal Türk diline sahip çıkmıştır.
Hakkında Araştırma ve Çalışmalar Yapanlar [değiştir]Sadeddin Nüzhet Ergun, Abdülbaki Gölpınarlı, Pertev Naili Boratav, Cevdet Kudret, Cahit Öztelli, Asım Bezirci, Sabahattin Eyüboğlu, Mehmet Fuat, Orhan Ural, Mehmet Bayrak, Ali Haydar Avcı, Erol Toy ve Battal Pehlivan'ın Pir Sultan Abdal ile ilgili araştırma kitapları vardır. Özellikle Ali Haydar Avcı'nın "Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal" adlı çalısması konuyla ilgili çok hacimli bir çalışmadır.
Ayrıca Opera Sanatçısı ve Halk Müziği Araştırmacısı ve icracısı Ruhi Su, Pir Sultan'ın eserlerinden bazılarını bir albümde toplayarak yorumlamıştır
Pir Sultan AbdalPir Sultan 16. Yüzyılda Anadoluânun fikri ve siyasi yönden en karışık olduğu dönemlerde Sivas ve civarında yaşamış bir halk ozanımızdır. Anadoluâda yaşayan bütün Aleviler yaşları ne olursa olsun Pir Sultanâı severler.
Onu diğer halk ozanlarımızın piri yapan gerçekler devrimci karekterinden, Oniki İmam yolunu yaymaya çalışmasından, Türkçeâyi çok güzel kullanmasından ve hayatının idam edilerek bitiş şeklinden kaynaklanmıştır.
Pir Sultan sözünü ve sazını çok güzel bir şekilde kullanarak tıpkı Şah İsmailâin yaptığı gibi Oniki İmam felsefesini Oniki İmamların İsimlerinin anıldığı Düzevi İmam türünden şiirlerle anlatmaya çalışmış, bu yüzden de Osmanlıânın halk ozanları arasındaki en büyük düşmanı olmuştur. Çünkü aynı dönem Osmanlıânın Sünnileştirme çabasında olduğu bir dönemdir. Bu nedenle de CASUSLUKâLA suçlanarak idam edilmiştir. Bilindiği gibi Osmanlı Sultanları valiliklerine gönderdikleri fermanlarda âErdebil dergahıyla İLİŞKİSİ BULANAN ALEVİLERİN ÇEŞİTLİ BAHANELERLE SUÇLANARAK ÖLDÜRÜLMELERİNİâ istemişlerdi.
Halk ozanları geleneğinde sevilen ozanların isimleri diğer ozanlarcada kullanıldığı için Pir Sultan şehid edildikten sonra dahi onun ismiyle birçok eserler yazılmış ve söylenmiştir.
Pir Sultan Erdebil şahları ve dervişleriyle kurduğu ilişki çerçevesinde Oniki İmamlar yolunda elde edindiği bilgileri Anadoluâya Şah İsmailâin takip ettiği metoda göre aktarıyordu. Ancak bilgilerini herhangi bir eğitim kurumunda tahsil görerek değilde yüz yüze ilişkiler neticesinde elde ettiği için Pir Sultanın Oniki İmam yoluyla ilgili olarak herşeyi bilebilmesi ve bu çerçevede de aktarabilmesi mümkün değildi. Pir Sultan özellikle Oniki İmamların isimlerini yayma konusunda başarılı olmuştur.
Günümüzde Aleviler üzerinde oyunlar oynayarak Alevi toplumumuzu kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmek isteyen şahıslar ve gruplar Pir Sultanâa sahip çıkarak halkımızı kandırmak istemektedirler. Bu yüzden de Pir Sultanâın gerçek yüzünün bilinmesi gerekmektedir. İşte bu amaçla Pir Sultanâı daha iyi tanımak ve anlamak için Oâna ait olduğu müştereken kabul edilmiş bulunan değişik şiirlerinden değişik ve farklı dörtlükleri yanyana koymak istiyoruz.
EZELDEN DİVANE ETTİ AŞK BENİ
HÜSEYNİYİM ALEVİYİM NE DERSİN
NİÇİN DAHLEDERSİN TARIK DÜŞMANI
HÜSEYNİYİM ALEVİYİM NE DERSİN
DİDAR DEFTERİNE GEÇTİM
MÜNKİR MÜNAFIKI SEÇTİM
MEZHEBDE CAFERâE DÜŞTÜM
FİRDEVSâİ ALA İÇİNDE
BEN GAYRİ NESNE BİLMESEM
ALLAH BİR MUHAMMED ALİ
ÖZÜMÜ GAYRİ SALMAZAM
ALLAH BİR MUHAMMED ALİ
PİR SULTANIM EYDÜR VUR GİDİYİ
DİLİM ZİKREDER DAİM HÜDAYI
ONİKİ İMAMIN NESLİ SULTANI
TURNALAR ALİMİ GÖRMEDİNİZ Mİ
PİR SULTAN ABDALIM AĞLADI GÜLDÜ
KABE-İ ŞERİFTEN BİR NİDA GELDİ
HAKKIN EMRİ İLE DÖRT KİTAP İNDİ
OKUYAN MUHAMMED YAZAN ALİâDİR
PİR SULTAN ABDALIM DÜNYA KOVANDIR
GİDEN ADİL BEYLER GELEN İHVANDIR
MUHAMMED DİVANI ULU DİVANDIR
KALSIN BENİM DAVAM DİVANA KALSIN
PİR SULTAN ABDAL ÇOŞKUNA
GEL OTUR GÖNÜL KÖŞKÜNE
ONİKİ İMAM AŞKINA
BEN BU SERİ VERE GELDİM
PİR SULTAN HAYDAR ŞUNDA
ÇOK KERAMET VAR İNSANDA
O CİHANDA BU CİHANDA
ALİâYE SAYDILAR BİZİ
MUHAMMED BAKIRâIN İZİNDEN ÇIKMAM
ŞAH İMAM CAFERâDEN GAYRIYA BAKMAM
HATIRA DEĞİPDE GÖNÜLLER YIKMAM
TÖVBE GÜNAHIMA ESTAĞFURULLAH
EVVEL BAŞTAN MUHAMMEDâE SALAVAT
BİZİM DİNDEN ULU DİN BULUNUR MU?
EYYÜP ŞÜKREYLEDİ MURADA ERDİ
ERDEN ÖZGE ERE ER BULUNUR MU?
Açıkca görüldüğü gibi PİR SULTAN ABDAL,
Allah'a, peygambere ve Aliâye inanan bir halk ozanıdır. ONİKİ İMAM YOLUNU YAYMAYA ÇALIŞAN BİR HALK OZANIDIR.
PİR SULTAN ABDALIM DÜNYA DURULMAZ
GİTTİ GİDEN ÖMÜR GERİ DÖNÜLMEZ
GÖZLERİMDE ŞAH YOLUNDAN AYRILMAZ
BENDE BU YAYLADAN ŞAHA GİDERİM
GÖNÜL ÇIKMAK İSTER ŞAHIN KÖŞKÜNE
CAN BOYANMAK İSTER ALİ MÜŞKÜNE
PİRİM ALİ ONİKİ İMAM AŞKINA
AÇILIN KAPI ŞAHâA GİDELİM
YERYÜZÜNÜ KIRMIZI TAÇLAR BÜRÜYYE
MÜNAFIK OLANIN BAĞRI ERİYE
SAHİB-İ ZAMANIN EMRİ YÜRÜYE
SULTAN KİM OLDUĞU BİLİNMELİDİR
YÜRÜ BİRE HIZIR PAŞA
SENİNDE ÇARKIN KIRILIR
GÜVENDİĞİN PADİŞAHIN
O DA BİRGÜN DEVRİLİR
PİR SULTAN ABDALIM HEY HIZIR PAŞA
GÖRKİ NELER GELİR SAĞ OLAN BAŞA
HASRET KOYDUN BİZİ KAVMU KARDAŞA
KATİP AHVALİMİ YAZ ŞAHA BÖYLE
HAZRETİ ALİâNİN DEVRİ YÜRÜYE
ALİ KİM OLDUĞU BİLİNMELİDİR
ALAY ALAY GELEN GAZİLER İLE
İMAMLARIN ÖCÜ ALINMALIDIR
YÜRÜYÜŞ EYLEDİ URUM ÜSTÜNE
ALİ NESLİ GÜZEL İMAM GELİYOR
İNİP TEMENNA EYLEDİM DESTİNE
ALİ NESLİ GÜZEL İMAM GELİYOR
ŞAHâI SEVMEK SUÇMU BANA
KEM BİLDİRDİN BENİ HANA
CAN İÇİN YALVARMAM SANA
ŞEHİNŞAH BANA DARILIR
Pir Sultanâın birçok şiirinde bahsettiği ŞAH Erdebil şahıdır. Osmanlıâya karşı Erdebil dergahından yana olduğunu açık açık ortaya koyan Pir Sultan âAÇILIN KAPILAR ŞAHA GİDELİM, katip Ahvalimi yaz şaha böyle. BENDE BU YAYLADAN ŞAHA GİDERİMâ derken erdebilâe olan bağlılığını ifade etmektedir. Zaten o dönemlerde Erdebil şahlarıânın, Anadoluâda yaşayan Alevilerin gözünde KURTARICI olduğu belirlenmişti. Fakat Anadoluânun sünnileşmesi gerçekleştikten ve Aleviler baskı altına alındıktan sonra, Alevilerin Erdebilâle ilişkileri kesilmiş ve zamanla Halk Ozanlarının şiirlerinde gecen ŞAH kelimesiyle Hz. Ali(as) anlatılmaya başlanmıştır.
Pir Sultan Abdal âgüzel şahım niye verdin bağdatıâ derken 16. Yüzyıl başlarında yaşamış Şah Tahmasbâdan bahsetmektedir. Ayrıca âURUM (Anadolu) memleketine yürüdüâ dediği şahta aynı şah olmalıdır. Zaten Pir Sultan Abdal Şah İsmail (Hayati) ve Şah Tahmasbdönemlerinde yaşamıştır.
Pir Sultan öncülüğünü yaptığı ekol öylesine tutulmuştur ki kendisi halk ozanlarının PİRâi sayılmıştır. Anadolu tarihi çok dikkatle incelenirse Pir Sultan Abdalâdan önce yaşamış olan halk ozanlarının Oniki İmamları anlattıkları görülmemektedir. Gelenek Pir Sultan Abdalâla başlamıştır.
Pir Sultan Halk ozanlığıânın yanısıra Osmanlıâya açıkca tavır alabilecek kadar DEVRİMCİ bir kişiliktir. Yaşadığı dönemin baskısı göz önüne alındığında bu tavrı almanın her ozanın harcı olmadığı da görülür. Aşağıdaki dörtlük Pir Sultanâın bu konudaki duygularını çok güzel anlatır;
KOCA BAŞLI KOCA KADI
SENDE HİÇ DİN İMAN VAR MI?
HARAMI HELALİ YEDİ
SENDE HİÇ DİN İMAN VAR MI?
FETVA VERİR AYALAN YULAN
DOMUZ GİBİ DAĞI DOLAN
SIRTINA VURURUM PALAN
SENİN GİBİ HAYVAN VAR MI?
İMAN EDER AMEL ETMEZ
HAKKIN BUYRUĞUNA GİTMEZ
KADILAR YAŞ YERE YATMAZ
HİÇ BÖYLE KÖR ŞEYTAN VAR MI?
PİR SULTANâIM ZATLARIMIZ
GERÇEKTİR ŞÖHRETİMİZ
HARAM YEMEZ İTLERİMİZ
BU SÖZÜMDE YALAN VAR MI?
Erdebil tarafını tutmuş, Osmanlıâya karşı açıkca tavır almış ve bu uğurda can vermeyi göze almış bir halk ozanıânın Osmanlıânın kurdurduğu dergahı ve o dergaha ismini verdirdiği şahsı övmesi ve hatta anması mümkün değildir. Bu nedenle Hacı Bektaşâtan ve Bektaşilikten bahsedilen ve Pir Sultanâın söylediği iddia edilen şiirler tamamen uydurmadır. Zaten çok az miktarda olan bu şiirler Pir Sultan adına onun yoluna ihanet eden köle zihniyetli halk ozanları tarafından söylenmiştir. Büyük ihtimallede bu tür şiirler Alevilerin, çaresizlikten dolayı Bektaşilik dergahına sığınmalarından sonra söylenmmiş ve yayılmıştır.
Pir Sultanâın Bektaşiliği ve Hacı Bektaşı öven Osmanlıâyı öven hiçbir şiiri yoktur, söylenenlerde ona ait değildir. Pir Sultanâın şiirleri Oniki İmamlara yöneliktir. Devrimci karaktere sahiptir. Halk ozanlarının piri yada üstadı olan Pir Sultan Osmanlıânın bir numaralı düşmanıdır. KISACA, Oiki İmam dostudur ve bu yüzdende ŞEHİT edilmiştir.
SONUCU ÖZETLERSEK, · ŞAH İSMAİLâİN ŞİİRLERLE ONİKİ İMAMâI YAYMA ÇABASI PİR SULTAN ABDALâLA GELİŞMİŞTİR.
· PİR SULTAN, DÖNEMİNDE ONİKİ İMAM ÇİZGİSİNİN ÖNDERİDİR.
· PİR SULTAN ABDAL, ONİKİ İMAM YOLUNU YAYDIĞI İÇİN ÖLDÜRÜLMÜŞ, ŞEHİT OLMUŞTUR.
· ANADOLUâDA ONİKİ İMAMLARIN İSİMLERİ YAŞAYABİLMİŞSE BİZ BUNU HALK OZANLARINA BORÇLUYUZ.
EY HALK OZANLARI; BIRAKIN ARTIK, BEKTAŞİLERİ VE DEDELERİNİ SIRTINIZDA TAŞIMAYI, sizler olmazsanız onlar bir HİÇTİR, söyleyecek sözleri yoktur.
GELİN İLK ÖNCE ONİKİ İMAMLARIN İSİMLERİNİ YAYALIM, PİR SULTANâIN KALDIĞI YERDEN YÜRÜYÜŞÜMÜZE DEVAM EDELİM, OâNUN TAŞIDIĞI BAŞRAĞI YÜCELTELİM.
MAHŞERDE ONİKİ İMAMLARIN YÜZLERİNE BAKMAYA YÜZÜMÜZ OLSUN...
Yetişme Koşulları [değiştir]Pir Sultan Abdal, halk arasında Yedi Ulular olarak bilinen Yedi Ulu Ozan'dan biridir. Alevi gelenekleri ile dergâhta tarikat ortamında Türk dilini kullanarak yetişti. Şiirlerinde duru ve yalın bir Türkçe kullandı. Ana konuları, Deyişler, Nefesler, Hakk sevgisi, Ehl-i Beyt sevgisi, duazimam, ilahi aşk, tasavvuf ve sosyal uyarı niteliğindedir. Bazıları her ne kadar Pir Sultan'ı başkaldıran asi biri olarak gösterse de gerçekte Pir Sultan Abdal'ın yaşadığı Sivas bölgesinde o tarihte hiçbir halk ayaklanmasına rastlanmamaktadır. Dolayısıyla bir derviş olarak toplumu irşat (İlimiyle ve aklıyla toplumu bilgilendirmiştir) etmiştir. Tekke ve tasavvufun kalıplarını aşıp geniş bir halk kesimine seslenebildi. Medrese öğrenimini Erdebil'de görmesine rağmen, diğer bazı halk şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı'ndan hiç etkilenmedi. Alevi olan Pir Sultan Abdal Türk diline sahip çıkmıştır.
Hakkında Araştırma ve Çalışmalar Yapanlar [değiştir]Sadeddin Nüzhet Ergun, Abdülbaki Gölpınarlı, Pertev Naili Boratav, Cevdet Kudret, Cahit Öztelli, Asım Bezirci, Sabahattin Eyüboğlu, Mehmet Fuat, Orhan Ural, Mehmet Bayrak, Ali Haydar Avcı, Erol Toy ve Battal Pehlivan'ın Pir Sultan Abdal ile ilgili araştırma kitapları vardır. Özellikle Ali Haydar Avcı'nın "Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal" adlı çalısması konuyla ilgili çok hacimli bir çalışmadır.
Ayrıca Opera Sanatçısı ve Halk Müziği Araştırmacısı ve icracısı Ruhi Su, Pir Sultan'ın eserlerinden bazılarını bir albümde toplayarak yorumlamıştır
