Macromedia Flash 8 (Ders 1)

1 Temeller

Flash Basic 8 veya Flash Professionel 8 mi öğrenmek istiyorsunuz? Doğru yerdesiniz. Flash
Kullanarak neler yapılabileceğini muhtemelen biliyorsunuz; birkaç cümle halinde özetleyecek olursak: Flash ile uygulamalar, animasyonlar, oyunlar geliştirebilir, mobil cihazlarda (örneğin
Cep telefonlarında) çalışacak programlar yazabilirsiniz. Tüm uygulamalarınızı Web`e ya da
CD ortamına taşıyabilir, bir ağ üzerinde kullanabilir, masaüstü ya da dizüstü PC`lerde
çalıştrabilirsiniz. Flash Player`ın yaygınlığı ve Flash`ın HTML`in sınırlarını tanımak zorunda
olmaması da Flash`ı Web siteleri İnşa etmek ve Web`den gelip PC`nizde çalışan uygulamalar
geliştirmek için ideal bir araç haline getirir.


Enlarge this imageReduce this image


İlk dersimize en temel adımlarla başlıyoruz. Flash arabirimiyle tanışacağız ve hayalimizdeki Web sitelerini yapmak için buradaki araçları nasıl kullanabileceğimizi öğreneceğiz. Çalışma alanı, paneller ve araçlar gibi başlıklarımız olacak. Tüm detaylarına Ders 11`de girecek olsak da bir SWF dosyasını nasıl yayınlayabileceğimiz konusuna da çok kısaca değineceğiz. Dersimizin sonunda ise anlatılacak dersler boyunca geliştireceğimiz örnek uygulamayı göreceğiz.

Bu Derste Öğrenecekleriniz:

 Flash çalışma alanı ile tanışacaksınız.
 Yeni bir Flash dokümanı oluşturacak ve kaydedeceksiniz.
 Panelleri, menüleri ve Stage`i kullanacaksınız.
 Timeline (zaman çizgisi) ve frame`ler (animasyon kareleri) ile çalışacaksınız.
 Doküman ayarlarınızı ve tercihlerinizi değiştireceksiniz.
 Bir SWF dosyasını test edeceksiniz.
 Projenizin son halini inceleyeceksiniz.

Flash 8`e Giriş

Macromedia Flash, Web sitelerinden PC tabanli eğitim modüllerine kadar her şeyi üretmenize imkân veren tasarım ve geliştirme uygulamasıdır. Flash`ın zengin çizim araçları ve nesne yönelimli scrip yazım dili hayal gücünüzle birleştiğinde ortaya çıkacak olan şey harikulâde arabirimlerdir. Flash ayrıca Flash Lite Player sayesinde mobil cihazlarda çalışacak uygulamaların geliştirilmesinde de kullanılabilir.

Flash esas itibari ile iki farklı yazılım modülünden oluşur. Düzenleme ortamı adını verbileceğimiz ilk kısım kendi uygulamalarınızı geliştirmek için kullandığınız bölümdür. Programın ikini kısmını teşkil eden Flash Player ise SWF dosyaları halinde dağıtılan uygulamaları yorumlar, gösterir ve çalıştırır. SWF (Small Web File – küçük Web dosyası) formatı daha çok Web tabanlı uygulamalarda kullanılsa da yetenekleri sadece bununla sınırlı değildir. Bir flash uygulaması (SWF dosyası) kullanıcıya ister Web üzerinden isterse başka bir şekilde ulaşmış olsun, kullanıcının bunu görebilmesi için Flash Player`a ihtiyacı vardır.

İpucu: Flash Basic 8 ve Flash Professional 8, uygulamalarınızı hem Flash Player`ın önceki
sürümleri hem de Flash Lite (mobil platformlar için) ile uyumlu olacak şekilde
yayınlamanıza imkân verir.

Peki, Flash`ı bu denli dikkat çekici yapan ne? Her şeyden önce Flash gayet esnek ve genişletilebilir bir tasarım aracı; Flash`ı tamamen sizin istediğiniz şeyleri yapacak şekilde geliştirebilir veya daha da iyisi ihtiyacınız olan eklenti (extension) bir başkası tarafından zaten yazılmışsa bunu Macromedia Web sitesinden bulup indirebilir ve yükleyebilirsiniz. İkinci sebep ise Flash Player`ın yaygınlığı; dünya genelinde Web erişimi olan bilgisayarların %97`sinde yüklü durumda bulunan Flash Player Küçük, hızlı, yüklenmesi ve güncellenmesi kolay, tamamen ücretsiz bir yazılım. Bunların haricinde, Flash`ın Fireworks ve Dreamweaver gibi diğer Macromedia yazılımlarının yanı sıra çeşitli üçüncü parti uygulamaları ile de entegre olması onun iş akışınızı kolaylaştıran bir başka dikkat çekici özelliğidir.

İpucu: Flash eklentileri [/URL] adresinde Flash kategorisini
ziyaret edin. Çok azı Macromedia tarafından yazılmış olan bu eklentilerin bir kısmı
ücretsizken bazılarını satın almanız gerekir. Bu eklentiyi indirmeden önce kaç yıldız
almış olduğuna bakmayı ihmal etmeyin.

Son olarak, nesne yönelimli bir dil olan ActionScript de Flash`ın çarpıcı yanlarından biridir.
JavaScript ve Rhino ile aynı standardı paylaşan ActionScript adından da tahmin edebileceğiniz gibi uygulamalarınızı harekete geçiren motordur. ActionScript Küçük, güçlü ve eğlenceli Flash uygulamaları geliştirirken en büyük yardımcınız olacaktır.

Flash`ı kullanmanız için tüm bunların dışında daha pek çok sebep saymak mümkün; derslerimiz boyunca ilerlerken bunların hepsini göreceksiniz. Oyüzden endişe etmeyin ve Flash`a dair çok değerli tecrübeler edineceğiniz bu serüvenin tadını çıkarmaya bakın.

Flash 8 Çalışma Alanı

Flash 8`i ilk kez açtigmizda göreceğiniz şey Start (Başlangic) sayfasıdır. Kendisi de bir SWF dosyası olan Start sayfasında Open a Recent Item (Son Kullanılan Ögelerden Birini Aç), Create New (Yeni 01uştur) ve Create from Template (Şablon Kullanarak Oluştur) seçenekleri bulunur. Sayfanın alt kısmında ise tanışma / eğitim modüllerinde linkler yer alır ve varsa Flash güncellemeleri görüntülenir.


Enlarge this imageReduce this image


İpucu: Açılış sayfasında Flash 8 güncellemelerini görebilmeniz için Internet`e bağlı olmanız gerekir. Internet bağlantınız yoksa sayfanın görüntülenmesinde bir yavaşlık olabilir. Sayfayı tekrar görmek istemiyorsanız sol alt köşede yer alan Do Not Show Again (Tekrar Gösterme) düğmesine basınız. Açılış sayfasını iptal etmek için Windows`ta Edit > Preferences (Düzenle > Tercihler) ve Mac`te Flash 8 > Preferences altındaki General (Genel) sekmesini de kullanabilirsiniz.
Geliştirme ortamı olarak da adlandinlan Flash çalişma alanı, ortada bir Stage ve bunu çevreleyen bir dizi panelden meydana gelir. Her Flash dosyası bir zaman çizgisine (Timeline) bağlı olarak oynatılır. Zaman çizgisi, çalışmalarınızda yer alan türn görsel öğe ve ActionScript`lerin katmanlar halinde organize edildiği yerdir. Birden fazla kare (frame) içeren bir dosya Flash Player`da oynatılırken bir oynatım kafası (playhead) bu zaman çizgisi boyunca ilerler. Kareler, tıpkı bir sinema filminde olduğu gibi, zamanda belli noktalardaki pozisyonlan temsil ederler ve bir araya gelerek hareketin doğmasmı sağlarlar. Aşşağıdaki resimlerde görüldüğü gibi Flash 8`in Mac ve Windows platformlarmdaki çalişma alanını görüyorsunuz. Bu derste ve göreceğiniz diğer dersler boyunca çalışma alanında yer alan her şeyin nasıl kullanıldığını sırayla ögreniyor olacaksınız. Siz çeşitli türlerde yeni dokümanlar oluşturana kadar çalışma alanında karşınıza çıkabilecek pek çok seçenek silik ya da görünmez durumda olabilir.


Enlarge this imageReduce this image



Enlarge this imageReduce this image


Geliştirme ortamını farklı işlevselliklere sahip çeşitli ana gruplar halinde incelemek mümkündür. Ayrıca her grup kendi içinde derslerin ilerleyen bölümlerinde öğreneceğiniz çok sayıda denetim aracı içerir.
• Menüler: Flash`ta göreceğiniz menüler kullanmakta olduğunuz diğer yazılımlarda gördiiklerinize çok benzer. Flash menülerinde de Save (Kaydet), Copy (Kopyala), Paste (Yapi§tır) ve Help (Yardım) gibi komutlar bulunur. Bunlarm dışında menülerde Flash`a özgü komutlar da yer alır.
• Timeline (Zaman çizgisi): SWF dosyalan, animasyon tabanlı bir programdan bekleneceği gibi, bir zaman çizgisi üzerindeki karelerden oluşur. Kareler ve anahtar kareler zaman çizgisi üzerinde sıralanırlar. Dosya (animasyon) içeriğinin farklı öğelerini taşıyan veya geçiş efektlerini içeren katmanlar da zaman çizgisi üzerinde yer alırlar. Oynatım kafası zaman çizgisi üzerinde ilerlemeye başladığında animasyon ortaya cıkar.
• Paneller: Paneller vasıtası ile Flash`ta ürettiğiniz bir uygulamanın neredeyse her şeyini kontrol edebilirsiniz. Uygulamanıza ActionScript özellikleri ya da renkler eklemek, kendi renklerinizi oluşturmak, nesneleri dizmek ya da öğeleri depolamak için ihtiyaç duyduğunuz tiim araçları panellerde bulabilirsiniz. Flash`taki tüm panellere Window (Pencere) menüsünden ulaşabilirsiniz.
• Stage (Sahne): Stage, Flash uygulamanız için büyük önem taşır çünkü göstermeyi planladığınız tiim görsel nesneler burada yer alır. Stage düğmeler, metinler, form elemanları ve animasyonlar dahil her şeye ev sahipliği yapar.
• Doküman sekmeleri ve düzenleme çubuğu: Flash`ta her açık doküman için bir doküman sekmesi üretilir, bu sayede tasarımcı ya da geliştirici acık dosyalar arasında hızla geçiş yapabilir. Doküman sekmelerinin hemen altında yer alan düzenleme çubuğunun işleviyse neleri diizenlemekte olduğunuzu size göstermektir (örneğin sahneler, ekranlar, semboller, gruplanmiş öğeler gibi). Düzenleme çubuğu aynca iizerindeki bir açılır liste ile Stage`in ekrandaki büyüküğünü kontrol edebileceğiniz yakınlaştırma seçeneklerine ulaşmanızı sağlar.

İpucu: Stage, ekranı kaplar durumda değilken dokOman sekmelerini göremezsiniz. Simge durumuna kugultülmCi§ (Minimize edilmi§) durumda iken turn dokOmanlar gali§ma alanı etrafında ba§ibo§ ydzer durumdadır. Stage ba§lık gubuğunda Ekranı Kapla (Maximize) dOgmesine basarak sekmelere ve daha derli toplu bir görOnOme yeniden kavu§abilirsiniz.
• Properties denetçisi: O anda seçili olan nesneye (Stage, metin, diigme, vs.) dair bilgileri
Properties denetçisinde görebilirsiniz. Bu sayfada nesneye ilişkin bilgileri sadece görmekle
kalmaz, bilgilerin çoğunu (örneğin Stage`deki x ve y koordinatları, genişlik ve yükseklik,
dokümanınızdaki sembol ya da bileşen kullanımlarına verdiğiniz isimler gibi) isteğinize göre
değiştirebilirsiniz.

ilk Flash 8 Dokümanınız

Flash ile çeşitli tiirlerde dokümanlar oluşturabilirsiniz. Örneğin animasyon ya da video olarak izlediğiniz SWF dosyaları bu türlerden biridir. Dilerseniz sadece ActionScript kodu içeren dokümanlar da oluşturabilirsiniz; bu dokümanlar içerdikleri ActionScript kodunun birçok farklı yerde kullanılmasına imkân verir. Örneğin bir Web sayfasında yayınlanmış olan bir kek tarifinidüşünün. Web sayfasındaki tarifi izleyen herkes bu keki hazırlayabilir; keki pişirmek isteyen kişinin bilmesi gereken tek şey tarifin nerede olduğudur. Henüz acıkmadınız mı?
Şimdiki çalişmamrzda yeni bir FLA dokümanı oluşturacağız. Bu doküman bizim ana dokümanımız olacak ve kendisiyle kullanacağımız her içeriğe (örneğin metinler, grafikler, video ve diğer SWF dosyaları gibi) ev sahipliği yapacak.
Not: FLA dosyası aslında Flash uygulamanızın düzenlenebilir (edit edilebilir) halidir ve son kullanıcı için işlevsel bir uygulama olarak kullanılamaz veya Web üzerinden görüntülenemez. Siz bir tasanımcı ya da geliştirici olarak çeşitli formatlarla çalışabilirsiniz ancak son kullanıcıya uygulamanızla etkileşim halinde olabilmesi için en azından bir SWF dosyası vermeniz gerekir..