Mars gerçeği aydınlanıyor..

[SamuraiXomeN]

Metin2 EP, Valorant VP dahil tüm oyun ürünlerini en uygun fiyatlarla bulabilir, Item ve Karakterlerinizi hızlıca satabilirsiniz. HEMEN TIKLA!

John Wesley Powell'ın ruhunun yukarılarda bir yerlerde, tek kollu jeoloji biliminin görkemli tarihine yeni katılan iki dostuna "Yaşa!" diye tezahürat yaptığından hiç kuşkum yok. Powell'ın yüz yılı aşkın bir süre önce Büyük Kanyon'da (ABD) üç tekneyle başlattığı keşif yolculuğuna öncülük ettiği dönemde gezegenler teleskoplardan çok da net görülmeyen birer nokta, uzay yolculuğu ise yalnızca bir düştü. Ancak ABD İç Savaşı'nda bir kolunu kaybeden bu gazi, Mars'ta bir zamanlar su olup olmadığını araştırmak için Ocak 2004'te gezegene inen iki NASA yüzey aracı ve onları Dünya'dan kumanda edenlerin o tarihten bu yana neler başardıklarını tam anlamıyla kavrayabilirdi. Powell'ın yaşadığı dönemde jeologlar suyun pembe tonlardaki Colorado Platosu'nu (ABD) bir kanyonlar labirentine nasıl dönüştürdüğü konusunda kafa yoruyordu; günümüz araştırmacıları ise suyun, kızıl Mars'ın yüzeyini şekillendirmede oynadığı rolü inceliyor. Powell'ın maceracılardan oluşan ekibinin 1869'da yaklaşık 100 gün boyunca amansız akıntılardan sağ çıkmayı başaramayacakları yönündeki düşüncelere meydan okuması gibi, geçtiğimiz yılın sonunu çıkaramayacakları düşünülen yüzey araçları da aylar sonra hâlâ çalışıyordu. Powell bir saha jeoloğuydu. Tek koluyla kayaları kırar, not alırdı. Benzer bir şekilde her yüzey aracı da aralarında bir kamera ve Mars kayalarını kıracak bir cihazın da bulunduğu donanımı kontrol etmek için üç eklemli olan tek bir kolu kullanıyor.

Kayaların parçalanması, bu robotlar ve yaşlı Powell hakkında kafa yormanın temel nedenine dikkat çekiyor: yerinde doğrulama. Bu, jeologlar arasında kullanılan gelişigüzel bir terim değil. Kişinin taş örnekleri alması, kaya formasyonlarında dolaşması, yüzeyin altındaki taşı ortaya çıkarmasıyla araştırmacının kendi elleriyle vardığı sonuçları akla getiriyor.

Yerinde doğrulama, araştırmacılara, Mars gibi ırak coğrafyaları incelemek ve üzerinde ayrıntılı yorumlar yapabilecek özgüveni sağlıyor. Powell yaklaşık bir kilometre yüksekliğindeki sarp kayalıklara tırmanıp, renkli kireçtaşı, kumtaşı, mermer ve volkanik kaya katmanlarını inceledi. Zirveye ulaştığında kilometreler boyunca uzanan kanyonu uzun uzun izler, defterine haritalar çizer, uzaktaki katmanları renk ve şekillerine göre doğru bir biçimde sınıflandırırdı. Benzer bir şekilde, Mars'ın iki küçük bölümünü inceleyen altı tekerlekli yüzey araçlarının raporları sayesinde, araştırmacılar yükseklerde yörüngede dolanan uydulardan bazen belirsiz olarak gelen görüntüleri analiz edebiliyor. Örneğin, Mars'ın kurak yüzünde belirgin bir şekilde görülen kıvrımlı kanalları ele alalım. Kurumuş, devasa boyutlardaki, dere yataklarına o kadar çok benziyorlardı ki, onlardan hareketle çok eski dönemlerde suyun varlığı olası gibi görünüyordu. Ancak buna ilişkin bir kanıt yoktu.

Ama artık durum farklı. Yüzey araçları Spirit ve Opportunity, gezegenin en eski dönemlerinde, neredeyse kesin olarak üç milyardan çok fazla yıl önce, Mars yüzeyinde zaman zaman su aktığını kesin ve net olarak gösteren kanıtlar buldu. Belki sadece su birikintileri, dereler ve ani seller art arda oluşuyor ve sonra da tümü kuruyordu. Ancak bir dönemler sıvı haldeki suyun, kısa süreli de olsa, bol miktarda var olduğu, giderek daha da kesinlik kazanıyor. Okyanusların varlığı dahi -kısa bir dönem için geçerli olmakla birlikte- olasılıklar arasında ve bir dönemler daha ılık, sulak bir gezegen üzerinde -geçmişte ya da günümüzde- yaşam olmasıysa insanı boşuna umutlandıran bir olasılık.