Sitemize reklam vermek için [email protected] adresine mail atabilirsiniz
For Advertising Contact [email protected]


Sıfatlar ( Ön Adlar )

'Türk Dili ve Edebiyatı / Türkçe' forumunda BoRa{TR} tarafından 17 Nis 2009 tarihinde açılan konu

  1. BoRa{TR}

    BoRa{TR} Level 7 TM Üye Üye

    0   0   0

    745
    1,514
    131
    175
    MmoLira:
    0
    MmoLira:
    0 (0 Banked)

    TURKMMO Güvencesiyle İtem, karakter, yang alın-satın. Sadece %6 komisyonla. Para çekmek ücretsiz, ödeme yapmak komisyonsuz, kazancınız aynı gün hesabınızda! HEMEN ÜYE OLMAK ve ÜCRETSİZ İLAN EKLEMEK İÇİN TIKLAYIN...





    Sıfatlar ( Ön Adlar )
    SIFATLAR (ÖNADLAR)

    Sıfatlar, adların niteliklerini, ne durumda olduklarını, çoğu kez sayılarını, ölçülerini gösteren, soran ya da belirten sözcüklerdir.Bu özelliklerin ortaya çıkması için sıfatlar adın önüne getirilir.

    2 a) Sıfat Tamlamaları : Sıfatlarla adlardan oluşan tamlamaya verilen addır. Ad tamlamalarında olduğu gibi sıfat unsuru tamlayan, ad unsuru tamlanan durumundadır."Sıfat tamlamaları birer ad hükmündedir ve adların aldığı çekim eklerini alabilirler"

    ÖR: Genç yakışıklı tertemiz giyimli bir (adam) önümde belirdi.

    Soluk, süzgün, ince bir (yüz) karşımda duruyordu.

    2 b) Niteleme Sıfatları : Varlıkların durumlarını, biçimlerini, renklerini kısaca nasıl olduklarını bildiren sözcüklere verilen addır. �nasıl� sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

    ÖR: kara tavuk, kırmızı elbise (renk)

    güzel çocuk, iyi evlat (belirgin nitelik)

    tatlı elma, acı biber (duyularla algılanan nitelik)

    uzak ev, derin kuyu (yüzölçümü ya da zaman nitelik ve ilgileri)

    kör Hamdi, topal Osman (fiziksel ya da bedensel nitelik)

    çabuk iş, yavaş araba (türlü nitelikler)

    2 c) Belirtme Sıfatları : Adları sayı belirterek, soru sorarak ya da gösterme yoluyla, kimi zaman da belgisiz olarak belirten sıfatlardır.

    I- İşaret(Gösterme) Sıfatları : Adları gösterek belirten sıfatlardır. Bunları işaret zamirleriyle karıştırmamak gerekir. "hangi" sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

    ÖR: bu ev, şu araba, o köy.

    II- Soru Sıfatları : Adları soru yönünden belirten sıfatlardır.Bunları soru zamirlerinden ayırmak gerekir."hangi, kaç, kaçıncı, ne, neden, nasıl" gibi sözcüklerden oluşur.

    ÖR: Kimse ne iş tutacağını bilmiyordu. Hangi kalem senindi ? Kaç liralık fatura kesilecek?(sıfat) Saati kaça aldınız? (zamir)

    III- Belgisiz(Belirsiz) Sıfatlar : Bir adı ona kesinlik kazandırmaksızın beliten sıfatlardır."bir, hiç, birtakım, birkaç, birçok, her, biraz, bazı, çoğu, kimi, herhangi, filan, falanca, fazla, bütün, öteki, hep, nice" gibi sözcükler dilimizde belgisiz sıfat görevi görürler. �hangi� sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

    ÖR: Bir bayram günü çoğu zaman tüm insanlar herhangi bir gün

    IV- Sayı Sıfatları : Sayı adları, başka bir adın sayısını, ölçüsünü, sırasını belirtmek üzere sıfat olarak kullanılırlar.

    A. Asıl Sayı Sıfatları: Adların kesin sayılarını belirtir. Bütün doğal sayılar asıl sayı sıfatı görevinde kullanılır. "kaç" sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

    ÖR: on iki ay, bir paket şeker, yüz iş günü

    B. Sıra Sayı Sıfatları: Belirttikleri adların sıralarını gösteren sıfatlardır. -ıncı (/-inci) ekinin asıl sayılara getirilmesiyle yapılır. "kaçıncı" sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

    ÖR: üçüncü şahıs, beşinci sınıf, on yedinci koltuk

    C. Üleştirme Sayı Sıfatları : Adların bölüştürme, paylaştırma anlamlarını vererek sayılarını belirten sıfatlardır. (-ş)-ar * ekinin asıl sayılara getirilmesiyle yapılır. "kaçar " sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

    ÖR: birer silgi, üçer kalem, beşer ev, altışar sinema bileti,

    yedişer kutu, onar bin lira, yüz biner konut,

    NOT: -ar ekindeki -ş- ünsüzü hakkında şu bilgileri ekleyebiliriz:

    Sesliyle biten sayılardan sonra bu ek yapılık genişlemesi (türeme) ile -şer olur ve bir koruma sesdeşi (yardımcı ses) almış gibi görünür... Besbelli bu ses beş sayısından beş-er, altı-şar, yedi-şer şeklinde sıçrama ile geçmiştir

    "İkirer, altırar ygirmi, yitirer (yitişer)"

    Ç- Kesir Sayı Sıfatları: Belirttiği adların sayısını kesirli olarak gösteren sıfatlardır. Kalma(Bulunma) durum eki -da(/-de) almış bir sayı adının başka bir sayı adıyla tamlama ve bu tamlamanın bir ada tamlama olmasıylakullanılır. "kaçta kaçı" sorusunun karşılığı olan sıfatlardır.

    ÖR: yüzde yüz kâr artışı, dörtte bir pay

    D- Topluluk Sayı Sıfatı: Belirttiği adların birden fazla olduğunu bilrdiren sıfatlardır. (-i)-z ekinin asıl sayı sıfatına getirilmesiyle oluşturulur.

    ÖR: ikiz çocuk, beşiz oğlan, dördüz kedi yavrusu

    2 ç) Sıfatlarda Küçülltme :

    Küçültme ekleri denilen eklerle sıfatların anlamlarında azalma, küçülme kimi kez de okşama belirmekte ve bu birlekte kullanıldığı adı da etkilemektedir. Küçültme -cık, -ca, -msı, -mtırak, -rak ekleriyle yapılır.

    ÖR: küçü-(k)-çük tabure, derin-ce kuyu, yeşilim-tırak gömlek, acı-msı biber

    2 d) Sıfatlarda Pekiştirme:

    Çoğunlukla niteleme sıfatları, niteledikleri adın anlamını güçlendirmek amacıyla pekiştirmede kullanılır. Pekiştirme iki türlü gerçekleşir:

    I- Ses Değişikliği Yoluyla: Sıfatın birinci hecesine /m/p/r/s/ ünsüzlerinden biri getirilerek yapılır.

    ÖR: be-m-beyaz kâğıt, ka-p-kara cam, te-r-temiz ceket, pe-s-pembe rüya

    II- İkileme(Yineleme) Yoluyla:.İkileme sıfatın anlamını yaygınlaştırır ve özellikle çoklu (çoğul) halinde adlara gelirler.

    ÖR: çağıl çağıl su, türlü türlü yemek (aynı kelime ile ikileme)

    kırık dökük ev, güçlü kuvvetli çocuk (yakın anlamlı ikileme)

    2 e) Sıfatlarda Karşılaştırma :

    Karşılaştırma, iki nesneden birinin taşıdığı niteliğin daha az ya da daha çok oluşuna göre ölçüsünü saptamaktadır. " daha, çok, pek, en � zarfları ile yapılır.

    ÖR: daha iyi ayakkabı ( üstünlük), en iyi ayakkabı (en üstünlük),

    çok iyi ayakkabı(aşırılık), pek iyi ayakkabı (aşırılık)

    2 f) Yapılarına göre sıfatlar:

    I- Basit sıfatlar: Ek almamış sıfatlardır.

    ÖR: düz (yol), az (para), bu (ev)

    II- Türemiş sıfatlar:

    ÖR: uzun-luk (birimi), büyü(k)-cek (halı)

    III- Birleşik sıfatlar:

    ÖR: açıkgöz (müşteri) boşboğaz (adam) cingöz (çocuk)
     
  2. Prodigy

    Prodigy Level 7 Fahri Üye TM Üye

    0   0   0

    59
    1,747
    54
    112
    MmoLira:
    0
    MmoLira:
    0 (0 Banked)


    Bu ne yaw karman çorman :)
     
  3. ®cRaLemRe®

    ®cRaLemRe® Level 7 TM Üye

    0   0   0

    MmoLira:
    0
    MmoLira:
    0 (0 Banked)


    Ellerine Saglık..!!
     
  4. _tusunami_

    _tusunami_ Level 14 Fahri Üye TM Üye

    0   0   0

    688
    9,909
    459
    205
    MmoLira:
    0
    MmoLira:
    0 (0 Banked)


    Teşekkürler güzel paylaşım
     

Sosyal Medya