Sitemize reklam vermek için [email protected] adresine mail atabilirsiniz
For Advertising Contact [email protected]


Diksiyon, Fonetik, Artikülasyon

kralmustafa

Level 8
Fahri Üye
TM Üye
Ticaret - 0%
0   0   0
Katılım
22 Eki 2008
Konular
243
Mesajlar
2,994
Beğeniler
192
MmoLira
0
DevLira
0
#1
DİKSİYON

Diksiyonu söyle tanımlayabiliriz: söz söylerken
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
duygu ve düşünceleri doğru
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
üslubuna uygun olarak anlatmak için sesin uyumunu
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
söylenişini
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
sözcük hecelerinin uzunluğu
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
kısalığı ve vurguları bakımından doğruluğu; jesti
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
mimiği
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
takınılacak tavırları yerinde ve güzel kullanma sanatıdır. Doğru bir diksiyon için gerekli iki temel koşul vardır.

Birincisi: ses aletini doğru kullanmak. Yani konuşma için yeteri kadar havayı ses yollarını kasmadan içeri almak
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
gereğinden fazla durak kullanmamak
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
durakları doğru yerde gerektiği gibi kullanmak ve sesi duyulur ve net bir hale getirmek.

İkincisi: söz söylerken konuştuğumuz dili düzgün ve doğru söylemek için düzeltmeye çalışmak ve mimiği
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
jesti
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
tavrı yardımcı olarak kullanmak.

Şimdi pek ****** olan ilk bölüme bir göz atalim.

SES AYGITIMIZ
Şu ana kadar sahne üzerinde ve isinma çalişmalarinda ses aygitimizi tanimiş ve çaliştirmayi ögrenmiştik. Bundan sonra yapacaklarimiz onu kullanmaktir.
Ses aygıtımızı doğru kullanmayı doğal hala getirebilmek için günlük yaşantımız içerisinde de onu kullanmalı ve önce kendimizi sonra çevremizi gözlemlemeyi unutmamalı.

DİKSİYON
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
FONETİK
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
ARTİKÜLASYON


Diksiyonun ne olduğunu başta konuşmuştuk şimdi onun yardımcıları boğumlama ( artikülasyon) ve söyleniş (fonetik) ‘i inceleyelim.
BOĞUMLAMA (ARTİKÜLASYON) : Konuşma organlarinin bogazdan çikan sese biçim vermek için topluca çalişmasi. Kapimizin önünden geçen sokak saticilari bagirarak sattiklarini herkese duyurmak isterler. Yinede ne dediklerini anlamak için çikip sorma ihtiyaci duyariz. Önemli olan denilenin anlaşilmasidir. Söylenen sözlerin anlaşilmasi için temel sesler ünlüler degil ünsüzlerdir. Seslerin agizdan çikişina dilin konumuna dikkat etmek gerekir.
SÖYLENİŞ (FONETİK) adece söylenişi göz önünde tutar. Diksiyon
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
güzel bir söylenişin asal kurallarini verir ve söylenişteki ihmali yenmeye çalişir. Fonetikse diksiyonda seslerin meydana gelmesini ve ses organlarinin durumlarini inceler.

Genel olarak söyleniş bozukluklari ünlülerin fonetik yönünden biçimlenmelerindeki yanlişliklardan dogar. Örnegin: açik E yerine kapali E
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
kalin E kalin A yerine ince A söylemek gibi. Bogumlanma bozukluklariysa ünsüzlerin fonetik yönünden biçimlenmelerindeki yanlişliklara denir. Örnegin:gilama
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
şeleme
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
leleştirme gibi.

Her ikisi de düzgün söz söylemekte önemli yer tutar. Böyle söyleniş ve bogumlanma bozukluklari olan kimseler aliştirmalar üzerinde çalişarak bu sorunlarini yenebilirler. Doguştan ileri gelen sorunlar o engellerin ortadan kalkmasiyla giderilebilir. Bogaz ve burundaki et fazlaliklari
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
küçük dilin görevini yapamamasi
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
dişlerin seyrek oluşu ve onlarin üst üste binerek siralanmasi
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
üst dudagin kisa ve yukari dogru çekik oluşu
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
çenelerin dişari dogru çikikligi ve içeri dogru çekikligi vb.

Diğer fonetik hatalara şöyle bir göz atalım:
Atlama: pek yaygın olan bir söyleniş bozukluğudur.
Örneğin: (kendisi) yerine (kensi)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(karşılaşma) yerine (kaşlaşma)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(hanımefendi) yerine (hamfendi)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(nasılsınız) yerine (nassınız)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(Galatasaray) yerine (gassay)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(kalk oradan) yerine(kak ordan)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(kilitledim) yerine (kitledim) vb.

Harflerin çıkarılışına özen gösterip başlangıçta ağır konuşarak bu bozukluğun önüne geçilebilir.
Gevşeklik: bir boğumlama tembelliğinden ileri gelir. Bu bozukluğun önüne geçmek için dişler arasına bir kurşun kalemi sıkıştırıp heceleri söylerken onların iyice anlaşılmasına çalışılır. Dişler arasından kalem çekildiği zaman
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
boğumlanma daha açık olarak anlaşılan bir biçim alıp dil
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
yanaklar ve dudaklar görevlerini yapmaya başlarlar.

Gılama: ( R ) ünsüzünün
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
küçük dilin titremesiyle boğazda meydana gelmesidir. Bu bozukluğu gidermek için ( R) ünsüzünü doğru boğumlandırmaya çalışalım. (R) ünsüzü dilin ucunu damağa kadar kaldırarak verilir. Öyle ki dil şiddetle çıkan havaya dokununca geri çekilir ve bir çeşit titreme yaparak yerine gelir. Böylece dilin ucunu uzun zaman titremeye çaba harcamakla iyi bir sonuç alınabilir.

Islıklama: ( s ) ünsüzünün şiddetini abartmaktan ileri gelir. Dil üst dişlerin iç tarafina dayanip hava dişlerin arasindan sizarsa bu yanliş ortaya çikar.
Değiştirme: bir ünsüzün yerine başka bir ünsüzü söyleme alişkanligi olup bir çok çeşitleri vardir.
Sert ünsüzlerle olanına sık rastlanır. (zeleştirme) ( j ) yerine (z) söylemek örnegin: (şarj) yerin (şarz) (Seleştirme) ( ş ) yerine ( s ) söylemek. Örn: (paşam) yerine (pasam) vb. (jeleştirme) ( c ) yerine (j) söylemek. Örn: (kucak) yerine (kujak) (şeleştirmek): (s) yerine (ş) söylemek. Örn: (sana) yerine (şana)
Diğer ünsüzleri ilgilendiren değişmeler. (leleştirmek) (r) yerine (L ) söylemek. Örn: (merhem) yerine (melhem)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(birader) yerine (bilader) bazen de (n) yerine (L ) söylenir (fincan) yerine (filcan)

Yerleştirme: bazı yerine veya arasına (y) ünsüzünü sıkıştırmaktan ileri gelir. (Müezzin) yerine (meyzin)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(iade) yerine (iyade)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(gönlüm) yerine (göynüm). Bazı ağızlarda (b) yerine (p)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(d) yerine (t) olduğu görülür. Örn: (Kıbrıs) yerine (Kıprıs)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(leblebi) yerine (leplepi) vb.

Yutma: genellikle içinde (h) ünsüzü bulunan kelimelerde sık görülür. Örn: (Ayhan) yerine (ayan)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
(Mehmet) yerine (memet) vb.

Söyleniş bozuklulari: ünlüleri ilgilendiren değişmeler. (ince a) yerine (kalın a) söylemek. Örn: (Kemal) yerine (kemal) vb. (e) yerine (a) söylemek. örn: (elektrik) yerine (alektrik)vb. (a) yerine (e) söylemek. Örn: (Azrail) yerine (ezrail)vb. (ince o) yerine (kalın o) söylemek (lokma) yerine (lokma) vb.

PROSODİE (VURGU)

Sözcük vurgusu
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
dilin en doğal söyleniş özelliklerindendir. Sözcük vurgusu hecenin şiddetiyle ilgili olduğu gibi birde hecenin süresi yani uzunluğu kısalığı ile ilgili olan (nicelik)i vardır. Sözcüklerde bu iki özellik birbirini karıştırmamalıdır. Nicelik
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
bir hecenin uzunluğu ve kısalığı ile ilgilidir. Halbuki şiddet ise bir hecenin vurgusuyla ilgilidir.

Dilimizde süresi uzun olan heceler hep yabancı sözcüklerde bulunur. Örn: katil
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
kase
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
cahil
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
ebedi
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
hazine vb yanlış söylememek için kelimelerin kökenlerini araştırmak gerekir.

Türkçe de (ğ) ünsüzü kendinden önce gelen ünlü üzerinde etki yaparak bulunduğu hecenin uzamasına neden olur. Örn: yağmur= yaamur
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
öğretmen= ööretmen
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
öğle=ööle
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
çağdaş= çaadaş. İlk hecelerde (y) nin de gevşeyip kendisinden önceki ünlüyü etkileyip heceyi uzattigi görülür. Örn: böyle=bö-le
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
şöyle= şö-le
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
öyle=ö-le
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
söylemek=sö-lemek vb.

(Ğ) ünsüzünün bir etkisi de şöyledir: yapacağım= yapıca-m (ğ) demin bahsettiğimiz uzatma etkisini yaparken kendisinden sonra gelen ünlünün de düşmesine sebep olur. Bu durum genellikle eylemlerde görülür. Örn: edeceğim= edice-m
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
oturacağım= oturuca-m vb.

BİR kelimesinden biraz konuşalım. Adet belirttiği zaman yani kendi sayı anlamıyla kullanıldığında (bir) herhangi bir şeyden bahsederken (bi) olarak söylenir. Örn: adam bir gün bir sinemaya gitmiş. Soru: adam ne gün gitmiş? Her hangi bir gün gitmiş. Yada söyle sorabiliriz bu soruyu adam yalnızca bir gün mü bir tek sinemaya gitmiş? Burada (bir) kendi sayı anlamıyla değil (herhangi) anlamıyla kullanıldığı için (bi) olarak söylemek daha doğrudur.
Orada
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
burada
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
şurada kelimeleri de (bir)e benzer özel bir söyleniş biçimi taşirlar. Burada = burda
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
şurada= şurda
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
orada= orda
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
olur ve aradaki a harfi düşer.

Kelime sonlarındaki -yor heceleri üzerine birkaç söz: -yor hecesi fazla bastırılmadan yada bastırmayacağı diye yok saymadan söylenmelidir.
Son uyarıda çok sık kullandığımız (değil) kelimesi için. Değil kelimesi söylenirken (e) harfi düşer ve yerini (i) harfi alır. DEĞİL=DİĞİL olur.


- SES TEKNİĞİ
İLETME GÜCÜ

İzleyicinin oyuncunun sesini yalnızca duymakla kalmaması
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
söylediklerini anlaşılır kılması ve ayrıca ondan sanki her yönden geliyormuşçasına etkilenmesi için sesin iletme gücüne özel bir önem verilmelidir. İzleyici
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
ses yalnızca oyuncunun durduğu yerden değil
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
her yönden geliyormuşçasına oyuncunun sesiyle çevrelemelidir. Duvar bile oyuncunun sesiyle konuşmalıdır.

İyi iletim gücüne sahip gerekli olan iki koşul şudur:
a) sesi taşiyan hava kolonu güçlü olmali ve hiçbir engelle karşilaşmadan dişari çikmalidir. Örnegin : larenksin kapali olmasi veya çenenin yetersiz açilmasi.
b) Fizyolojik tınlatıcılarla ses güçlendirilmelidir.
Bunların hepsi doğru solumayla çok yakın ilişkilidir. Eğer oyuncu yalnızca karnından yada göğsünden soluk alırsa
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
yeterli havayı toplayamaz; bu durumda kendini tutumlu bir şekilde hava kullanmaya zorlar
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
larenksini kapatır
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
sesi bozar ve sonunda vokal bozuklukların oluşmasına neden olur. Bütünsel solumayla (üst göğüs ve karın) oyuncu yeterli miktardan biraz daha fazla hava biriktirebilir. Bunun için hava kolonlarının hiçbir engelle karşılaşmaması yaşamsal bir önem taşır.


SOLUMA

Üç çeşit soluma vardir.
a) üst göğüs ve göğüs boşluğu soluması (özellikle kadınlarda gözlenir)
b) alt soluma veya karından soluma. Karın
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
göğüs kullanılmadan şişirilir. Genellikle tiyatro okullarında öğretilir.

c) Bütünsel (üst göğüs ve karın) soluma. Karın aşaması baskındır. Bu biçim en sağlıklı ve en işlevsel solumadır. Özellikle çocuklarda ve hayvanlarda gözlenir.

Bütünsel soluma oyuncu için en etkili solumadır. Ancak her oyuncunun soluması onun fizyolojik yapısına göre değişir. Ayrıca kadın ve erkeğin solunum olanaklarına ilişkin bazı doğal ayrımlar vardır. Her ne kadar kadınlarda üst göğüs erkeklere göre daha gelişmiş olsa da kadınlarda doğru soluma karın fazıldadır. Değişik duruşlar ve aksiyonlar bütünsel solumadan daha farklı solunum biçimi gerektirdiğinden
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
oyuncunun farklı solunum çeşitlerini denemesi gerekmektedir. Yani oyuncu solunum organlarının işlevlerini denetleyebilmelidir.

Solunumun bütünsel olup olmadığını anlamak ve geliştirebilmek için çeşitli alıştırmalar vardır.
a) yere veya herhangi bir sert zemin üzerine yatın
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
böylece omurga kendiliğinden düz duracaktır. Bir eli göğsüne
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
diğerini karına yerleştirin. Soluk alırken önce karnın üstündeki elin
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
daha sonra göğsün üstündeki elin yükseldiği duyumsanır: bu yumuşak ve sürekli bir harekettir. Bütünsel solumayı iki ayır evreye bölmemeye özen gösterilmelidir. Göğüs karın genişlemesinde gerilim olmamalı ve iki evrenin ardışıklığı fark edilmemelidir. Bu ardışıklık gövdede küçük şişmeler oluşturmalıdır. Evrelerin bölümlere ayrılması vokal organlarda ödemlere yolaçabilir.

b) Yogadan uyarlanan bir yöntem: sert bir zemine yatılır. Burun deliklerinden biri kapatılır ve diğeriyle soluk alınır. Soluk verilirken açık olan delik kapatılır ve önceden kapalı olan burun deliğinden hava dışarı verilir. Üç evre birbirini şöyle takip eder : soluk alma 4 saniye
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
soluk tutma 12 saniye
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
soluk verme 8 saniye

c) Ayakta dururken
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
elleri en alttaki kaburganın üstüne yerleştirin. Soluk alma başlangıçta elleri yerleştirdiğiniz noktada bir etki yaratmalıdır ( elleri dışarı itecektir.) ve göğüs boyunca bunu sürdürdüğümüzde hava kolonunun doğruca kafaya ulaştığı şeklinde bir duygu oluşur. (bunun anlamı şudur: soluk alındığı zaman önce alt kaburgalar
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
hemen ardından yumuşak bir geçişle göğüs genişler.) karın duvarları kaburgalar genişlediğinde kasılır
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
toplanan hava için bir temel oluşturur ve böylece ağızdan çıkan ilk sözcükle soluğun dışarı çıkması engellenir. Karın duvarı ( dışarı doğur daralır) alt kaburgaları genişleten kasları tersyönde çeker ( dışarı doğru büyür)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
ve onları soluk alıp verme sırasında mümkün olduğunca uzun süre bu durumda tutar. (En çok karşılaşılan hata
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
bütün soluma tamamlanmadan karın kaslarının sıkıştırılmasıdır. Bu yalnızca üst göğüs solunumuyla sonuçlanır.) soluk verme bunun tersidir: kafadan başlayarak
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
göğüs boyunca avuçların durduğu noktaya doğru. İçeriye alınan havayı çok fazla sıkıştırmamaya özen gösterilmelidir
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
ve -önceden de belirtildiği gibi bütün süreç yumuşakça yerine getirilmelidir: başka bir deyişle
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
karın ve üst göğüs solumaları arasında hiçbir bölünme oluşturulmadan soluma tamamlanmalıdır. Böylesi bir alıştırma solunumu solunum olsun diye öğretme niyetinde değildir; sesi taşıyacak bir solunumu hazırlar. Bu alıştırma kolay ve etkin bir soluk vermenin gerçekleşmesi ve ses çıkması için bir temelin nasıl oluşturulması gerektiğini öğretir.

Bütünsel soluma sırasında çok fazla hava almamak ve biriktirmemek gereklidir. Bir oyuncu çabuk ve sessiz soluk almalıdır. Metinde mantıksal durak olarak saptadığı yerlerde soluk alır. Bu işlevsel bir şeydir zamandan tasarruf sağlar ve gereksiz durakları engeller: bu gereklidir çünkü bu duraklar metnin ritmini düşürür.
Oyuncu her zaman nerede soluk alacağını bilmelidir. Örneğin hızlı ritimli bir sahnede
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
arkadaşınım son sözü bitmeden soluk almalıdır
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
bu sayede arkadaşı bitirir bitirmez konuşmaya hazır olabilir. Öte yandan
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
eğer sahne arkadaşının son sözünden sonra soluk alırsa
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
diyaloğun orta yerinde ritimde delik açacak kısa bir sessizlik oluşturacaktır.

Hızlı ve sessiz soluma için alıştırmalar:
a) ellerinizle kalçanızı tutarak ayakta durun. Söz söylemeden önce alabildiğiniz kadar havayı çabuk ve sessizce dudaklarınızın ve dişlerinizin arasından alın.
b) Aşamalı olarak hızınızı arttıracağınız bir dizi kısa ve sessiz soluk alin. Doğal bir şekilde dışarı verin.
Soluma organik ve kendiliğinden oluşan bir süreçtir ve çalışmalar onun çok sıkı denetimini sağlamak için değil
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
doğal olmayan kimi olguları düzeltmek için yapılır. Her şeye karşın solumanın kendiliğindenliği korunmalıdır.


LARENKSİN AÇILMASI

Konuşurken ve soluk alırken larenksinizi açık tutmaya özel önem veriniz. Larenksin kapalı olması havayı etkili biçimde dışarı çıkarmayı engeller
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
böylece oyuncunun sesini doğal olarak kullanmasını olanaksız kılar.

Larenksin kapalı olduğu aşağıdaki koşullarda anlaşılır:
a) ses yavansa
b) eğer oyuncu gırtlağında larenksi hissediyorsa
c) soluk alırken küçük bir ses işitiliyorsa
d) adem elması yukarı doğru hareket ediyorsa ( yutkunurken larenks kapalıdır ve adem elması yukarı doğru çıkar.)
e) ense kasları kasılıyorsa
f) çene altı kasları kasılıyorsa ( bu baş parmağı çenenin altına
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
işaret parmağının da alt dudağın altına yerleştirilmesiyle denetlenebilir.)

g) alt çene kemiği çok fazla önde veya gerideyse
eğer oyuncu ağzının arka kısmında çok geniş bir boşluk olduğunu duyumsarsa
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
larenks mutlaka açıktır. ( esnerken olduğu gibi)

Oyuncu alabildiğince derin soluk almalı ve havayı tutumlu kullanmaya çalışmalıdır. Her sözcük
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
özelliklede sesli harfler havayı emercesine kuşatmalıdır. Bununla birlikte sözcükler arasında havasız kalmamaya özen gösterilmelidir.

Larenksi açmak için temel alıştırma:
Baş dahil olmak üzere vücudun üst kismini öne dogru egin. Alit çene bütünüyle gevşemiş
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
baş parmaga dayalidir
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
işaret parmagi alt dudagin azicik aşagisinda durur ve çenenin düşmesini önler. Üst çeneyi ve kaşlari kaldirin
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
ayni zamanda alni buruşturun
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
başin üstündeki
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
gerisindeki ve ensedeki kaslari gererken şakaklarda tipki esnemede oldugu gibi bir gerginlik duyumsayin. Sonunda sesin çikmasina izin verin. Bütün aliştirma boyunca çenenin altindaki kaslarin gevşek ve yumuşak olmasina çenenin altindaki kaslarin gevşek ve yumuşak olmasina gösterin: çeneye destek olan parmak hiçbir dirençle karşilaşmamalidir. En çok yapilan hata çenedeki ve boynun önündeki kaslarin kasilmasi
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
alt çenenin yanliş konumlanmasi (çok geriye itilmesi)
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
baş kaslarinin gevşekligi ve üst çenenin kaldirilmasi yerine alt çenenin düşürülmesi.


TINLATICILAR

Fizyolojik tınlatıcıların görevi dışarı çıkarılan sesin iletme gücünü arttırmaktır. İşlevleri
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
hava kolonlarını vücudun ses yükseltici olarak seçilen bölümlerine sıkıştırmaktır.

a) en çok kullanılan
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
kafa tınlatıcısı veya üst tınlatıcı. Teknik olarak hava akışının başın ön tarafına doğru yönlendirilmesiyle çalışır. Oyuncu elini alnının üst kısmına yerleştirerek ve “m” sözünü söyleyerek kesin bir titreşim duyabildiğinde bu tınlatıcının kolaylıkla farkına varır. Gündelik konuşmada üst perdeden konuşulduğunda üst tınlatıcı kullanıma girer. Bu tınlatıcı kullanıldığında oyuncu ağzın
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
başın tepesinde bulunduğunu hissetmelidir.

b) Nadiren bilinçli olarak kullanılır göğüs tınlatıcısı. Alçak perdeden konuşulduğu zaman devreye girer. Çalışıp çalışmadığını denetlemek için bir eli göğsün koyup titreşip titreşmediğine bakmak gerekir. Bu tınlatıcıyı kullanmak için ağız göğüsün üstündeymişçesine konuşmak gerekir.
c) Burun tınlatıcısı. Bu tınlatıcı “n” ünsüzünü söylendiğinde otomatik olarak ortaya çıkar.
d) Larenks tınlatıcısı. Çıkardığı ses vahşi hayvanların kükremesine anımsatır. Kimi caz şarkıcılarının karakteristiğidir. Luis Armstrong.
e) Kafa tınlatıcısı. Çok yüksek perdeden konuşulduğunda ulaşılabilir. Oyuncu hava akışını üst tınlatıcıya doğru yönlendirir ve giderek yükselen bir perdeden konuşursa
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
hava akımı art kafaya yönelir. Çalışma sırasında oyuncu yüksek perdeden miyavlamayla bu tınlatıcıya uylaşabilir.

f) En verimli olan vücudun bir tınlatıcı olarak kullanılmasıdır. Baş ve göğüs tınlatıcılarının eş zamanlı kullanılmasıyla elde edilir. Teknik olarak
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
dikkatin
proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.tekplatform.com%2Fimages%2Fsmilies%2Fvirgs.gif&hash=7e66e18ce4f001c057124c27fcca5509
konuşulduğu anda kullanımda olmayan tınlatıcıya yoğunlaşması gerekir. Örneğin yüksek perdeden konuşulduğunda doğal olarak kafa tınlatıcısı kullanılır bu nedenle aynı anda göğüs tınlatıcısı kullanmaya yoğunlaşılmalıdır. Burada yoğulaşmanın anlamı hava kolonunun etkin olmaya tınlatıcıya itilmesidir. Alçak perdeden konuşurken bunun tersi gerekmektedir. Doğal halde göğüs tınlatıcısı kullanılıyorsa kafa tınlatıcısına yönlenilmelidir:l03:

5.
 
Üst