romegames 1
romegames
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

Örneklerle Java if-else Yapısı ve Koşullu İfadeler

image453b6030abaaadf7.jpg


if Blokları ile Karar Mekanizmaları

Yazılımların önündeki verilere göre aksiyon alması gerekir: bir işlemin başarılı olması, stoğun bitmesi ya da girilen bilginin doğrulanması gibi. Java dilinde belirli şartlara dayanarak hangi kod bloklarının yürütüleceğini belirlemek için if yapısından yararlanılır.

if ifadesi, parantez içerisindeki mantıksal (boolean) bir şartı değerlendirir. Yalnızca bu şart true (doğru) değerini ürettiğinde küme parantezleri ile çevrili kod alanını çalıştırır:

Java:
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int score = 72;

        if (score >= 60) {
            System.out.println("You passed!");
        }

        System.out.println("Done grading.");
    }
}

Yukarıdaki senaryoda score >= 60 sınaması true sonucunu verdiği için ilgili çıktı ekrana basılır. Kapanış parantezinin devamındaki kodlar if alanının dışında yer aldığından her koşulda yürütülür. score değişkeninin değeri 40 yapıldığında ise "passed" yazısı tamamen es geçilir.

C programlama dilinin aksine Java, mantıksal bir değer beklenen ifadelere sayısal değerlerin yazılmasına izin vermez. Örneğin if (score) kullanımı derleme hatasına yol açar. Koşul kısmının karşılaştırma operatörleri (>, >=, ==, !=) veya mantıksal bağlaçlar (&&, ||, !) vasıtasıyla oluşturulmuş gerçek bir boolean ifade içermesi şarttır.

else Yapısını Dahil Etmek

else bloğu, şartın sağlanmadığı "aksi durumda" izlenecek seçeneği oluşturur ve sadece koşulun false (yanlış) çıkması halinde devreye girer:

Java:
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int hour = 20;

        if (hour < 12) {
            System.out.println("Good morning");
        } else {
            System.out.println("Good evening");
        }
    }
}

Bu yapı kurulduğunda bloklardan yalnızca biri yürütülür; ikisinin birden çalışması ya da ikisinin de atlanması imkansızdır. Kendi özel bir şartı bulunmayan else, if tarafından kapsanmayan tüm olasılıkları toplar.

else if ile Çoklu Şart Zincirleri

İhtimal sayısı ikiden fazla olduğunda koşullar else if kullanılarak sıralanabilir. Java bu ifadeleri yukarıdan aşağıya doğru sırayla inceler, şartı sağlayan ilk bloğu çalıştırır ve geri kalan değerlendirmeleri yapmadan yapıdan çıkar:

Java:
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int score = 84;
        char grade;

        if (score >= 90) {
            grade = 'A';
        } else if (score >= 80) {
            grade = 'B';
        } else if (score >= 70) {
            grade = 'C';
        } else {
            grade = 'F';
        }

        System.out.println("Grade: " + grade);
    }
}

Koşulların yazım sırası kritik öneme sahiptir. 84 değeri değerlendirilirken önce >= 90 kontrol edilir (yanlış), ardından >= 80 kontrol edilir (doğru). Doğru koşul bulunduğu için kod B seçeneğinde durur ve daha alt seviyedeki şartları hiç test etmez. score >= 80 && score < 90 şeklinde ek bir sınır belirtmeye gerek kalmamasının sebebi budur; zira ikinci adıma geçebilmiş olmak score değerinin 90'dan küçük olduğunu zaten doğrular. Bu nedenle en dar veya en yüksek öncelikli şartlar daima en üste yerleştirilmelidir.

En sondaki else bloğu ise açıkta kalan tüm senaryoları yakalar. Buradaki else yapısını kaldırmak derleme hatasına sebebiyet verir, çünkü ekrana yazdırma aşamasında grade değişkenine hiçbir değer atanmamış olma riski doğar.

Değerlerin Karşılaştırılması: == ve equals() Farkı

Java geliştiricilerinin en çok yaptığı hatalardan biri metinleri (string) == operatörüyle kıyaslamaktır. Temel ilkel tiplerde (int, double, char, boolean) == kullanımı doğrudur. Ancak nesne seviyesindeki yapılarda == operatörü "bellekteki nesne adresleri aynı mı?" kontrolü yaparken, .equals() metodu "içerdikleri metin/değer birebir aynı mı?" sorusunu sorar. Çoğunlukla ihtiyaç duyulan ikinci kontrol türüdür:

Java:
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        String input = new String("yes");

        if (input == "yes") {
            System.out.println("matched with ==");
        }

        if (input.equals("yes")) {
            System.out.println("matched with equals()");
        }
    }
}

Kodu çalıştırdığınızda yalnızca ikinci mesajın ekrana yazdırıldığı görülür. new String("yes") tanımı, bellekte "yes" ifadesinden farklı bir nesne oluşturduğu için == kontrolü false üretir. Fakat metinsel içerikler eşleştiğinden .equals() kontrolü true sonucunu döner. Özetle: ilkel tipler için ==, nesneler için .equals() tercih edilmelidir.

Eğer değişkenin null gelme ihtimali varsa, NullPointerException hatasından kaçınmak adına sabit metni öne almak pratik bir çözümdür: if ("yes".equals(input)). Sabit metinler asla null olamayacağı için bu kullanım güvenlidir.

Koşulları Birleştirme ve İç İçe İfadeler

Şartlar && (ve), || (veya) ile ! (değil) mantıksal operatörleriyle bağlanabilir. Bunun yanı sıra bir kontrolün çalışması öncekine bağlıysa, if blokları iç içe de yazılabilir:

Java:
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int age = 25;
        boolean hasLicense = true;

        if (age >= 18 && hasLicense) {
            System.out.println("Can drive");
        } else {
            System.out.println("Cannot drive");
        }

        // iç içe: ilki sağlanırsa yalnızca ikinciyi kontrol et
        if (age >= 18) {
            if (hasLicense) {
                System.out.println("Eligible and licensed");
            }
        }
    }
}

&& ve || operatörleri kısa devre (short-circuit) mantığıyla çalışır: a && b ifadesinde a değeri yanlışsa, Java b kısmını hiç incelemez. Bu durum olası hataları önlemek için oldukça kullanışlıdır: if (s != null && s.length() > 0) yazımı güvenlidir; çünkü s değeri null ise uzunluk kontrolü hiç yapılmaz. Mümkün olan durumlarda karmaşık iç içe bloklar yerine koşulları && ile birleştirmek, kodun okunabilirliğini artırır.

Önemli bir ayrıntı: tek bir = simgesi değer atamak için kullanılır, == ise karşılaştırma yapar. if (x = 5) şeklindeki bir yazım int tiplerinde derleme hatası verir. Ancak boolean bir değişkende if (flag = true) yazılırsa kod derlenir ve fark ettirmeden değişkene atama yapar; bu kullanıma son derece dikkat edilmelidir.

Üçlü (Ternary) Operatör

Sadece iki durum arasından tek satırda değer seçmek istiyorsanız, üçlü operatör ?: pratik bir alternatif sunar. koşul ? a : b yapısı "şart doğruysa a, değilse b" şeklinde değerlendirilir:

Java:
public class Main {
    public static void main(String[] args) {
        int age = 15;

        String label = age >= 18 ? "adult" : "minor";
        System.out.println(label);

        int a = 7, b = 3;
        int max = a > b ? a : b;
        System.out.println("max = " + max);
    }
}

Üçlü operatör geriye doğrudan bir değer döndürür; bu değer bir değişkene aktarılabilir ya da bir metoda parametre olarak verilebilir. Bu yapıyı yalnızca basit seçimlerde kullanmak faydalıdır. İfadelerin karmaşıklaştığı veya birden fazla mantığın devreye girdiği durumlarda iç içe üçlü operatörler okunabilirliği düşürürken, klasik if-else yapısı çok daha net bir görünüm sunar.

Sık Yapılan Bir Hata: Süslü Parantezlerin Bırakılması

Java dili, tek satırlık komutlarda küme parantezlerini yazmama esnekliği tanır; fakat bu durum fark edilmesi zor hatalara zemin hazırlayabilir. Girintiler kodun yapısı hakkında yanıltıcı olabilir:

Java:
if (loggedIn)
    System.out.println("Welcome");
    System.out.println("Loading dashboard");   // NOT part of the if!

Burada sadece ilk satır if şartına bağlıdır. Kod girintili yazılmış olsa bile ikinci satır şarttan bağımsız olarak her zaman yürütülür. Tek satırlık komutlarda dahi küme parantezlerini eklemeyi alışkanlık haline getirmek, bu tarz hataların önüne geçer.

Sonraki Konu: switch Yapısı

Farklı şartların değerlendirildiği durumlarda if-else if zincirleri oldukça kullanışlıdır. Ancak tek bir değişkenin belirli sabit değerlerle (gün isimleri, menü seçenekleri, enum değerleri gibi) kıyaslandığı senaryolarda uzun else if yapıları tekrar eden bir koda dönüşür. Tam da bu noktada devreye giren switch yapısı bir sonraki dersin konusunu oluşturuyor.
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst