Çerezler; oturum takibi, kişiselleştirme ve reklam hedefleme gibi amaçlarla kullanılan küçük veri dosyalarıdır.
Özellikle üçüncü taraf çerezler, gizlilik açısından en çok tartışılan türdür çünkü sizi farklı sitelerde izleyebilirler.
Çerez Nedir?
Çerezler (cookies), bir web sitesini ziyaret ettiğinizde tarayıcınızda oluşturulan küçük metin dosyalarıdır. Bu dosyalar:
• Oturumunuzu açık tutar,
• Tercihlerinizi hatırlar,
• Size özel içerik sunar.
Üçüncü Taraf İzleyiciler (Third-Party Trackers)
• Genellikle reklam ağları, analiz araçları veya sosyal medya eklentileri tarafından yerleştirilir.
• Amaç: kullanıcı davranışını farklı sitelerde takip etmek ve reklamları kişiselleştirmek.
• Örnek: Facebook “Beğen” butonu olan bir sitede bile Facebook sizi izleyebilir.
Riskler:
• Gizlilik ihlali: Kullanıcı profili oluşturulabilir.
• Veri sızıntısı: IP, cihaz bilgisi, gezinme geçmişi gibi veriler toplanabilir.
• GDPR ve KVKK gibi yasalarla sınırlanmıştır.
Korunma Yöntemleri
• Tarayıcı ayarlarından üçüncü taraf çerezleri engellemek (Chrome, Firefox, Edge destekliyor).
• Gizlilik odaklı tarayıcılar kullanmak (Brave, Firefox).
• Eklentiler: uBlock Origin, Privacy Badger gibi izleyici engelleyiciler.
• VPN ve DNS filtreleme ile IP ve sorgu gizliliği sağlamak.