- Katılım
- 23 Ocak 2016
- Konular
- 8,201
- Mesajlar
- 16,329
- Online süresi
- 4ay 15g
- Reaksiyon Skoru
- 3,970
- Altın Konu
- 0
- Başarım Puanı
- 506
- TM Yaşı
- 10 Yıl 2 Ay 28 Gün
- MmoLira
- 1,855
- DevLira
- 0
Metin2 EP, Valorant VP dahil tüm oyun ürünlerini en uygun fiyatlarla bulabilir, Item ve Karakterlerinizi hızlıca satabilirsiniz. HEMEN TIKLA!
2. Analitik Bütçe Sınıflandırması
Analitik bütçe sistemi, kamu harcamalarını; kurumsal (idari), fonksiyonel ve ekonomik
açılardan sınıflandırarak ölçme ve analiz etme imkânı sağlayan bir bütçe
sistemidir.(Pehlivan,2003:246).
5018 Kamu Mali Yönetim Sistemi ile getirilen yeniliklerden birisi de analitik bütçe
sınıflandırmasına geçilmesidir. Analitik bütçe sınıflandırması, mali saydamlığın
gerçekleĢtirilmesi yönünde atılan adımlardan birisi olup, bütçenin ayrıntılı bir Ģekilde analiz
yapmaya elveriĢli bir kod yapısına sahip olması düĢüncesinin ürünü olarak ortaya çıkmıĢtır.
Yeni bütçe kodlamasının getirdiği önemli yenilikler; program sorumlularının tespitine imkân
vermesi, mevcut bütçede var olmayan fonksiyonel sınıflandırmanın sağlanması, detaylı bir
kurumsal kodlamaya yer verilmesi, aynı kodlamanın konsolide bütçeli kuruluĢlar dıĢındaki
kuruluĢlarda da uygulanabilir olması, uluslararası karĢılaĢtırmalara imkân vermesi, ölçmeye
ve analize elveriĢli olması olarak sıralanabilir. Bu özellikleri ve ayrıca analize elveriĢli
istatistikî veriler üretmeye imkân vermesinden ötürü, yeni bütçe kodlamasına Analitik Bütçe
Sınıflandırması denir.(Cura,2003:7).
Devlet bütçesinin yeniden yapılandırılarak mali Ģeffaflığı sağlamaya çalıĢacak olan bir
uygulama oluĢturulması amacıyla, 1995 yılında kamunun yeniden yapılandırılmasını
amaçlayan ―Kamu Mali Yönetim Projesi‖ kapsamında yeni bir bütçe sınıflandırması
çalıĢmaları baĢlatılmıĢtır.1998 yılında IMF uzmanlarıyla birlikte GFS
(Government Finance
Statistics=Devlet Mali Ġstatistikleri) esasına dayalı bir sınıflandırma modeli ortaya
konulmuĢtur. Bu sınıflandırmanın 1999 yılında 4 kuruluĢta test edilmesi kararlaĢtırılmıĢ
ancak, proje hedeflerindeki değiĢiklikler nedeniyle, pilot olarak seçilen kuruluĢlardan sadece
Hacettepe Üniversitesi’nde otomasyon desteği olmaksızın test edilerek kesin hesap
çıkarılmıĢtır. Daha sonra, bu uygulamaya bir süre ara verilmiĢ ve Avrupa Birliği’ne katılım
sürecinde bütçe kodlamasının uluslararası standartlara uygun hale getirilmesi gerekliliği
ortaya çıkmıĢtır.
1998 yılında tamamlanmıĢ olan yeni bütçe kod yapısı yeniden gözden geçirilerek GFS’ deki
değiĢikliklere ve AB’de uygulanan ESA’95 (European System of Ġntegrated Economic
Accounts-Avrupa BütünleĢtirilmiĢ Ekonomik Hesaplar Sistemi) standardına uygun hale
getirilmiĢtir. Yeni bütçe kod yapısı; kurumsal sınıflandırma, fonksiyonel sınıflandırma ve
ekonomik sınıflandırma olmak üzere ve üç ana gruptan oluĢup, fonksiyonel sınıflandırma ile
ekonomik sınıflandırma arasında ayrıca, finansman tipi sınıflandırma yer almaktadır. Yeni
bütçe kodlamasını tanımlamak gerekirse yeni kodlama bir alt yapı çalıĢmasıdır. Bu kodlama
sistemi ile yeni ve istenilen bütçeleme sistemlerini uygulamak mümkün olabilecektir.
Analitik bütçe sınıflandırması ile, bu güne kadar farklı hukuki statüleri nedeniyle farklı bütçe
uygulamaları olan kamu idarelerin bütçelerinin konsolide edilmesi, karĢılaĢtırılması mümkün
hale gelmiĢ ve kamu mali yönetiminde saydamlık ve hesap verilebilirlik ilkeleri
güçlendirilmiĢtir.(Aktan,2006:13)
GFS (Government Finance Statistics); mali istatistiklerin raporlanması için geliĢtirilmiĢ standartlardır.
Ekonomik analiz yapmak amacıyla devletin nakit alındılarını ve ödemelerini (muamelelerini) kayıt eden uluslar
arası kabul edilmiĢ bir sistemdir Özellikle, genel kamu kesiminin performansını analiz etmek ve değerlendirmek
için uygun ayrıntılı kavramsal ve hesap yapısını sağlaması GFS’nin temel amacıdır. (IMF, 1998,1),
Analitik Bütçe Sınıflandırmasının Getirdiği Önemli Yenilikler
Bu açıklamalar ıĢığında, analitik bütçe sınıflandırmasının getirdiği önemli yenilikleri
aĢağıdaki Ģekilde sıralayabiliriz:
- Detaylı bir kurumsal sınıflandırma ile program sorumlularının tespitine imkân vermesi,
- Kamu hizmetlerinin fonksiyonel tasnifini sağlaması,
- Genel yönetime dahil tüm idarelerde uygulanabilir olması nedeniyle bütçe verilerini
konsolide edilmesine imkan tanıması,
- Uluslar arası karĢılaĢtırmalara imkân vermesi, ölçmeye ve analize elveriĢli olmasıdır.
2.2. Analitik Bütçe Sınıflandırmasının Temel Hedefleri
Analitik bütçe sınıflandırmasının temel hedeflerini Ģu Ģekilde sıralayabiliriz:
- Mali saydamlık ve hesap verebilirlik: Mali planlama ve raporlamanın, mali saydamlık ve
hesap verebilirlik ilkeleri bakımından geliĢtirilmesi, sınıflandırmanın önemli bir amacını
oluĢturmaktadır.
- Farklı bütçeleme anlayıĢlarının desteklenmesi: GeliĢtirilen sınıflandırma, performans
esaslı bütçeleme gibi modern bütçe tekniklerinin uygulanabilmesi için gerekli altyapıyı
sağlamıĢtır.
- Ġdari ve mali yapılanmadan bağımsızlık: Mali planlama ve raporlamanın, idari ve mali
yapılanmalardan etkilenmeyen bir nitelikte olması sağlanmaktadır.
- Bütün kamu idarelerinin kapsama alınması: Mali planlama ve raporlamanın ilke ve
esasları ile çerçevesinin, genel yönetim tanımına giren bütün kamu idarelerinde uygulanması
imkânı elde edilmiĢtir. Böylece bütün kamunun mali planlarının ve raporlarının anlamlı ve
kolay bir Ģekilde konsolide edilebilmesi sağlanmaktadır.
- Kamu hizmetlerinin esas alınması: Analitik bütçe sınıflandırması kapsamında fonksiyonel
sınıflandırmanın da yer alması sebebiyle eğitim, sağlık gibi kamu hizmetlerini esas alan bir
bütçeleme anlayıĢının uygulanması mümkün olmuĢtur.
- Uluslar arası Standartların Uygulanması: Özellikle Avrupa Birliği’ne üye ülkelerden
aynı standartta mali rapor talep edilmektedir. Yeni yapılanma, mali planlama ve raporlamanın
uluslar arası kabul görmüĢ kapsam ve detayda üretilebilmesini mümkün kılmaktadır.
- Program Sorumluluğu: Analitik bütçe sınıflandırması ile kamu kurumlarının yönetim
kademelerinin kamu hizmetlerinden ve kaynaklarından dolayı program sorumluluğu doğrudan
belirlenebilmektedir.(Mutluer vd,2005:154–155)
Görüldüğü gibi, Türkiye’de 2003 yılında çıkarılan 5018 sayılı yasa ile uygulamaya geçilen
Analitik Bütçe Sınıflandırması ile kamu yönetiminin tamamında hazırlanan mali plan ve
raporların uluslar arası standartlara uygun olarak konsolide edilmesi gerçekleĢtirilmek
istenmiĢtir.
Analitik bütçe sınıflandırmasında dört ana soruya cevap bulmak zorundayız. Bunlar;
1.Kamu kaynaklarını kimler kullanıyor?
2.Kamu kaynaklarını kullanan birinci soruya cevap teĢkil eden kurumlar hangi kamusal iĢlevi
yerine getirmektedir?
3.Kamu kaynağını kullanan kurumlar fonksiyonlarını yerine getirirken hangi kaynaktan
finansman sağlamaktadır?
4.Kurumlar iĢlevlerini yerine getirirken ne gibi bir maliyete katlanmaktadır?Bu soruların cevaplarını sırasıyla kurumsal, fonksiyonel, finansal ve ekonomik kodlama
içinde bulmak mümkündür.
Analitik bütçe sistemi, kamu harcamalarını; kurumsal (idari), fonksiyonel ve ekonomik
açılardan sınıflandırarak ölçme ve analiz etme imkânı sağlayan bir bütçe
sistemidir.(Pehlivan,2003:246).
5018 Kamu Mali Yönetim Sistemi ile getirilen yeniliklerden birisi de analitik bütçe
sınıflandırmasına geçilmesidir. Analitik bütçe sınıflandırması, mali saydamlığın
gerçekleĢtirilmesi yönünde atılan adımlardan birisi olup, bütçenin ayrıntılı bir Ģekilde analiz
yapmaya elveriĢli bir kod yapısına sahip olması düĢüncesinin ürünü olarak ortaya çıkmıĢtır.
Yeni bütçe kodlamasının getirdiği önemli yenilikler; program sorumlularının tespitine imkân
vermesi, mevcut bütçede var olmayan fonksiyonel sınıflandırmanın sağlanması, detaylı bir
kurumsal kodlamaya yer verilmesi, aynı kodlamanın konsolide bütçeli kuruluĢlar dıĢındaki
kuruluĢlarda da uygulanabilir olması, uluslararası karĢılaĢtırmalara imkân vermesi, ölçmeye
ve analize elveriĢli olması olarak sıralanabilir. Bu özellikleri ve ayrıca analize elveriĢli
istatistikî veriler üretmeye imkân vermesinden ötürü, yeni bütçe kodlamasına Analitik Bütçe
Sınıflandırması denir.(Cura,2003:7).
Devlet bütçesinin yeniden yapılandırılarak mali Ģeffaflığı sağlamaya çalıĢacak olan bir
uygulama oluĢturulması amacıyla, 1995 yılında kamunun yeniden yapılandırılmasını
amaçlayan ―Kamu Mali Yönetim Projesi‖ kapsamında yeni bir bütçe sınıflandırması
çalıĢmaları baĢlatılmıĢtır.1998 yılında IMF uzmanlarıyla birlikte GFS
(Government Finance
Statistics=Devlet Mali Ġstatistikleri) esasına dayalı bir sınıflandırma modeli ortaya
konulmuĢtur. Bu sınıflandırmanın 1999 yılında 4 kuruluĢta test edilmesi kararlaĢtırılmıĢ
ancak, proje hedeflerindeki değiĢiklikler nedeniyle, pilot olarak seçilen kuruluĢlardan sadece
Hacettepe Üniversitesi’nde otomasyon desteği olmaksızın test edilerek kesin hesap
çıkarılmıĢtır. Daha sonra, bu uygulamaya bir süre ara verilmiĢ ve Avrupa Birliği’ne katılım
sürecinde bütçe kodlamasının uluslararası standartlara uygun hale getirilmesi gerekliliği
ortaya çıkmıĢtır.
1998 yılında tamamlanmıĢ olan yeni bütçe kod yapısı yeniden gözden geçirilerek GFS’ deki
değiĢikliklere ve AB’de uygulanan ESA’95 (European System of Ġntegrated Economic
Accounts-Avrupa BütünleĢtirilmiĢ Ekonomik Hesaplar Sistemi) standardına uygun hale
getirilmiĢtir. Yeni bütçe kod yapısı; kurumsal sınıflandırma, fonksiyonel sınıflandırma ve
ekonomik sınıflandırma olmak üzere ve üç ana gruptan oluĢup, fonksiyonel sınıflandırma ile
ekonomik sınıflandırma arasında ayrıca, finansman tipi sınıflandırma yer almaktadır. Yeni
bütçe kodlamasını tanımlamak gerekirse yeni kodlama bir alt yapı çalıĢmasıdır. Bu kodlama
sistemi ile yeni ve istenilen bütçeleme sistemlerini uygulamak mümkün olabilecektir.
Analitik bütçe sınıflandırması ile, bu güne kadar farklı hukuki statüleri nedeniyle farklı bütçe
uygulamaları olan kamu idarelerin bütçelerinin konsolide edilmesi, karĢılaĢtırılması mümkün
hale gelmiĢ ve kamu mali yönetiminde saydamlık ve hesap verilebilirlik ilkeleri
güçlendirilmiĢtir.(Aktan,2006:13)
GFS (Government Finance Statistics); mali istatistiklerin raporlanması için geliĢtirilmiĢ standartlardır.
Ekonomik analiz yapmak amacıyla devletin nakit alındılarını ve ödemelerini (muamelelerini) kayıt eden uluslar
arası kabul edilmiĢ bir sistemdir Özellikle, genel kamu kesiminin performansını analiz etmek ve değerlendirmek
için uygun ayrıntılı kavramsal ve hesap yapısını sağlaması GFS’nin temel amacıdır. (IMF, 1998,1),
Analitik Bütçe Sınıflandırmasının Getirdiği Önemli Yenilikler
Bu açıklamalar ıĢığında, analitik bütçe sınıflandırmasının getirdiği önemli yenilikleri
aĢağıdaki Ģekilde sıralayabiliriz:
- Detaylı bir kurumsal sınıflandırma ile program sorumlularının tespitine imkân vermesi,
- Kamu hizmetlerinin fonksiyonel tasnifini sağlaması,
- Genel yönetime dahil tüm idarelerde uygulanabilir olması nedeniyle bütçe verilerini
konsolide edilmesine imkan tanıması,
- Uluslar arası karĢılaĢtırmalara imkân vermesi, ölçmeye ve analize elveriĢli olmasıdır.
2.2. Analitik Bütçe Sınıflandırmasının Temel Hedefleri
Analitik bütçe sınıflandırmasının temel hedeflerini Ģu Ģekilde sıralayabiliriz:
- Mali saydamlık ve hesap verebilirlik: Mali planlama ve raporlamanın, mali saydamlık ve
hesap verebilirlik ilkeleri bakımından geliĢtirilmesi, sınıflandırmanın önemli bir amacını
oluĢturmaktadır.
- Farklı bütçeleme anlayıĢlarının desteklenmesi: GeliĢtirilen sınıflandırma, performans
esaslı bütçeleme gibi modern bütçe tekniklerinin uygulanabilmesi için gerekli altyapıyı
sağlamıĢtır.
- Ġdari ve mali yapılanmadan bağımsızlık: Mali planlama ve raporlamanın, idari ve mali
yapılanmalardan etkilenmeyen bir nitelikte olması sağlanmaktadır.
- Bütün kamu idarelerinin kapsama alınması: Mali planlama ve raporlamanın ilke ve
esasları ile çerçevesinin, genel yönetim tanımına giren bütün kamu idarelerinde uygulanması
imkânı elde edilmiĢtir. Böylece bütün kamunun mali planlarının ve raporlarının anlamlı ve
kolay bir Ģekilde konsolide edilebilmesi sağlanmaktadır.
- Kamu hizmetlerinin esas alınması: Analitik bütçe sınıflandırması kapsamında fonksiyonel
sınıflandırmanın da yer alması sebebiyle eğitim, sağlık gibi kamu hizmetlerini esas alan bir
bütçeleme anlayıĢının uygulanması mümkün olmuĢtur.
- Uluslar arası Standartların Uygulanması: Özellikle Avrupa Birliği’ne üye ülkelerden
aynı standartta mali rapor talep edilmektedir. Yeni yapılanma, mali planlama ve raporlamanın
uluslar arası kabul görmüĢ kapsam ve detayda üretilebilmesini mümkün kılmaktadır.
- Program Sorumluluğu: Analitik bütçe sınıflandırması ile kamu kurumlarının yönetim
kademelerinin kamu hizmetlerinden ve kaynaklarından dolayı program sorumluluğu doğrudan
belirlenebilmektedir.(Mutluer vd,2005:154–155)
Görüldüğü gibi, Türkiye’de 2003 yılında çıkarılan 5018 sayılı yasa ile uygulamaya geçilen
Analitik Bütçe Sınıflandırması ile kamu yönetiminin tamamında hazırlanan mali plan ve
raporların uluslar arası standartlara uygun olarak konsolide edilmesi gerçekleĢtirilmek
istenmiĢtir.
Analitik bütçe sınıflandırmasında dört ana soruya cevap bulmak zorundayız. Bunlar;
1.Kamu kaynaklarını kimler kullanıyor?
2.Kamu kaynaklarını kullanan birinci soruya cevap teĢkil eden kurumlar hangi kamusal iĢlevi
yerine getirmektedir?
3.Kamu kaynağını kullanan kurumlar fonksiyonlarını yerine getirirken hangi kaynaktan
finansman sağlamaktadır?
4.Kurumlar iĢlevlerini yerine getirirken ne gibi bir maliyete katlanmaktadır?Bu soruların cevaplarını sırasıyla kurumsal, fonksiyonel, finansal ve ekonomik kodlama
içinde bulmak mümkündür.