- Katılım
- 23 Ocak 2016
- Konular
- 8,370
- Mesajlar
- 18,384
- Online süresi
- 4mo 19d
- Reaksiyon Skoru
- 4,080
- Altın Konu
- 0
- Başarım Puanı
- 506
- MmoLira
- 24
- DevLira
- 0
ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!
HATIRLAMA VE UNUTMA
HAFIZA
Geçmişimizi kaydedip daha sonra ona başvurduğumuz bu sebep*le de şimdiki anımızı etkileyen sistem hafızadır. Hafıza kapasitesi ol*maksızın bir insanı (veya öğrenebilen bir hayvanı) düşünebilmek zor*dur. Hafıza olmasaydı edindiğimiz tecrübelerden geriye hiçbir şey kal*mazdı, aslında öğrenme denilen şey de gerçekleşmezdi çünkü kısa bir süre önce öğrendiğimizi, hafızaya dayanarak hatırlar ve uygulamaya koyarız. Bunun aksi bir durumda çok dar bir çerçeve olan “bu ânı” yaşa*mak zorunda kalırdık ve sonuçta da bu an, geçmişimizi hatırlayamadı*ğımızdan, kendimiz ile ilgili bir an olarak bize bir mana ifade etmez*di. Her insan her sabah kalkar ve kim olduğunu ve ne olduğunu bilir. Bu süre giden şahsî kimlik hissi, bizim dünümüzü bugüne bağlayan hatı*raların sürekliliği üzerine kuruludur.
İnsan hafızasının analizinde, hafıza sisteminin yapısı ve bu yapı*yı işleten süreçler birlikte ele alınmalıdır. Yapı, hafıza sisteminin dü*zenleme şeklidir; süreçler ise hafıza sistemi içersinde ortaya çıkan faa*liyetlere dayanır. Hafıza sisteminin ele alınacağı bu bölümde yapı ve süreçler birlikte incelenecektir.
Bu sistemde kodlama, depolama ve geri getirme arasında önem*li farklar vardır. Kodlama; hatırlanacak olan malumatın takdimi esna*sında ortaya çıkan olaylara dayanır. Biraz önce tanıştığınız bir kimse*nin isminin yerini tutan bir fiziksel fenomenin, yani ses dalgasının, hafı*zanın kabul edeceği türden kodlara çevrilip, bu kodun hafızaya kayıt edilmesi olayıdır. Kodlama süreçleri, hafıza sistemine neyin depolana*cağını tayin eder. Ayrıca zihinde tutma esnasında varolan şartlarla bir*likte hangi malumatın sonuç olarak geri getirilebileceğini tayin eder. Hatırlanabildiler daha önce depolanmış olanlardır ve nasıl hatırlanabi*leceği onun nasıl depolandığına bağlıdır (Tulving ve Thomson, 1973).
Çeşitli hafıza teorisyenleri (Atkinson ve Shriffrin, 1971), Waugh ve Norman, 1965) hafıza sistemimizin temel mimarisini depolara ayırarak tasvire çalınmışlardır. Çok depolu hafıza yaklaşımları adı altın*da toplayabileceğimiz bu teorilerin genel özellikleri ortaktır. Çok depo*lu hafıza teorisyenlerine göre 3 tip hafıza deposu vardır.
1) Duyusal hafıza deposu, malumatın geliş yoluna (göz, kulak) has bir depodur ve malumatı çok kısa bir süre için tutar.
2) Kısa süreli hafıza deposu, nispeten sınırlı kapasiteye sahiptir.
3) Uzun süreli hafıza deposunun, temelde sınırsız bir kapasitesi vardır ve malumatı çok uzun zaman dilimleri içersinde tutar.
Bu modele göre çevreden gelen malumat duyusal depolar tara*fından alınır. Bu depolar, görme, işitme gibi kendine has ayrı depolar*dır, malumatı çok kısa süre için tutarlar. Bu depoya giren maluma*tın bir kısmına dikkat sarfedilir ve daha sonra kısa süreli hafıza deposu tarafından proseslenir. Kısa süreli hafızada proseslenmiş olan maluma*tın bir kısmı uzun süreli depoya aktarılır. Atkinson ve Shriffrin (1971)'e göre malumatın uzun süreli depolanışı, tekrar safhasına bağlıdır.
Bu noktada, dikkat ve hafıza sahalarının kesiştiğini belirtmek ye*rinde olur. Mesela Broadbent'in dikkat modeli, hafızanın çok depolu modelinin esas habercisidir. Duyusal hafıza deposu ile Broadbent' in te*orik dikkat modeli arasında kesin bir benzerlik vardır.
Hafıza depolarının kendisi temel yapıyı şekillendirir, dikkat ve tekrar süreçleri ise hafıza depoları arasındaki malumat akışını kontrol eder. Bununla birlikte bu çok depolu hafıza modeli yapı içersinde işle*yen süreçlerden ziyade yapının kendisi üzerinde yoğunlaşmıştır.
HAFIZA
Geçmişimizi kaydedip daha sonra ona başvurduğumuz bu sebep*le de şimdiki anımızı etkileyen sistem hafızadır. Hafıza kapasitesi ol*maksızın bir insanı (veya öğrenebilen bir hayvanı) düşünebilmek zor*dur. Hafıza olmasaydı edindiğimiz tecrübelerden geriye hiçbir şey kal*mazdı, aslında öğrenme denilen şey de gerçekleşmezdi çünkü kısa bir süre önce öğrendiğimizi, hafızaya dayanarak hatırlar ve uygulamaya koyarız. Bunun aksi bir durumda çok dar bir çerçeve olan “bu ânı” yaşa*mak zorunda kalırdık ve sonuçta da bu an, geçmişimizi hatırlayamadı*ğımızdan, kendimiz ile ilgili bir an olarak bize bir mana ifade etmez*di. Her insan her sabah kalkar ve kim olduğunu ve ne olduğunu bilir. Bu süre giden şahsî kimlik hissi, bizim dünümüzü bugüne bağlayan hatı*raların sürekliliği üzerine kuruludur.
İnsan hafızasının analizinde, hafıza sisteminin yapısı ve bu yapı*yı işleten süreçler birlikte ele alınmalıdır. Yapı, hafıza sisteminin dü*zenleme şeklidir; süreçler ise hafıza sistemi içersinde ortaya çıkan faa*liyetlere dayanır. Hafıza sisteminin ele alınacağı bu bölümde yapı ve süreçler birlikte incelenecektir.
Bu sistemde kodlama, depolama ve geri getirme arasında önem*li farklar vardır. Kodlama; hatırlanacak olan malumatın takdimi esna*sında ortaya çıkan olaylara dayanır. Biraz önce tanıştığınız bir kimse*nin isminin yerini tutan bir fiziksel fenomenin, yani ses dalgasının, hafı*zanın kabul edeceği türden kodlara çevrilip, bu kodun hafızaya kayıt edilmesi olayıdır. Kodlama süreçleri, hafıza sistemine neyin depolana*cağını tayin eder. Ayrıca zihinde tutma esnasında varolan şartlarla bir*likte hangi malumatın sonuç olarak geri getirilebileceğini tayin eder. Hatırlanabildiler daha önce depolanmış olanlardır ve nasıl hatırlanabi*leceği onun nasıl depolandığına bağlıdır (Tulving ve Thomson, 1973).
Çeşitli hafıza teorisyenleri (Atkinson ve Shriffrin, 1971), Waugh ve Norman, 1965) hafıza sistemimizin temel mimarisini depolara ayırarak tasvire çalınmışlardır. Çok depolu hafıza yaklaşımları adı altın*da toplayabileceğimiz bu teorilerin genel özellikleri ortaktır. Çok depo*lu hafıza teorisyenlerine göre 3 tip hafıza deposu vardır.
1) Duyusal hafıza deposu, malumatın geliş yoluna (göz, kulak) has bir depodur ve malumatı çok kısa bir süre için tutar.
2) Kısa süreli hafıza deposu, nispeten sınırlı kapasiteye sahiptir.
3) Uzun süreli hafıza deposunun, temelde sınırsız bir kapasitesi vardır ve malumatı çok uzun zaman dilimleri içersinde tutar.
Bu modele göre çevreden gelen malumat duyusal depolar tara*fından alınır. Bu depolar, görme, işitme gibi kendine has ayrı depolar*dır, malumatı çok kısa süre için tutarlar. Bu depoya giren maluma*tın bir kısmına dikkat sarfedilir ve daha sonra kısa süreli hafıza deposu tarafından proseslenir. Kısa süreli hafızada proseslenmiş olan maluma*tın bir kısmı uzun süreli depoya aktarılır. Atkinson ve Shriffrin (1971)'e göre malumatın uzun süreli depolanışı, tekrar safhasına bağlıdır.
Bu noktada, dikkat ve hafıza sahalarının kesiştiğini belirtmek ye*rinde olur. Mesela Broadbent'in dikkat modeli, hafızanın çok depolu modelinin esas habercisidir. Duyusal hafıza deposu ile Broadbent' in te*orik dikkat modeli arasında kesin bir benzerlik vardır.
Hafıza depolarının kendisi temel yapıyı şekillendirir, dikkat ve tekrar süreçleri ise hafıza depoları arasındaki malumat akışını kontrol eder. Bununla birlikte bu çok depolu hafıza modeli yapı içersinde işle*yen süreçlerden ziyade yapının kendisi üzerinde yoğunlaşmıştır.
