Dış Ticarete Müdahale

[TruvaGame]

Metin2 EP, Valorant VP dahil tüm oyun ürünlerini en uygun fiyatlarla bulabilir, Item ve Karakterlerinizi hızlıca satabilirsiniz. HEMEN TIKLA!

Dış Ticarete Müdahale​

Hükümetler dış ticarete çok çeşitli nedenlerle müdahale ederek, ticaret hacmini kısıtlama yoluna giderler. Bu nedenler, ekonomik nedenler ve ekonomik olmayan nedenler olarak iki gruba ayrılır.

A. Dış Ticarete Ekonomik Nedenli Müdahaleler

Dış ticarete ekonomik nedenli müdahalelerin en önemlileri, dış ödemeler bilançosu açığının ortadan kaldırılması ve yerli endüstrinin dış rekabete karşı koruması amaçlı müdahalelerdir. Ancak bunlar dışında sanayileşme stratejisine göre müdahale, kendi kendine yeterlilik, kalkınmanın finansmanını sağlama, tekelleşmeyi önleme ve nihayet istihdamı artırma amaçlı müdahaleden söz edilebilir.

a. Dış Ödemeler Bilançosunun İstikrarsızlıklarının Azaltılması

Bir ülkenin dış ödemeler bilançosunun açık vermesi, söz konusu ülkenin döviz rezervlerinin erimesine neden olur. Dış açıkla karşılaşmış ülkelerin ilk tepkileri, bu açığın dış borçla kapatılmasıdır. Ancak, açığın dış borçla kapatılması, kısa vadeli bir önlemdir. Uzun vadede, ödemeler dengesi açığını kapatıcı bir politika izlemek gerekir ki, bunun için, dış ticarete, ithalatı kısıcı ve ihracatı teşvik edici müdahaleler yapmak yoluna gidilmektedir.

b. Yerli Endüstriyi Dış Rekabete Karşı Koruma (Bebek Endüstrilerin Korunması)

Gelişmekte olan ülkelerde yeni kurulan endüstrilerinin, üretim teknolojisi ve tesis ölçeği yanında, yetişmiş işgücü, standardizasyon ve pazarlama olanakları yönüyle, gelişmiş ülkelerin olgunlaşmış endüstrileriyle rekabet etmeleri çok güç ve hatta imkansızdır. Dolayısıyla, sanayileri yeterince gelişmemiş ekonomilerin yeni gelişen sanayilerini, rekabete dayanacak düzeye gelinceye kadar korumaları gerekmektedir. Bu nedenle önerilen koruyucu dış ticaret politikasına "bebek endüstriler" politikası adı verilmektedir.

Öte yandan az gelişmiş ülkelerin bebek endüstri savına dayalı, koruyucu dış ticaret politikaları karşısında gelişmiş ülkelerin de, az gelişmiş ülke mallarının ithalatını engelleyici önlemler aldıkları görülmektedir. Bazı gelişmiş ülkelerin, ucuz emeğe dayalı emek-entansif sanayi ürünlerinde avantajlı olan gelişmekte olan ülke ürünlerine karşı, kendi sanayilerini korumak amacıyla, ithalatı kısıtlayıcı önlemler aldıkları görülmektedir.

c. Sanayileşme Stratejisine Göre Müdahale

Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik gelişmeyi sağlayabilmeleri için, tarımsal gelişme yanında, mutlaka sanayileşmeleri gerekir. Bu grup ülkeler, ithal ettikleri malları, kendi ülkelerinde üretme gayreti içine girerler. Bunun için, öncelikle üretimini geliştirmek istedikleri sanayi mallarının ithalatını kısıtlama, hatta yasaklama ^yoluna giderler ki, bu şekildeki sanayileşme stratejisine, "ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi" adı verilir. Ne var ki, ithal ikamesine dayalı sanayileşme, dış rekabetin olmaması nedeniyle, yerli sanayinin yenilikleri uygulama gereksinimi duymamasına neden olurken, mevcut sanayiler bir yandan hantallaşırken, ve aynı zamanda tekelleşme olanakları yakalamaktadırlar. Bu nedenle, ithal ikamesi sağlama amacıyla korunan sanayiler, belirli bir süre sonra, yavaş yavaş dış rekabete açılmalıdır.

İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisine alternatif olarak ortaya atılan bir diğer görüş, ihracata yönelik sanayileşme stratejisidir. İhracata yönelik sanayileşme stratejisinin özünde, karşılaştırmalı üstünlükler teorisinin "uzmanlaşma" görüşünü bulmak mümkündür. Özellikle, 1970'lerde ithal ikameci sanayileşme stratejisi izleyen gelişmekte olan ülkelerin karşılaştıkları sorunlar karşısında, bu ülkelere ihracata yönelik sanayileşme stratejisi izlemeleri öne sürülmüştür.

Öncelikle uzak doğu ülkelerince ve 1980'li yıllarda da ülkemizce benimsenen bu yeni stratejiye göre, gelişmekte olan ülkeler dış piyasaya açılmalı ve özellikle gelişmiş ülkelerle maliyet açısından rekabet edebilecekleri emek -yoğun üretim teknolojisine dayalı, tekstil, konfeksiyon ve tarıma dayalı sanayiler başta olmak üzere bazı alanlarda ihracata yönelmelidirler. Ayrıca, bu politikayı uygulayan ülkelerin başta elektronik olmak üzere, ileri teknoloji içeren ancak montaja dayanan sanayi dallarında, üretim sürecinde bazı emek-yoğun ara malını üreterek ihraç etmeleri, mümkün olabilmektedir.

İthal ikameci sanayileşme stratejisi uygulayan gelişmekte olan ülkeler, baz: malların ithalatına sınırlama getirirken, ihracata yönelik sanayileşme stratejisini izleyen gelişmekte olan ülkeler, bu defa ihracatta vergi iadesi, düşük faizli kredi ihracattan elde edilen dövizi ihracatçının dilediği gibi kullanma hakkı vb. gib. ihracatı teşvik edici politika izlemektedirler.

d. İstihdamın Artırılması

Bir ülkenin ihracatı söz konusu ülkenin talebinin artmasına neden olurken ithalatı, toplam talebin azalmasına neden oluyordu.

İşsizlikle mücadelede, ithalatı sınırlayıcı önlemlerin alınmasıyla, daha cr.:î dışarıdan satın alınan malların ülkede üretilmesi söz konusu olacağından, toplam talep ve dolayısıyla istihdam yükselecektir. Böyle bir durumda, söz konusu ülkenin ihracat yapan ülkelerin ihracatının azalması, bu defa bu ülkelerde işsizlik sorunlarr doğmasına neden olacaktır. Bu şekilde bir ülkenin işsizlik sorununu çözümlerken başka ülkelerde işsizliğin ortaya çıkmasına neden olunması olgusuna, "işsizliğin ihracı politikası" denilmektedir.

İşsizlikle mücadelede ithalatı kısıcı önlemlerin alınması yanında, ihracatı teşvik edici önlemler alınması yoluna da gidilebilir. Artan ihracat ile birlikte dış talebi karşılamak için üretimin artırılması çabası içine girilmesi, istihdamın amasını sağlayacaktır.

İşsizliği azaltma amacıyla ithalatı kısıcı önlemlerin alınması şeklinde ; politika (işsizliğin ihracı politikası) kısa vadede olumlu sonuç verirken, uzun vadede işsizlik sorunuyla karşılaşan diğer ülkelerin de ithalatlarını kısıcı önle; vurmaları gibi bir sonucun doğmasına neden olacaktır. Böylece, ilk defa ithalatı kısıtlayıcı politika izleyen ülke, öbür ülkelerin de benzer politika izlemesi karşısında, bu defa ihracatının azalması ve ihraç ürünleri üreten sektörlerinde işsizliğin artmaya başlaması gibi bir durumla karşılaşabilecektir.

e. Kendi Kendine Yeterlilik (Otarşi)

Dış ticaretin, ticarete katılanlara yarar sağladığı ve ticaret yapan ülkelerin refah düzeylerinin artmasına neden olduğu savlarına karşın, bazı Ülkeler özellikle geçmişte, kendi kendilerine yeterli olmanın özlemini duyarak, uluslararası ticareti en aza indirmeye yönelmişlerdir. Dışa açık ekonomilerin, savaş ve kriz dönemlerinde gereksinim duydukları temel mallan ithal edememe aczine düşebileceği düşüncesine dayanan bu görüş, günümüzde fazla rağbet görmemektedir. Ancak, aşırı uluslararası uzmanlaşmanın da, savaş ve kriz dönemlerinin çok daha güç atlatılan dönemler niteliği almasına neden olduğu da inkar edilemez.

Günümüzde, özellikle tarımsal ürünler üretiminde kendine yeterlilik politikası, birçok ülke tarafından uygulanmaktadır.

f. Kalkınmanın Finansmanı İçin Gerekli Kamu Gelirlerini Sağlama

Gelişmekte olan ülkelerde, kalkınmanın finansmanında kullanılacak fonlar son derece sınırlıdır. Nüfusun büyük bir kısmının tarım sektöründe faaliyette bulunduğu bu ülkelerde, vergi gelirleri çok düşüktür ve ilave vergiler almak çok zordur. Kalkınma için gerekli fon, geleneksel ihraç mallan üzerine konan ihraç vergilerinden elde edilen gelirlerden sağlanmaya çalışılır.

Öte yandan ithal ve ihraç mallan üzerine konulan vergiler, gelişmekte olan ülkeler kadar gelişmiş ülkeler için de önemli bir kamu geliri kaynağıdır.

g . İç Piyasada Tekelleşme Eğiliminin Kırılması

Monopol ve oligopolle ilgili açıklamalarda belirttiğimiz gibi bazı firmalar çeşitli nedenlerle (doğal, akdi ve fiili nedenler) monopolleşirler. Bu şekilde bir malın arzını kontrolleri altına alan firmanın monopol gücünü kırmanın en etkin yolu, söz konusu firmanın arzını kontrol ettiği mal ya da malların ithalatının kolaylaştırılması, eğer varsa ithalat sınırlamalarının kaldırılmasıdır.

B. Dış Ticarete Ekonomik Olmayan Nedenlerle Müdahale

Bazan hükümetler ülke güvenliği ve sosyal nedenlerle dış ticarete müdahale ederler.

a. Ülke Güvenliği

Her ülkenin özlemi, askeri araç ve gereç üretiminde kendine yeterli olabilmektir. Bu nedenle bir çok ülke, stratejik öneme sahip bazı malların ithalini kısıtladığı ve hatta yasakladığı gibi, özellikle ülke savunmasına yönelik bazı sanayileri koruyucu önlemler alırlar.

b. Politik Nedenler

Dış ticarette serbesti vje mukayeseli üstünlüğe uygun olarak uluslararasında uzmanlaşma, bazı faaliyetlerin tamamen körlenmesine neden olabilecektir. İşte bu gibi, dış rekabete dayanma gücü zayıf faaliyet alanlarında çalışanlar, işlerini kaybetmek istemezler. Uzmanlaşma ile daha iyi iş olanaklar; -ortaya çıkacağı bilinmesine rağmen, mevcut işi kaybetmemeyi yeğler ve siyasi tercihlerini o yönde kullanırlar. Öte yandan bazan hükümetler, kayırmak istedikleri bazı üreticilerin ürettikleri malların ithaline politik nedenlerle, sınırlamalar getirirler.

 

[Lightning]

Paylaşım için teşekkürler.