Boz Eşek

Lorenzo · 15 Nis 2024

Irmaktan su taşıyan çocuklar, dağ yolunda yerde yatan yaşlı bir adam ve yanında dolaşan boz bir eşek görürler. Çocuklar köye giderek durumu Hüsmen Hoca’ya haber verirler. Akşam olmuştur ve Hüsmen Hoca ile birkaç köylü, yaşlı adamı aramaya giderler. Yaşlı adamın sürekli soluması ve göğsünü göstermesi, hırıltılı konuşması nedeniyle ölümün eşiğinde olduğunu düşünürler. Ancak yaşlı adam giderek canlanır. Çocuklar, yaşlı adamı ve eşeğini köye götürürler ve Hüsmen, misafirleri olduğunu duyurur.

Hava iyice kararmıştır, köy kasabaya oldukça uzak olduğu için yabancılar nadir ziyaretçilerdir. Ancak bir vilayetten diğerine geçen yolcular ara sıra bu köye uğramaktadır ve bu misafirler fakir köyde el üstünde tutulur. Yaşlı adam biraz rahatlar ve göğsündeki sıkıntıyı anlatır. İhtiyara süt getirilir, içerken öksürerek konuşabilir. Hasta adam bir ara çevresindekilere bir şeyler söyler ve ruhunu teslim eder. Yaşlı yolcunun son isteği, eşeğinin ve kemerindeki sekiz altının Mekke’ye vakfedilmesidir.

Köylüler, cenazeyi defnettikten sonra vasiyeti yerine getirmek üzere düşünmeye başlarlar. Bu durumu çözmek için Kadı’ya danışmaya karar verilir. Hüsmen, eşeği yanına alarak kasabaya gitmeye karar verir. Ancak köylüler, eşeği emanet olarak gördükleri için ona yem verirler ve hiçbir iş yükü yüklemezler. Hüsmen, boz eşekle kasabaya gitmek üzere yola çıkar.

Ancak kasabaya vardığında, jandarma çavuşu ve kaymakam ona yardımcı olmaz. Kadı’nın şehirde olmadığını öğrenen Hüsmen, işi iki hafta sonraya ertelenir. Ancak üç seferde de sonuç alamayan Hüsmen, yorgun ve parasız bir şekilde köye geri döner. Köylüler, bu süre zarfında eşeğe misafir gibi bakar ve ona kutsallık atfederler. Ancak Hüsmen’in bu gidiş gelişleri onu yıpratır ve parası azalır.

Bir dönüş esnasında Hüsmen’in yanında eşek yoktur. Kadı, eşeği Mekke’ye ulaştırılacağını söyleyerek alıkoymuştur. Köylüler, vasiyetin yerine getirildiği için rahatlarlar. Ancak bir gün kasabaya giden Hüsmen, Pazar yerinde Kadı’yı boz eşeğin üzerinde görünce hayrete düşer ve ıstırap içinde kalır.