Uluğ Bey Medresesi

Carissa · 22 Mar 2024

2560px-Samarkand_Registan_Ulugbek_Medressa_6238565020.jpg

Uluğ Bey Medresesi, Timur İmparatorluğu'nun 4. sultanı Uluğ Bey tarafından Semerkant'ta Registan Meydanı'nın karşısında duran 1417 - 1420 yılları arasında yaptırılmış olan medresedir. Uluğ Bey Medresesi'nin yanında bir de Rasathane yaptırmıştır. Uluğ Bey Medresesi 15. yüzyılda Ana Asya'nın en iyi ve en önemli üniversitesidir.

Tarihçe

Uluğ Bey 70'e yakın o zamanın ünlü bilginlerini Semerkant'a getirtir, bunlar arasında ünlü Matematikçi ve Gök bilimci Gıyaseddin Cemşid ve Bursalı Kadızade Rumi (Qāḍī Zāda al-Rūmī) de vardı. Medresenin eğitim ağırlığı Matematik ve Gökbilim dalı idi.

Ünlü bilgin ve filozof Nureddin Abdurrahman Cami bu medresede eğitim görmüştür. Uluğ Bey ve Gıyaseddin Cemşid sayısal yöntemlerle çözdüğü kübik bir denklemin çözümü olarak göstererek çözdüğü Sin 1° = 0.017452406437283571 (şimdi Sin 1° = 0.017452406437283512820.....) sayısal çözümü hesapladılar.

Kübik denklemlerin doğru yaklaşık çözümleri için yöntemler,
Sekiz ondalık kesre kadar doğru olan kesin sinüs ve kosünüs tabloları,
Küresel trigonometri formülleri,

Ne yazık ki, Semerkand şehri, bilimsel ve kültürel merkez olma özelliğini, Uluğ Bey'in ölümünden sonra kaybetmiş, gözlemevindeki ve medresedeki bilimsel faaliyetler onun ölümünden sonra durmuş ve konularında uzman olan kişiler Semerkand’ı terk etmişlerdir. Bu bilginlerin içerisinde en önemlisi Ali Kuşçu’dur.

Medrese'de 17. yüzyılın sonuna kadar İlahiyatla ilgili ders verildi, daha sonra Soyvetler birliği zamanında Buğday ambarı olarak kullanıldı ve tahrip gördü. 20. yüzyılın başlarında bazı bölümleri tekrar tamir edilip öğretime açıldı.