Tezer Özlü

mum · 4 Mar 2024

Tezer Ozlu Biyografisi Tam adı Tezer Ozlu Kıral , yaşarken yayımladığı uc “farklı” kitabıyla edebiyat dunyamızdan cok erken yaşta ayrılan; en ozgun oyku ve roman yazarlarından biridir.
Tezer Ozlu 10 Eylul 1943 tarihinde Oğretmen bir anne ve babanın ucuncu ve son cocuğu olarak Kutahya Simav ’da doğdu. Oyku ve roman yazarı olan Demir Ozlu ’nun kız kardeşidir. Ailesinin işi gereği Simav, Odemiş ve Gerede ’de buyudu. On yaşındayken İstanbul ’ gelen Ozlu Avusturya Kız Lisesi ’nde ortaoğretime başladı. Henuz lisedeyken okul kampıyla Viyana ’ya gitti. Son sınıfta okulu bıraktı ve 1962 – 1963 yıllarında otostopla Avrupa ’yı gezdi. Ozlu 1965 yılında babası kırmayıp dışarıdan girdiği bitirme sınavlarının ardından İstanbul Erkek Lisesi ’nden mezun oldu. 1963 ’de Ankara ’da, 1968 ’de de istanbul ’da ceşitli kurumlarda cevirmen olarak calıştı.1981 ’de burslu gittiği Almanya ’da radyo programları hazırladı.
Tezer Ozlu ilk gencliğinde cıktığı Avrupa seyahatinin son durağı Paris ’te, Adalet Ağaoğlu ’nun kardeşi, tiyatrocu ve yazar Guner Sumer ’le tanıştı. Paris ’te epey yağmurlu bir gunde Tezer Ozlu Monteparnesse ’daki Cafe Select ’e sığındı. Az sonra kapıdan Sumer girdi ve uc aylık Paris macerası boyle başladı. Cift birbirlerine Ã‚şık oldular ve 1964 ’te evlendiler.
Cift Ankara ’ya yerleşince Guner Sumer Ankara Sanat Tiyatrosu ’nda (AST) calışırken Tezer Ozlu cevirmenlik yapıyordu. O donemde İngmar Bergman, Ossip Piatnizki, Heinrich Boll, Franz Kafka, Hans Magnus Enzensberger gibi yazarları Turkceye kazandırdı.
Ankara yılları başlangıcta fena değildi. Hatta AST ’ın 1963-64 sezonunda Guner Sumer ’in yonettiği Brendan Behan ’ın Gizli Ordu oyununda rol aldı. Ama kısa surede Ozlu bu evlilikte aradığını bulamadığını fark etti. Aynı donemde ruh sağlığı da iyice bozulmuştu. Manik-depresif tanısıyla tedaviye alındı. 1968 ’de Guner Sumer ’den ayrılan Ozlu İstanbul ’a taşındı. Gecirdiği rahatsızlık yuzunden 1967 – 1972 yıllarında pek cok defa psikiyatri kliniklerinde kaldı. Elektroşok verildi. Birkac kere intihar girişiminde bulundu.
1968 yılındae yonetmen Erden Kıral ile evlendi. Bu evlilikten 1973'te kızı Deniz doğdu. 1983 yılında boşandı. Ozlu, Kıral ile evliliğinin son yıllarında 1981 ’de bir burs alarak kızıyla birlikte Berlin ’e gitti. Burada ikinci romanını 1983 ’te Auf den Spuren eines Selbstmords (Bir İntiharın İzinde) adıyla Almanca kaleme aldı. Bu roman o yıl Almanya ’da yayımlanmamış eserlerin odullendirildiği Marburg Edebiyat Odulu ’nu kazandı. Daha sonra yazar, anlatısını Turkceye cevirdi bir nevi baştan yazdı ve Yaşamın Ucuna Yolculuk adıyla 1984 ’te Turkiye ’de yayımladı.
1983 ’de Almanca yazdığı “Bir İntiharın İzinde” adlı romanıyla adının bir anda duyulmasına yol acan Marlburg Edebiyat Odulu ’nu kazandı.
1984 yılında bu odullu kitap Turkce olarak “Yaşamın Ucuna Yolculuk” adıyla Turkiye ’de yayımlandı. Bu kitabında Ozlu, nihilist bir genc kızın, anlamsızlaştığını hissettiği hayatının verdiği acıları başarılı bir dille anlattı.
Kanada'da yaşayan İsvicre asıllı sanatcı Hans Peter Marti ile tanıştı ve 1984'te evlenerek Zurih'e yerleşti.
Yakalandığı goğus kanserinden kurtulamadı ve 18 Şubat 1986 tarihinde 43 yaşında İsvicre ’nin Zurih kentinde hayatını kaybetti. Cenazesi İstanbul ’a getirildi ve Aşiyan Mezarlığı ’na gomuldu.
Henuz 43 yaşındayken hayata veda eden Ozlu İstanbul Aşiyan Mezarlığı ’na defnedildi. Geride 1963 ’ten beri dergilerde yayımlanan oykulerinden oluşan Eski Bahce, sonraki yıllardaki oykulerini kapsayan Eski Bahce, Eski Sevgi isimli iki oyku kitabı; Cocukluğun Soğuk Geceleri ve Yaşamın Ucuna Yolculuk isimli iki roman, denemelerinin toplandığı Kalanlar, Zaman Dışı Yaşam isimli bir senaryo ve Tezer Ozlu ’den Leyla Erbil ’e Mektuplar ’ı bıraktı.
1978 ’de “Eski Bahce” adlı oyku kitabıyla 1980 ’de “Cocukluğumun Soğuk Geceleri” adlı romanı yayımlanan Ozlu ’nun, Almanca yazdığı oykuleri Sezer Duru tarafından Turkce ’ye cevrilerek ilk kitabıyla birlikte yeniden basıldı.
Evlilikleri :
1.eşi: 1964 yılında tiyatro ve sinema oyuncusu Guner Sumer ile evlendi. 1968 yılında boşandı.
2.eşi: 1968 yılında yonetmen Erden Kıral ile evlendi. 1983 yılında boşandı. Deniz Kıral (d.1973) adında bir kızı vardır.
3.eşi: 1984 yılında kendinden on yaş genc İsvicre asıllı sanatcı Hans Peter Marti ile evlendi.

Eserleri :
Romanları:
Cocukluğun Soğuk Geceleri (1980),
Yaşamın Ucuna Yolculuk (1984).
Oykuleri:
Eski Bahce (1978),
Eski Bahce Eski Sevgi (1987),
Kalanlar (1990),
Leyla Erbil ’e Mektuplar (1995).

Senaryo:
Zaman Dışı Yaşam (2000)