Tevfik Ruştu Aras

mum · 4 Mar 2024

Tevfik Ruştu Aras Biyografisi Milletvekilliği ve bakanlık yapmış, İttihak ve Terakki Partisi'nin kuruluşunda gorev almış olan siyaset adamı ve gazeteci
Tevfik Ruştu Aras, 1883 yılında Canakkale'de doğdu. Beyrut Tıbbiyesi'ni bitirdi ve doktor olarak İzmir, Selanik ve İstanbul'da ceşitli gorevlerde bulundu. İttihat ve Terakkiye girdi. Selanik'te Mustafa Kemal ile yakın arkadaş oldu. 1918'de Meclisi Ali-i Sıhhi (Yuksek Sağlık Kurulu) uyesiydi. 1920 yılında Ankara'da TBMM acıldıktan sonra Muğla'dan (mustakil Menteşe livası) milletvekili secildi. İlk donemde Kastamonu İstiklal Mahkemesi uyeliğine getirildi. 1920 sonbaharında, Turkiye Komunist Fırkası'nın kurucuları arasına girdi. TBMM Hukumeti'nin Rus Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne ilk buyukelci olarak gonderildiği Ali Fuat Paşa(Cebesoy) delegasyonu ile Moskova'ya gitti. 1923'ten 1939'a kadar İzmir milletvekilliğinde bulundu. 4 Mart 1925'te Takriri Sukun Kanunu'ndan sonra kurulan İsmet Paşa(İnonu) Kabinesi'nde Hariciye Vekili oldu. Ataturk'un olumune kadar kurulan butun kabinelerde bu gorevi surdurdu. Dışişleri komiseri Litvinov'un davetlisi olarak uc kere Rusya'ya gitti. 1926'da Odesa'da 1930 da ve 1937'de Sovyet ileri gelenleriyle Moskova'da goruşmeler yaptı. 1939'da Londra Buyukelciliğine atandı ve uc bucuk yıl İngiltere'de kaldı. 1943'te emekli oldu. Savaşın sonlarında İstanbul basınında (Ozellikle Tan gazetesinde) yazılar yazdı. Demokrat Partinin kuruluş mucadelesini destekledi. 1952-1959 yıllarında İş Bankası Yonetim Kurulu Başkanlığı yaptı.
Tevfik Ruştu Aras'ın Dışişleri bakanlığı sırasında verdiği soylevleri Numan Menemencioğlu tarafından derlenerek bir kitap haline getirilmiştir. "Lozan'ın İzlerinde On Yıl" (1937, Fransızcası; 10 ans surles traces de Lausanne), Uluslararası Diplomasi Akademisi tarafından yayımlanan "Diplomasi Sozluğunde" (Dictionnaire diplomatigue) Turkiye'nin Dış Politikası (Lapolitigue exterieure de la Turguie) maddesini de Tevfik Ruştu yazmıştır. Gunluk basında cıkan yazılarının guncel olmayanlarını "Goruşlerim" (1945 ve 1963) adlı iki cilt kitapta toplayan Tevfik Ruştu Aras, 1972 yılında İstanbul'da oldu.