Venizelos

mum · 28 Eki 2023

Venizelos Biyografisi Yunan devlet adamı ve diplomat
Elefterios Venizelos, 23 Ağustos 1864 tarihinde o zamanlar bir Osmanlı toprağı olan Girit adasındaki Hanya şehrinin bir koyunde doğdu. Bu sırada Osmanlı Devletine bağlı olan adada Rum isyanları surmektedir. Bu isyanlardan dolayı surgune gonderilenlerden birisi olan babasının cezasından dolayı, ilk eğitimini Syros Adasında yaptı. Eğitimine daha sonra Atina'da devam ederek, Atina Universitelerinde hukuk tahsili yaptı. 1889 yılında Adaya avukat olarak dondu ve Girit Yerel Meclisine secildi. Girit adasının Yunanistan'a katılmasını amaclayan isyanların onderliğini yapmaya başlayan Venizelos, daha sonra Osmanlı-Yunan savaşının (1897) cıkmasına sebep olan ayaklanmaları başlattı. Bu savaşta Yunanlılar mağlup oldukları halde, zamanın buyuk devletlerinin mudahale ve desteğiyle Osmanlılara bağlı ozerk Girit yonetimi kuruldu. 1898 yılında Girit Yuksek Komiserliğine atanan Yunan kralının oğlu Prens Georgios ile ozerk yonetimin Adalet Bakanlığına da Venizelos atandı. Savaş sırasında mudahale edi, Fransa, Rusya ve İtalya askerleri Adadan cekilmeyerek "barış gucu" olarak Adada kaldılar (1898). Osmanlı kuvvetlerinin cekilmesiyle tamamen korumasız kalan Musluman halk, Adayı terk etmeye başladı. Venizelos'un cıkardığı silahlı ayaklanma sonucu, Prens George gorevinden istifa etmek zorunda kaldı (1906).
Yunanistan'daki askeri ayaklanma sonucu kral tarafından meclisin dağıtılması uzerine yeni secimler yapıldı. Secimleri buyuk bir coğunlukla Venizelos'un Liberal Partisi kazandı. Venizelos 1911 yılında başbakan oldu.
Venizelos, Sırbistan, Bulgaristan ve Karadağ ile kurduğu Balkan Birliğinin desteğiyle, Osmanlı İmparatorluğu'na actığı savaşta, Girit'in 30 Mayıs 1913'de Yunanistan'a bağlanmasını sağladı. Turkiye ’ye Birinci Balkan Savaşında cok zarar vermiştir.
Osmanlılardan aldığı toprakları kaybetme korkusuyla, 1. Dunya Savaşı'nda tarafsız kalmayı tercih etti. Ancak, İtilÃ‚f Devletleri'nin verdiği teminatla Canakkale'ye kuvvet gondermeye kalkışınca, Kral Konstantinos tarafından istifaya zorlandı (1915). Aynı yıl yapılan secimlerle tekrar iktidara geldi. Fakat Sırbistan'ın yanında savaşa girme kararı, ikinci kez gorevinden uzaklaştırılmasına sebep oldu.
Birinci Dunya Savaşında kraliyetin Almanları destekleme isteklerine rağmen Yunanistan ’ı Almanlara karşı savaşa sokmayı başarmış ve İzmir'in işgal edilmesi konusunda İtilaf devletlerinin desteğini aldıktan sonra şehri işgal ettirdi (15 Mayıs 1919). 1920 senesinde imzalanan Sevr Antlaşması ile Ege Adalarından coğunu, Doğu Trakya, İzmir gibi Turklerin elinde bulunan toprakları sınırlarına katmıştır. Daha da ileri giderek Batı Anadolu ’yueticesinde 1922-1923 senelerinde Lozan Antlaşması ile İzmir ve Doğu Trakya ’yı tekrar Turkiye ’ye bırakmak zorunda kalmıştır.
1916 yılında Selanik'te muhalif bir hukumet kurdu ve ancak 1917 yılında Konstantinos'un tahtı bırakmasından sonra Atina'ya donebildi. 1. Dunya Savaşı'ndan sonra yapılan Noyyi ve Sevr Antlaşması ile sağladığı topraklarla, 1918 muhtırasında belirttiği Megali Idea gercekleştiremeyince, İngilizlerin desteğiyle 1919 yılında Turkiye ile savaşa girdi.
1928'de milli birlik hukumetiyle iktidara geldi. Bu yıllarda Turkiye'ye karşı barışcı bir siyaset uygulamaya calıştıysa da ulke icindeki ekonomik dengesizlik, onu 1933'te iki kez hukumetten cekilmek zorunda bıraktı. 1930 ’larda Turkiye ile de munasebetlerini duzelterek aradaki gerginlikleri ortadan kaldırmayı başarmıştır. 1933 senesinde Cumhuriyetci subaylar Venizelos ’u devirerek idareyi ele almışlardır. Venizelos 1935 senesinde bir karşı devrim yapmak istemiş, muvaffak olamayınca Paris ’e surgune gonderilmiş ve 18 Mart 1936 tarihinde Paris'te olmuştur.