Zeynep Kamil

mum · 5 Eki 2023

Zeynep Kamil Biyografisi Babası Mısır Hidivi Kavalalı Mehmed Ali Paşa ’dır. Yusuf Kamil Paşa ve eşi Zeyneb Kamil Hanım, bircok hayır işinde bulunmuş, bugun Zeynep KÃ‚mil Hastahanesi adıyla hizmet goren hastaneyi yaptırmışlardır. Zeynep Kamil, 1828 yılında Kahire, Mısır ’da doğmuştur. Asıl adı Zuheyla Zeynep ’dir. Mısır valisi (Hidiv) Kavalalı Mehmed Ali Paşa ’nın 3 kızından en kucuğu idi. Annesi Şem ’inur Hanım ’dır.
Ailesi cok zengin olan Zeynep Kamil, Osmanlı İmparatorluğu ’nun denetiminde olan Mısır ’da yaşıyordu.

Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa, Yusuf Kamil Paşa ’yı sarayında gorevlendirdikten sonra kucuk kızı Zeynep Kamil ile 1845 yılında Yusuf Kamil Paşa ’yı evlendirdi. Fakat diğer aile bireyleri bu evliliğe sıcak bakmıyorlardı. 1849 Yılında Kavalalı Mehmed Ali Paşa olunce, Mısır ’ın yeni Valisi Abbas Hilmi Paşa, halası Zeynep Kamil Hanımın eşi olan Yusuf Kamil Paşa ’yı Asvan ’a surgune gonderip hapsettirdi. Halasına da boşanması icin buyuk baskı uyguladı. Yusuf Kamil Paşa, İstabul ’a eskiden tanıdığı Sadrazam Koca Mustafa Reşid Paşa ’ya gizlice bir mektup gondererek kurtarılmasını istedi. Uc ay sonra Osmanlı Padişahı I. Abdulmecit ’in Padişahının fermanıyla 1849 yılında hapisten cıkarılan Yusuf Kamil Paşa İstanbul ’a getirildi. Zeyneb Hanım, Vali yeğeninden Hacca gitmek icin izin istedi ve gizlice İstanbul ’a geldi. Koca Mustafa Reşid Paşa ’nın Baltalimanı ’ndaki yalısında yeniden nikÃ‚hlandılar.
Yeniden nikÃ‚hlandılar. Hic cocukları olmadı. Eşi Yusuf Kamil Paşa 10 Ekim, 1876 tarihinde oldu. Zeynep Kamil Hastanesi bahcesindeki kucuk turbeye gomuldu. 1886 Yılında Zeynep Hanım da oldu, yan yana yatırıldılar.
İstanbul ’da yeniden nikÃ‚hlandıklarında o donem Osmanlı ’nın Boğaz ’da ulaşım icin “Şirket-i Hayriye” adında ilk anonim şirketi kurulur. Padişah I. Abdulmecit ve Valide BezmiÃ‚lem Sultan ’dan (II. Mahmut'un ikinci eşi ve padişah I. Abdulmecit'in annesi) sonra en fazla hisseyi Zeynep Hanım alır. Zeynep Hanım ve Kamil Paşa hayır işleri yapmaya devam ederler.
Yusuf Kamil Paşa, 1863 Yılında Sultan Abdulaziz tarafından sadrazam olarak atandı.
Zeynep Kamil ile Yusuf Kamil Paşa, İstanbul, Vezneciler ’de bulunan ve daha sonra İstanbul Universitesi olan Zeynep Hanım Konağı ’nda (1942 yılında yandı) yaşıyorlardı. 7 Salonu, 79 odası ve bağımsız bir hamamı olan konak, halk arasında “Pamuk Saray” olarak biliniyordu. Zira, Mısır'daki pamuk ciftliklerinin geliriyle yapılmıştı. Bebek ’teki gorkemli yalıları da renginden dolayı “Pembe Yalı” olarak isimlendirilmişti. Yine Yakacık taraflarındaki yazlık koşkleri de gosterişli bir hayat yaşamalarını sağlıyordu. Evlerinde toplantılar eksik olmazdı. Devrin edebiyatcıları, sanatcı ve aydınları her daim toplanır ve taltif edilirlerdi. Uc aylarda Kur ’an ve dini sohbeler, diğer aylarda eğlence, muzik ve edebiyat toplantıları yapılırdı.
Namık Kemal de Zeynep Hanım Konağı ’nın mudavimlerindendi. Namık Kemal ’in; “servetinin kucuk bir kısmını feda ederek”, İstanbul ’da hayır işi yapmasını tavsiye etmesi ile hastane yapma fikri doğmuş oldu. Hemen bir tezkîre ile padişahtan izin istendi. Nuhkuyusu ’nda 15.000 arşın (yaklaşık olarak 10.200 metre) yer alındı. 24 Haziran 1875 tarihinde hastanenin temeli atıldı. Hastane inşaatın başlandı ancak eşi Yusuf Kamil Paşa 10 Ekim 1876 tarihinde oldu. İnşaat yedi yıl surdu. 2 Mart 1882 Perşembe gunu gorkemli bir acılış toreni yapıldı.
Zeynep Hanım emeği gecen mimarlara ve bazı calışanlara birer koyun (cep) saati ile esvaplık cuka hediye etti. Nisa (kadın) hastanesine 20 hizmetli kadın alındı ve kadın hastaların kabulune başlandı. Hastane 40 yataklıydı. Hastalardan ucret alınmıyordu. Vakıf senedi duzenlenmiş, akarı belirlenmişti. Kadrolu hekimi yoktu. Hekimler gayrimuslimdiler ve dışarıdan geliyorlardı. Emekli asker hekim Uskudarlı Dr. Zıpcıyan, Fransız Jeremia, Balıklı Rum Hastanesi Cerrahı Dr. Dimitri Eftivuli Efendi gorev yapıyorlardı.
İstanbul, Uskudar ’da Zeynep KÃ‚mil Kadın ve Cocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 7 Mart 1882 yılında acıldı. Yaptıranlar Sadrazam Yusuf Kamil Paşa ile Eşi Zeynep Hanımdır.
Zeynep Kamil Hastanesi ’nde doğan butun cocukların on isimleri Zeynep veya KÃ‚mil olarak kabul edilmektedir. Hastaneyi yaptıran Zeynep KÃ‚mil Hanım ve eşi Yusuf Kamil Paşa'nın boyle bir talebi olmamıştı. Fakat zamanla kendiliğinden gelişen ve toplumda kabul goren bu anlayış, guclu bir vefa duygusundan kaynaklanmış olmalıdır.