Soğan Neden Ağlatır?

oscar · 24 Mar 2023

Soğan, mutfaklarda sıkça kullanılan bir sebzedir ve genellikle çiğ olarak tüketilir. Ancak soğan doğrama işlemi sırasında, birçok insanın karşılaştığı bir sorun ortaya çıkar: gözlerde yanma ve sulanma. Bu nedenle, soğan ağlamakla ünlüdür. Peki, soğan neden ağlatır?

Soğanın ağlatıcı özelliği, içinde bulunan bir bileşik olan sinpropanetiyol-S-oksid (S-Propenyl-L-cysteine sulfoxide) sayesindedir. Bu bileşik, soğan hücrelerinde bulunur ve soğanın hasar görmesi veya kesilmesi sırasında salınır.

S-Propenyl-L-cysteine sulfoxide, kesildikten sonra havayla temas edince bir enzim olan alliinaz ile etkileşime girer. Bu etkileşim sonucu alliinaz, sinpropanetiyol-S-oksid'i parçalar ve ağır kokulu bir gaz olan sinapil oksit serbest bırakır. Sinapil oksit, gözlerdeki gözyaşı bezlerini uyararak göz yaşarmasına neden olur.

Bunun yanı sıra, soğanın kesilmesi sırasında havada bulunan su buharı da sinir uçlarını tahriş eder ve gözlerde yanma hissi yaratır.

Soğanın ağlamayı önlemek için bazı yöntemleri vardır. Bunlar arasında soğanı buzlukta birkaç saat bekletmek, soğanı su altında kesmek veya keserken ağzınızı açık tutmak yer alır. Ayrıca, özel soğan kesme makineleri de bu sorunu çözmek için tasarlanmıştır.

Sonuç olarak, soğanın ağlatıcı özelliği, içinde bulunan sinpropanetiyol-S-oksid adlı bileşik sayesindedir. Kesilme sırasında havayla etkileşime giren bu bileşik, gözleri tahriş ederek göz yaşarmasına neden olur. Ancak, yukarıda bahsedilen yöntemlerle bu sorunu hafifletmek mümkündür.