HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Mizaç kavramı psikolojiye çok eskiden beri yerleşmiştir. Ama yeni karakter bilgisinin çeşitli sistemleri içinde ona belirli bir yer bulmak zordur. İlk kullanılışından bugüne kadar bu kavram özellikle bir yandan bedensel olaylarla istidatlar arasındaki ilişkilerin ve bağıntıların, öte yandan da duygu ve davranış biçimlerinin tanımlanmasına yardım etmiştir. Son yıllarda gelişen iç salgılar bilgisine göre, mizaç farkları üzerinde etki yapan, salgı bezlerinin kana verdiği bu maddelerdir. Salgı bezlerinin çıkardığı maddelerin normalden fazla ya da az olması buna uygun fonksiyonlar meydana getirerek hem bedensel, hem de psikolojik değişikliklere sebep olurlar. Buna dayanarak, zamanımızın düşüncesine uygun görülen mizaç kavramı ile ilgili bilgiler ortaya konmuştur.
Bir tanımlamaya göre mizaç, bedendeki maddesel değişimin beyinin ve sinir sisteminin genel çalışması üzerine yaptığı kimyasal etkiler dolayısıyla meydana gelen bireysel özelliklerimi tümüdür. Böyle bir tanımlama, örneğin genel ruhsal duyarlığın yüksel meşinin ya da azılmasının salgı bezlerinin etkinliğinin değişmişinden ileri geldiği sonucuna götürür. Knetschmer'e göre, bedensel etkinliklerin bağıntılı bulunduğu ve kandaki kimyasal durumdan ileri gelen ruhsal olaylar mizacı meydana getirir. Böylece Kretschmer'in «Beden Yapısı ve Karakter» adlı ünlü eserinde psikolojik olarak belirttiği bütün noktalar, mizaç başlığı altında toplanır. Onun ziklotim, şizotim v.b. diye ayırdığı kişilik tipleri ayni zamanda mizaç tipleri olarak belirtilmiştir.Bilgi alanındaki gelişme ile değişikliğe uğramakla birlikte, psiko - fizik alanında aynı anlamı devam ettiren bu noktadan başka, mizacın salt psikolojik bir tanımlaması da yapılmıştır. Yeni ve eski mizaç öğretilerinin başlıca özelliği, ayrıntıma giden tanımlamalar yapılmayıp, «ruhsal tempo» «şizotim davranış» gibi kabaca anlatımlarla yetinilmesi olduğu halde, söz konusu psikolojik tanımlama, karakter yapısının bir özelliği olarak mizacın kesin olarak sınırlarını çizer; belirgin kişisel durumlar ortaya koyabilir. Bu tanımlamaya göre, kişinin bir «irade duyarlığı» vardır. Bu duyarlık, güdüsel güç ile buna karşı koyma direnci arasında ki ilişkiden ileri gelir. Buna göre hareketli mizaçlı olmak, güdüler güçlü ya da engelleme direnci az da olsa, güdüsel gücün içsel engellemelere üstün gelmesi için gösterilen bir çabadır.Bugünkü karakter bilgisi, mizaç kavramını artık kullanmamaktadır. Mizaç, insanın dışarıya karşı hareketini ve etkinliğini gösteren bir tanımlama kavramı olarak kullanılmakla birlikte, istidat ve irade çeşidi yönünden kavranabilecek görüşler içine sokulmaz. Diğer bilginler ise bunu tamamen reddeder ve mizaç kavramını hiç kullanmazlar.Bununla birlikte zamanımızda bile geçerli olan mizaç tipleri birçok yerde söz konusu edilir. Bu tipler dört tanedir. İnsanın gösterdiği tepkilere göre nitelik kazanırlar. Buna göre, çabuk ve zayıf, çabuk ve kuvvetli, ağır ve kuvvetli, yavaş ve zayıf tepkiler gösteren dört tip vardır. Buradaki tipler, kuvvet ve hız ölçülerine göre anlaşılmakla birlikte, gösterilen tepkilerin genişliğine ve yüzeyselliğine genişliğine ve derinliğine, dar ve derin, dar ve yüzeysel oluşuna göre ayrımlar da yapılır. Her tipte egemen olan duygusal ton dikkate alınırsa, canlı ve hareketli, sert ve sıcak kanlı, ciddî ve ağırkanlı, tatsız ve soğukkanlı olmak üzere dört tip ortaya çıkar. Mizaç tiplerinin böyle ve buna benzer tanımlamaları günlük konuşmalara kadar girmiştir.
Bir tanımlamaya göre mizaç, bedendeki maddesel değişimin beyinin ve sinir sisteminin genel çalışması üzerine yaptığı kimyasal etkiler dolayısıyla meydana gelen bireysel özelliklerimi tümüdür. Böyle bir tanımlama, örneğin genel ruhsal duyarlığın yüksel meşinin ya da azılmasının salgı bezlerinin etkinliğinin değişmişinden ileri geldiği sonucuna götürür. Knetschmer'e göre, bedensel etkinliklerin bağıntılı bulunduğu ve kandaki kimyasal durumdan ileri gelen ruhsal olaylar mizacı meydana getirir. Böylece Kretschmer'in «Beden Yapısı ve Karakter» adlı ünlü eserinde psikolojik olarak belirttiği bütün noktalar, mizaç başlığı altında toplanır. Onun ziklotim, şizotim v.b. diye ayırdığı kişilik tipleri ayni zamanda mizaç tipleri olarak belirtilmiştir.Bilgi alanındaki gelişme ile değişikliğe uğramakla birlikte, psiko - fizik alanında aynı anlamı devam ettiren bu noktadan başka, mizacın salt psikolojik bir tanımlaması da yapılmıştır. Yeni ve eski mizaç öğretilerinin başlıca özelliği, ayrıntıma giden tanımlamalar yapılmayıp, «ruhsal tempo» «şizotim davranış» gibi kabaca anlatımlarla yetinilmesi olduğu halde, söz konusu psikolojik tanımlama, karakter yapısının bir özelliği olarak mizacın kesin olarak sınırlarını çizer; belirgin kişisel durumlar ortaya koyabilir. Bu tanımlamaya göre, kişinin bir «irade duyarlığı» vardır. Bu duyarlık, güdüsel güç ile buna karşı koyma direnci arasında ki ilişkiden ileri gelir. Buna göre hareketli mizaçlı olmak, güdüler güçlü ya da engelleme direnci az da olsa, güdüsel gücün içsel engellemelere üstün gelmesi için gösterilen bir çabadır.Bugünkü karakter bilgisi, mizaç kavramını artık kullanmamaktadır. Mizaç, insanın dışarıya karşı hareketini ve etkinliğini gösteren bir tanımlama kavramı olarak kullanılmakla birlikte, istidat ve irade çeşidi yönünden kavranabilecek görüşler içine sokulmaz. Diğer bilginler ise bunu tamamen reddeder ve mizaç kavramını hiç kullanmazlar.Bununla birlikte zamanımızda bile geçerli olan mizaç tipleri birçok yerde söz konusu edilir. Bu tipler dört tanedir. İnsanın gösterdiği tepkilere göre nitelik kazanırlar. Buna göre, çabuk ve zayıf, çabuk ve kuvvetli, ağır ve kuvvetli, yavaş ve zayıf tepkiler gösteren dört tip vardır. Buradaki tipler, kuvvet ve hız ölçülerine göre anlaşılmakla birlikte, gösterilen tepkilerin genişliğine ve yüzeyselliğine genişliğine ve derinliğine, dar ve derin, dar ve yüzeysel oluşuna göre ayrımlar da yapılır. Her tipte egemen olan duygusal ton dikkate alınırsa, canlı ve hareketli, sert ve sıcak kanlı, ciddî ve ağırkanlı, tatsız ve soğukkanlı olmak üzere dört tip ortaya çıkar. Mizaç tiplerinin böyle ve buna benzer tanımlamaları günlük konuşmalara kadar girmiştir.
Son düzenleme:
