Ayyıldız2 | 2008 TR Yapısı • 1-99 Orta Emek Destan • Oto Avsız • 10 Temmuz 21:00 HEMEN TIKLA!
Ahmet Besim Atalay (1882, Uşak - 7 Kasım 1965), Türk dilbilimci, yazar ve siyasetçi.
Dârül-Muallimîn mezunudur. Ankara, Konya Öğretmen Okulu Müdürlükleri, Maraş, İçel, Niğde Maârif Müdürlükleri, Silifke Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti Kuruculuğu, Türk Dil Kurumu Merkez Heyeti Üyeliği ve Saymanlığı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi ve Polis Enstitüsü Ögretmenliği, Yazarlık, TBMM I. Dönem Kütahya, II. III. ve IV. Dönem Aksaray, V., VI. ve VII. Dönem Kütahya Milletvekiliği ile I. Dönem Maârif ve İrşâd Encümenleri Reisliği, III. Dönem Kütüphane Encümeni Reisliği yapmıştır. Bekardır
Yaşamı
Özellikle dilbilimi alanındaki çalışmaları ile tanınmış olan Besim Atalay, Uşak Rüştiyesini bitirdikten sonra Uşakta medrese eğitimi gördü. 1905'te İstanbula giderek Şehzadebaşı Camii'nin ünlü hocası Hacı Ahmet Efendi'nin derslerini izledi, 1909'da medrese diploması (icazet) aldı. 1912'de Yüksek Öğretmen Okulu'nu bitirdi. Konya Öğretmen Okulunda öğretmenlik; Trabzon, Ankara Öğretmen okullarında müdürlük; İstanbul Darüşşafaka Lisesinde öğretmenlik yaptıktan sonra Konya Öğretmen Okulu Müdürü oldu. Maraş, İçel ve Niğdede milli eğitim müdürlüğü yaptı.
İstiklal Savaşı'yla siyasete atıldı. Silifkede Müdafaa-yı Hukuk Cemiyetini kuranlar arasındaydı; Kurtuluş Savaşını destekleme çalışmalarını Uşakta sürdürdü.1920'de Kütahya bağımsız milletvekili olarak TBMMne girdi ve sonra Aksaray ve Kütahya milletvekillikleri ile toplam yedi dönem sürdürdü.
Milli Eğitim Bakanlığında Kültür Müdürlüğü görevi yaptı ve bu görev sırasında halk ağzından söz derleme çalışmaları yürüttü.
Türk Dil Kurumunda 19 yıl yönetici olarak çalıştı (1932-1951). Aynı zamanda Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesinde ve Polis Enstitüsünde Farsça dersleri verdi (1937-1942).
Eserleri
Türk dilbilgisi
Türkçenin biçim bilgisiyle (morfoloji) ilgili incelemeler.
Türk dili kuralları (1931),
Türkçemizde men, -man (1940),
Türk dilinde ekler ve kökler üzerine bir deneme (1942),
Türk dilinde kelime yapma yolları (1946),
Türk büyükleri veya Türk adları.
Çeviriler[değiştir | kaynağı değiştir]
Türk dilinin tarihsel dönemleriyle ilgili bazı dil yapıtlarını günümüz Türkçesine çevirerek bilimsel yayınlarını yaptı:
Divani lügat it-türk (5 cilt, 1939-1943),
Et-Tuhfet üz-zekiyye fil lügat it-Türkiyye (1946),
Müyessiret ül-ulum (1946),
Eş-Şükür-üz-Zehebiyye vel-Kitai'l-Ahmediyye fil-Lügat-it-Türkiyye (1949).
Destan ve öyküler[değiştir | kaynağı değiştir]
Tan Destanı (1925),
Sakarya Destanı,
Öğüt,
Cönk, birinci defter (Manzum küçük hikâyeler),
Onuncu Yıl Destanı (1933),
Suna ile Çoban (1938). Ayrıca
Baş belâları adlı 3 perdelik bir tiyatro oyunu vardır.
Dârül-Muallimîn mezunudur. Ankara, Konya Öğretmen Okulu Müdürlükleri, Maraş, İçel, Niğde Maârif Müdürlükleri, Silifke Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti Kuruculuğu, Türk Dil Kurumu Merkez Heyeti Üyeliği ve Saymanlığı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi ve Polis Enstitüsü Ögretmenliği, Yazarlık, TBMM I. Dönem Kütahya, II. III. ve IV. Dönem Aksaray, V., VI. ve VII. Dönem Kütahya Milletvekiliği ile I. Dönem Maârif ve İrşâd Encümenleri Reisliği, III. Dönem Kütüphane Encümeni Reisliği yapmıştır. Bekardır
Yaşamı
Özellikle dilbilimi alanındaki çalışmaları ile tanınmış olan Besim Atalay, Uşak Rüştiyesini bitirdikten sonra Uşakta medrese eğitimi gördü. 1905'te İstanbula giderek Şehzadebaşı Camii'nin ünlü hocası Hacı Ahmet Efendi'nin derslerini izledi, 1909'da medrese diploması (icazet) aldı. 1912'de Yüksek Öğretmen Okulu'nu bitirdi. Konya Öğretmen Okulunda öğretmenlik; Trabzon, Ankara Öğretmen okullarında müdürlük; İstanbul Darüşşafaka Lisesinde öğretmenlik yaptıktan sonra Konya Öğretmen Okulu Müdürü oldu. Maraş, İçel ve Niğdede milli eğitim müdürlüğü yaptı.
İstiklal Savaşı'yla siyasete atıldı. Silifkede Müdafaa-yı Hukuk Cemiyetini kuranlar arasındaydı; Kurtuluş Savaşını destekleme çalışmalarını Uşakta sürdürdü.1920'de Kütahya bağımsız milletvekili olarak TBMMne girdi ve sonra Aksaray ve Kütahya milletvekillikleri ile toplam yedi dönem sürdürdü.
Milli Eğitim Bakanlığında Kültür Müdürlüğü görevi yaptı ve bu görev sırasında halk ağzından söz derleme çalışmaları yürüttü.
Türk Dil Kurumunda 19 yıl yönetici olarak çalıştı (1932-1951). Aynı zamanda Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesinde ve Polis Enstitüsünde Farsça dersleri verdi (1937-1942).
Eserleri
Türk dilbilgisi
Türkçenin biçim bilgisiyle (morfoloji) ilgili incelemeler.
Türk dili kuralları (1931),
Türkçemizde men, -man (1940),
Türk dilinde ekler ve kökler üzerine bir deneme (1942),
Türk dilinde kelime yapma yolları (1946),
Türk büyükleri veya Türk adları.
Çeviriler[değiştir | kaynağı değiştir]
Türk dilinin tarihsel dönemleriyle ilgili bazı dil yapıtlarını günümüz Türkçesine çevirerek bilimsel yayınlarını yaptı:
Divani lügat it-türk (5 cilt, 1939-1943),
Et-Tuhfet üz-zekiyye fil lügat it-Türkiyye (1946),
Müyessiret ül-ulum (1946),
Eş-Şükür-üz-Zehebiyye vel-Kitai'l-Ahmediyye fil-Lügat-it-Türkiyye (1949).
Destan ve öyküler[değiştir | kaynağı değiştir]
Tan Destanı (1925),
Sakarya Destanı,
Öğüt,
Cönk, birinci defter (Manzum küçük hikâyeler),
Onuncu Yıl Destanı (1933),
Suna ile Çoban (1938). Ayrıca
Baş belâları adlı 3 perdelik bir tiyatro oyunu vardır.
