Ayyıldız2 | 2008 TR Yapısı • 1-99 Orta Emek Destan • Oto Avsız • 10 Temmuz 21:00 HEMEN TIKLA!
Kitabın Adı:Bir Çift Öküz
Kitabın Yazarı:Samim Kocagöz
Kitabın Özeti:
Cemal ile Hamit Bulgaristan göçmenleridir. Subaşı köyünde otururlar. Çalışkandırlar. Köyden başka göçmen aileleri de vardır. İki arkadaş kısa zamanda bir çift öküz alacak parayı kotarırlar. Yakup da aynı köydendir. Yaşlıca, iri yarı, iyi kalpli bir yörüktür. Hamitle Cemal, öküzün iyisini alabilmek için onu da pazara götürürler.
Akçakaya köyünden doğru hızla gelen bir cip, yalpalayarak yolun virajından hendeğe yuvarlanır. Üç köylü yardıma koşarlar. O sırada ters dönmüş cipin altından bir adam kurtularak, hem koşar, hem de «Kaçın Kaçın!» diye bağırır. Ardından tabanca sesleri duyulur. Köy ağasının oğlu Hasan, bir gün önce Sökeye gitmiş, barda yiyip içip eğlenmiştir. Şimdi sarhoştur, kendini kaybetmiş, şoförü Kemale tabanca çekmiştir.
Hasan, küçük yaşından beri okumayı sever, büyük adam olmayı kurar. Babası İbrahim Ağa ise okuyup yazma bilmez. Oğlunun da okumasını istemez. Onun gözünde para her şeyden değerlidir. İnsan her istediğini onunla elde edebilir. Hasan içki içerek, rezalet çıkararak babasından bir çeşit öç almaktadır. Aslında iyi yüreklidir.
İbrahim Ağanın sağ kolu Rüstem de okumamıştır, ama kirli işlerde başarılıdır. Bundan dolayı Hasan onu sevmez, her fırsatta hırpalar. Rüstem, Hasanın Yakupu sevmesine, onu «Yakup Emmi» diye çağırmasına da içerler. Hasanın kendisini iğnelemesini hep ondan bilir. Bunun acısını çıkarmaya and içer.
Rüstemin beklediği fırsat bir gün çıkar : Bitişik köyden İlyasın öküzlerini köye getirir, birini Yakupun, birini Cemalin, birini de Hamitin kapısına bağlar. Sonra da, hırsızlık yapıldı diye jandarmaya haber verir. Bunu duyan Hasan, bu oyunu Rüstemin oynadığını anlar. Onu yakalatır, ellerini bağlayarak karakola götürür. İşin aslı anlaşılınca, öbür üç kişi salıverir. Rüstem ise üç aya hüküm giyer.
Hasan, köy öğretmeninin de etkisiyle artık değişmiş, uslanmış, herkesin yardımına koşar olmuştur. Onun için çıkarcı, bencil, gerici babasıyla çatışmaya girmiştir. Baba-oğul durmadan birbirlerine oyun hazırlarlar. Hasan köydeki göçmenlerin tarlalarını babasının traktörleriyle sürdürünce, halka yardım edince İbrahim Ağa deliye döner.
Hasan Yakupun torunu güzel Elifle evlenmek ister. Bunu annesine söyler. İbrahim Ağanın sevinçten etekleri zil çalar. Hemen düğün hazırlığına başlanır.
Bu arada köyde olaylar birbirini kovalar : Demokrat Partili İbrahim Ağa, «koministtir» iftirasıyla köyün öğretmenini, muhtarını ve kaymakamını uzak yerlere sürdürür. Çünkü onlar da oğlundan yana çıkmışlardır. Hasan buna çok üzülür. Babasının çevirdiği dolapların ünü tüm Sökeye yayılır.
Rüstemin hapisten çıkıp da köye muhtar olması, olayların üstüne tüy diker. Kasabadan, yapılacak işlere ilişkin bir yazı gelir. Köyün tüm evleri beyaz badana yapılacak, her eve de numara konacaktır. Oysa Rüstem ne yazmak bilir, ne de okumak. Bu yüzden onunla alay ederler. Rüstemin yüreği kinle dolar.
Düğün günü gelir. Köy halkı sokaklara dökülür. Elif al gelinliğiyle Hasanın evine getirilir. Kalabalığın içinden birisi «mahvolduk!» diye bağırır. Herkes telaşla koşuşur : Göçmenlerin ekinleri yanmaktadır. Acele yangın yerine gidilince orada Rüstemi görürler. Kaçmaya vakit bulamamıştır. Yakalanacağını anlayınca Hasana tabanca çeker. Bunun üzerine o da Rüstemi vurarak öldürür. Bir kötü temizlenmiştir. Sonra düğün evine dönülür.
Kitap Hakkında Yorumlar ve Yargı
«Vaktinde okuyamamış olduğum *Yılan Hikayesinin (1954) devamı gibi görünen Bir Çift Öküz düzen bozukluğunun sürüp gitmekte olduğunu gösteriyor. Çok partili veya az partili demokrasi çalışmaları, köy ve toprak, ağalık ve haksızlık sorunlarının çözümüne yetmemiştir. Hızlı bir yazılışın hem doğal, hem özentisiz anlatımı.» (Rauf Mutluay).
