Libya İç Savaşı

[TABLE="class: plainlinks"]
[TR]
[TD="align: center"]
[/TD]
[TD]Bu maddenin daha doğru ve güvenilir bilgi sunması için güncellenmesi gerekmektedir.
Daha fazla bilgi için tartışma sayfasına bakınız.[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
[TABLE="class: infobox, width: 315"]
[TR]
[TH="bgcolor: #B0C4DE, colspan: 2, align: center"]Libya iç Savaşı[/TH]
[/TR]
[TR]
[TD="bgcolor: #DCDCDC, colspan: 2, align: center"]Arap Baharı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="colspan: 2, align: center"]
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="colspan: 2"] [/TD]
[/TR]
[TR]
[TH="bgcolor: #B0C4DE, colspan: 2, align: center"]Taraflar[/TH]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 50%"] Geçici Ulusal Konsey

• Ulusal Kurtuluş Ordusu (Libya)

NATO üyeleri :

• ABD
• Fransa
• Birleşik Krallık
• Türkiye
• İsveç
• Belçika
• Kanada
• Danimarka
• Yunanistan
• İtalya
• Norveç
• İspanya

---

Arap ülkeleri :

• Ürdün
• BAE

[/TD]
[TD="width: 50%"] Libya Sosyalist Halk Cemahiriyesi[/TD]
[/TR]
[TR]
[TH="bgcolor: #B0C4DE, colspan: 2, align: center"]Komutanlar[/TH]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 50%"] Mustafa Abdül Celil
Mahmud Jebril
Charles Bouchard

[/TD]
[TD="width: 50%"] Muammer Kaddafi †
Seyfülislam Kaddafi (Esir)
Hamis Kaddafi †
Ebubekir Yunus Jaber
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TH="bgcolor: #B0C4DE, colspan: 2, align: center"]Güçler[/TH]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 50%"]Yaklaşık 17.000 isyancı
NATO kuvvetleri[/TD]
[TD="width: 50%"]20,000-40,000 asker[/TD]
[/TR]
[TR]
[TH="bgcolor: #B0C4DE, colspan: 2, align: center"]Kayıplar[/TH]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 50%"]5,634–7,026 isyancı öldü, 2,886–3,005 kayıp[/TD]
[TD="width: 50%"]2,217–2,486 asker öldü
1502 esir
onlarca tank ve askeri araç
Hava savunma sistemleri parçaları ve genel askeri altyapı[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="colspan: 2, align: center"]Her iki tarafın ve sivillerin toplam kaybı:
25,000[SUP][1][/SUP] – 30,000 ölü,[SUP][2][/SUP] 4000 kayıp[SUP][2][/SUP][/TD]
[/TR]
[/TABLE]
[TABLE="class: infobox, width: 210, align: right"]
[TR]
[TD="align: center"]Libya tarihi
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="align: center"] Antik Çağlar[göster]

Orta Çağ[göster]

Osmanlı Dönemi[göster]

Yakın Çağ[göster]

• g
• t
• d

[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
2011 Libya İç Savaşı, bir Kuzey Afrika ülkesi olan Libya'da hükümet ve Muammer Kaddafi karşıtı gösterilerle başlamış ve daha sonrasında gerçek anlamıyla bir iç savaşa dönüşmüş ayaklanmalar bütünüdür. Protestolar 15 Şubat 2011 tarihinde başlamış, iç savaş Sirte'nin düşmesi ve Muammer Kaddafi'nin öldürülmesiyle 20 Ekim 2011 tarihinde sona ermiştir. Medyaya göre olaylar halkın 2010-2011 yılı boyunca Arap dünyasını saran protestoların bir ayağı olan 2011 Mısır Devrimi'nden esinlenmesi sonucu başlamıştır. [SUP][3][/SUP]
18 Şubat 2011 tarihinde göstericiler Libyanın ikinci büyük şehri Bingazi'nin kontrolünü bazı polis ve askerlerin de desteğiyle ele geçirmişlerdir. Bunun üzerine hükümet Bingazi'de yaşayan ve rejimin destekçisi seçilmiş askeri birlikleri yollamıştır.[SUP][4][/SUP] Ülke, Ulusal Geçici Konsey (UGK) ve Libya Sosyalist Halk Cemahiriyesi olarak ikiye ayrılmıştır. 20-28 Ağustos tarihlerinde Trablus Muharebesi sonucu başkent Trablus UGK kontrolüne geçmiş, UGK yüzden fazla ülke tarafından tanınmıştır. 20 Ekim 2011 günü Muammer Kaddafi'nin memleketi Sirte'nin düşmesiyle Muammer Kaddafi öldürülmüş, iç savaş kesin UGK zaferiyle sona ermiştir.
[h=2]Konu başlıkları[/h]

• 1 Arka plan
• 2 Savaşın Gelişmesi ve ABD'nin Müdahalesi
  • 2.1 Komuta
  • 2.2 Konuşlandırılmış kuvvetler
• 3 Operasyon özeti
  • 3.1 1. gün: 19 Mart 2011
  • 3.2 2. gün: 20 Mart 2011
• 4 2011 Libya bombardımanı
• 5 Operasyon öncesi
  • 5.1 Süreç
  • 5.2 Libya kuvvetleri
• 6 Olayların Zaman Çizelgesi
  • 6.1 Ocak 2011
  • 6.2 15 Şubat: İlk Kıvılcım
  • 6.3 16 Şubat
  • 6.4 17 Şubat: "Hiddet Günü"
  • 6.5 18 Şubat
  • 6.6 19 Şubat
  • 6.7 20 Şubat
  • 6.8 21 Şubat
  • 6.9 22 Şubat
  • 6.10 30 Nisan
  • 6.11 1 Mayıs
  • 6.12 20 Ekim: Kaddafi'nin öldürülmesi
• 7 Gözaltılar ve diğer baskılar
• 8 Kayıplar
• 9 Tepkiler
• 10 İnsani Durum
• 11 Bakınız
• 12 Kaynakçalar
• 13 Okunacaklar
• 14 Bağlantılar

[h=2]Arka plan[/h] Muammer Kaddafi 1969 yılında yaptığı darbe sonrasından bu yana Libyayı yönetmekteydi. Fidel Castro'nun 2008 ve 2009 yılında ölen Ömer Bongo'dan sonra dünyada kraliyet ailesi dışında en uzun süreli devlet yöneticisi ünvanını kazanmıştı.
Petrol halkın gelirinin %58'lik kısmını oluşturmaktaydı.[SUP][5][/SUP] Hükümet ve diğer sektörlerin vergi ihtiyacı düşük olduğu için orta sınıf gelişememektedir. Libya halkının Muammer el-Kaddafi'nin koltuğu terk etmek istemesi ile başlamış ve Muammer el-Kaddafi koltuğu bırakmayınca gelişmiştir ve sonucunda 2011 Libya ayaklanması olmuştur. 2011 Libya bombardımanı ile dolaylı bir süreç ve olay olmuştur.
[h=2]Savaşın Gelişmesi ve ABD'nin Müdahalesi[/h] Şafak Yolculuğu Operasyonu, Birleşik Devletler'in Libya'ya müdahale için kullandığı kod addır.[SUP][6][/SUP] Birleşik Krallık'ın Ellamy Operasyonu, Kanada'nın MOBILE Operasyonu ve Fransa'nın Harmattan Operasyonu ile ortak hareket eder. Muammer Kaddafi'nin halk ayaklanmasını bastırmak adına muhalif güçlere karşı kullandığı kuvveti durdurmak amacıyla düzenlenmektedir. 19 Mart 2011 tarihinde Paris'te düzenlenen konferans sonucu düzenlenmesi kararı alınmıştır.[SUP][7][/SUP] Operasyon diğer koalisyon güçleri ile aynı gün başlamış ve ilk aşamada Tomahawk füzeleri kullanılmıştır.[SUP][8][/SUP]
[h=3]Komuta[/h] Operasyon, General Carter Ham komutasındaki ABD Afrika Komutanlığı tarafından yürütülürken, operasyonun taktik komutanlığı ise Amiral Sam Locklear tarafından USS Mount Whitney'den yürütülmektedir.[SUP][6][/SUP][SUP][9][/SUP]
[h=3]Konuşlandırılmış kuvvetler[/h]

• ABD Deniz Kuvvetleri
  • USS Mount Whitney, komuta gemisi
    • USS Kearsarge, Wasp sınıfı amfibi hücum gemisi.
    • USS Ponce, Austin sınıfı amfibi taşıma rıhtımı.
    • USS Barry, Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyeri.
    • USS Stout, başka bir Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyeri.
    • USS Providence, Los Angeles sınıfı nükleer saldırı denizaltısı.
    • USS Scranton, ikinci bir Los Angeles sınıfı nükleer saldırı denizaltısı.
    • USS Florida, Ohio sınıfı seyir füzesi denizaltısı.
  • EA-18G, NAS Sigonella dışında faaliyet gösteren elektronik harp uçağı.[SUP][10][/SUP]
• ABD Hava Kuvvetleri[SUP][11][/SUP]
  • 3 x B-2 hayalet bombardıman uçağı.
  • 4 x F-15E, RAF Lakenheath dışında faaliyet gösteren çok amaçlı savaş uçağı.[SUP][10][/SUP][SUP][12][/SUP]
  • 8 x F-16C, çok amaçlı savaş uçağı. [SUP][10][/SUP]
• ABD Deniz Piyade Kolordusu
  • 26. Denizaşırı Sefer Birimi
  • 4x AV-8B Harrier II, USS Kearsarge'den havalanmak üzere.[SUP][10][/SUP]

[h=2]Operasyon özeti[/h] [h=3]1. gün: 19 Mart 2011[/h] Koalisyon güçleri hava saldırıları ile Kaddafi yönetimindeki askeri hedeflere yönelik füze bombardımanı başlattı. Pentagon, "ABD'nin operasyonda öncü konumda" olduğunu belirtti ve 112 Tomahawk'ın Kaddafi güçlerine karşı kullanıldığını ve özellikle başkent Trablus çevresindeki 20 hava savunma sisteminin vurulduğu bildirdi.[SUP][6][/SUP][SUP][13][/SUP][SUP][14][/SUP] Ayrıca Pentagon raporlarında Birleşmiş Milletler tarafından uçuşa yasak bölge ilan edilen Libya topraklarında Amerikan savaş uçaklarının yalnızca Kaddafi güçlerini hedef alacağı geçmiştir.
Libya resmi haber ajansı ise Kaddafi’nin başkentteki ikametgahında insan kalkanı oluşturulduğunu açıklarken, saldırılarda sivil hedeflerin vurulduğunu bildirdi.
[h=3]2. gün: 20 Mart 2011[/h]

• 00:17: Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez operasyona tepki gösteren ilk devlet başkanı oldu ve Libya'ya askeri müdahaleyi eleştirdi.[SUP][15][/SUP]
• 01.05: ABD, Libya hava savunma sistemlerine büyük ölçüde zarar verildiğini bildirdi.
• 02.02: ABD, yirmiden fazla hedef vurulduğunu açıkladı.[SUP][6][/SUP][SUP][16][/SUP]
• 03.11: Libya devlet televizyonu saldırılarda 48 kişinin öldüğünü 150 kişinin de yaralandığını açıkladı.[SUP][17][/SUP]
• 13.24: Libya'ya yönelik hava operasyonları sırasında 3 ABD bombardıman uçağının, Libya'nın önemli bir hava üssünü de bombaladığı bildirildi. Ayrıca ABD Genelkurmay Başkanı şu ana dek sivil kayıp rapor edilmediğini açıkladı.
• 13.39: ABD Ordusu savaş uçaklarının Libya'da hava operasyonuna başladığını bildirdi.
• 14.30: Libya devlet televizyonu saldırılarda ölenlerin sayısının 64'e yükseldiğini açıkladı.

[h=2]2011 Libya bombardımanı[/h] 2011 Libya bombardımanı, 19 Mart 2011 tarihi, UTC saati ile 16.45'te Libya'daki karışıklığı düzeltme amaçlı operasyonudur [SUP][18][/SUP][SUP][19][/SUP][SUP][20][/SUP]. 19 Mart günü, operasyon öncesinde UTC ile saat 13.30'da Paris'te yapılan toplantıya Fransa cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, BM genel sekreteri Ban Ki-moon, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, İngiltere Başbakanı David Cameron, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve bazı temsilciler katıldı[SUP][21][/SUP]. Toplantı sonrasında da hava ve füze taarruzu başlamıştır [SUP][22][/SUP][SUP][23][/SUP]. Saldırının ardından çeşitli tepkiler gelmiştir, Rus Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Aleksandr Lukaşeviç, "Bir dizi ülkenin hava kuvvetleri, 19 Mart'ta Libya'ya karşı askeri eylemlere başladı. Moskova, bu askeri eylemi üzüntüyle karşılamaktadır" dedi[SUP][24][/SUP].
[h=2]Operasyon öncesi[/h] 18 Mart tarihinde kamuoyunda, koalisyon devletlerinin Libya'ya müdahele edeceği söylenmeye başlamıştı. Libya Başbakanı Muammer Kaddafi, Barack Obama'ya operasyon öncesinde mektup yazmıştır, mektupta Obama'ya sitem etmiş ve isyancılara karşı tutumunu savunmuştur:
[TABLE="width: 40, align: center"]
[TR]
[TD="align: left"]“[/TD]
[TD] Oğlumuz Sayın Barack Hüseyin Obama’ya. Sana daha önce de söyledim. Allah korusun Libya ile ABD savaşa girse bile sen bizim oğlumuz olarak kalacaksın. Bizim gözümüzdeki resmin değişmeyecek. Senden aynı imajı korumanı istiyorum. Eli silahlı El Kaide militanları senin ülkendeki şehirleri kontrol etseydi sen ne yapardın? Söyle ben de aynı yolu izleyeyim[SUP][25][/SUP]
[/TD]
[/TR]
[/TABLE]