Taurus (takımyıldız)
.
Taurus
Kısaltma
Tau
Tamlayan
Tauri
Simge
Boğa
Bahar açısı
4 sa.
Yükselim
15°
Alan
797 derece kare
17. sırada
Ana yıldızlar
7
En parlak yıldızı
Aldebaran (α Tau)
(Kadri 0.9)
Bayer/Flamsteed
yıldızları
30
Gezegeni olduğu
bilinen yıldızlar
3
Parlak yıldızlar
(kadir < 3)
4
Yakın yıldızlar
2
En yakın yıldız
10 Tau (44.7 IY)
Messier nesneleri
2
Göktaşı yağmurları
Taurids
Beta Taurids
Çevreleyen
takımyıldızlar
Auriga
Perseus
Aries
Cetus
Eridanus
Orion
Gemini
+90° ve −65° enlemleri arasında görülebilir.
En iyi Ocak ayında saat 21:00'de görülebilir.
Kısaltma
Tau
Tamlayan
Tauri
Simge
Boğa
Bahar açısı
4 sa.
Yükselim
15°
Alan
797 derece kare
17. sırada
Ana yıldızlar
7
En parlak yıldızı
Aldebaran (α Tau)
(Kadri 0.9)
Bayer/Flamsteed
yıldızları
30
Gezegeni olduğu
bilinen yıldızlar
3
Parlak yıldızlar
(kadir < 3)
4
Yakın yıldızlar
2
En yakın yıldız
10 Tau (44.7 IY)
Messier nesneleri
2
Göktaşı yağmurları
Taurids
Beta Taurids
Çevreleyen
takımyıldızlar
Auriga
Perseus
Aries
Cetus
Eridanus
Orion
Gemini
+90° ve −65° enlemleri arasında görülebilir.
En iyi Ocak ayında saat 21:00'de görülebilir.
Taurus ya da Boğa takımyıldızı (sembolü:
[I][B][COLOR=blue]Dikkat çekici özellikleri [/COLOR][/B]
[I][B][COLOR=blue]Bu takımyıldızın en parlak yıldızı, turuncu renkli K5 III [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]sınıfından[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] bir [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]dev yıldız[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] olan [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Aldebaran[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'dır. Bu isim, [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Arapça[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'da takip eden anlamına gelen sözcükten yerleşmiştir. Boğa'nın yüzünü V ya da A şeklinde görülebilecek bir yıldız deseni şekillendirir. Yüzün ana hatlarını, [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Büyük Ayı Hareketli Grubu'ndan[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] sonra belirgin en yakın açık [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]yıldız kümesi[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] olan[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Hyades[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'in parlak üyeleri belirler.Bu tasvirde Aldebaran, boğanın "Avcıya (Orion, güneydoğusunda uzanan takımyıldız) tehditkâr biçimde ters ters bakan" kan çanağına dönmüş gözünü oluşturur.[/COLOR][/B]
[I][B][COLOR=blue]Boğa takımyıldızı bölgesinin kuzeydoğusunda kalan çeyreğinde, en bilinen açık kümelerden olan ve çıplak gözle kolayça seçilebilen [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Pleiades[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] açık kümesi bulunur. Bu kümenin en belirgin yedi yıldızı en az altıncı [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]kadirdendir[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue], bu yüzden Yedi kızkardeşler ve yalnızca Türkçe'de Yedi Kandilli Süreyya olarak da bilinir. Ne var ki, küçük bir teleskopla dahi bu kümenin yediden çok daha fazla yıldızı görülebilir. Aldebaran, [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]gökkürenin[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] hareketi esnasında gökyüzünde [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Pleiades'i[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] izliyor olmasından ötürü "takip eden" anlamındaki adını almıştır.[/COLOR][/B]
[I][B][COLOR=blue]Batısında Boğa'nın boynuzları, birbirinden 8° ayrık iki yıldız sistemi [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Beta (β
Tauri[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] ve [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Zeta (ζ Tauri[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] tarafından oluşturulur. Beta Tauri beyaz, B7 III sınıfından dev bir yıldızdır. El Nath olarak da bilinir. Bu sözcük Arapça'da "toslamak" anlamına gelir. Takımyıldızdaki en parlak ikinci yıldızdır ve [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Arabacı[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] takımyıldızıyla Boğa takımyıldızının sınırındadır. Zeta Tauri 133 günde bir yörüngesini tamamlayan bir [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]tutulan çift yıldızdır[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue].[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]ζ Tau yıldızının bir derece kadar kuzeybatısında bir [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]süpernova[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] kalıntısı olan [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Yengeç bulutsusu[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] (M1) bulunur. Bu genişleyen [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]bulutsu[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue], [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]4 Temmuz[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]1054[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] tarihinde [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Dünya[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'dan gözlenmiş bir [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Tip II süpernova[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] patlaması sonucu oluşmuştur. Bu patlama, Çinlilere ait tarihi yazıtlarda da belirtildiği gibi, gündüz boyunca da görülebilecek kadar parlaktı. Süpernova en parlak zamanında -4 kadire ulaşmıştır fakat günümüzde bulutsunun parlaklığı 8.4 kadirdir ve gözlemek için bir teleskop gerekmektedir.[/COLOR][/B]
[I][B][COLOR=blue]Taurus en iyi kasım - mart arası gökyüzünde görülebilir.[/COLOR][/B]
[I][B][COLOR=blue]Tarihi ve mitolojisi [/COLOR][/B]
[CENTER][SIZE=1][COLOR=blue][/COLOR][/SIZE]
[I][B][COLOR=blue]Boğa, [/COLOR][/B][B][COLOR=blue]Urania's Mirror'da[/COLOR][/B][B][COLOR=blue] (1825'te Londra'da yayımlanmış bir takımyıldız kartları seti) tasvir edildiği şekilde.[/COLOR][/B]
[B][COLOR=blue][IMG]http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Taurus_by_Johannes_Hevelius.JPG/200px-Taurus_by_Johannes_Hevelius.JPG[/IMG][/COLOR][/B][/CENTER]
[B][COLOR=blue][/COLOR][/B]
[CENTER][I][B][COLOR=blue]Johannes Hevelius[/COLOR][/B][B][COLOR=blue] tarafından yapılmış Boğa takımyıldızı tasviri[/COLOR][/B][/CENTER]
[B][COLOR=blue]Bu [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]takımyıldızın[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]boğa[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]yla ilişkilendirilmesi çok eskilere dayanmaktadır. [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Bakır çağında[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] bu şekilde ilişkilendirildiği kesin olarak bilinmesine rağmen bazı bilim insanları bu ilişkilendirmenin [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]yontma taş devrinin[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] sonlarına dayandırılabileceğini söylüyorlar. [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Münih Üniversitesi[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'nden Michael Rappenglück, [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Lascaux[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'deki (yaklaşık olarak MÖ 15.000 yılından kalma) mağaralardaki Boğalar Salonu'ndaki bir [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]mağara resminde[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue], Boğa'nın bir Pleiades tasviriyle birlikte yer aldığını düşünmektedir Ne var ki bu iddialar geniş çaplı olarak kabul edilmiş değildir.Boğa [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]bakır çağı[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] ve [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]erken tunç çağında[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue], [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]ilkbahar ılım noktasını[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] işaret etmiştir. [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]MÖ 23. yüzyıl[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] yakınlarında Pleiades, gökyüzünde Güneş'e en çok ilkbahar ılımında yaklaşıyordu. Babil astronomisinde, bu takımyıldız [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]MUL.APIN[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'de GU4.AN.NA, "Cennetin (Göklerin) Boğası" olarak adlandırılmıştır. [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Akatça[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]'da adı Shũr olarak geçer. [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Yunan mitolojisinde[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] Boğa, efsanevi [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Fenikeli[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] prenses [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Europa'yı[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] kaçırmak için büyüleyici bir boğa şeklini almış [/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue]Zeus[/COLOR][/B][I][B][COLOR=blue] ile ilişkilendirilir [/COLOR][/B]
[/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I][/I]