Dilbilimsel semantik

[iGrand]

Dilbilimin alt alanı olan semantik, dilsel göstergelerin anlamını araştırır.
Dilsel göstergeler ise sözlü ve yazılı biçimlerle ilgili olan bütün ifadelerdir. Bu bağlamda morfemler en küçük göstergelerdir. Daha büyük göstergeler kelimelerdir, bunu ise tümceler, cümleler ve metinler takip eder. Bütün bu birimler “gösterge” görevini yerine getirir. Aslında dilbilimsel Semantik’in araştırma nesnesi morfem ve kelimelerdir.
Göstergebilimde olduğu gibi modern dilbilimde de sentaks, semantik ve pragmatik’ten yararlanılır, ama Pragmatik, göstergelerin anlamı ile uğraştığı için açık bir farklılık vardır.
Semantik farklı perspektiflerden de yararlanır.
Sözcük, cümle, metin ve iletişim düzleminde Semantik

• Leksikografik Semantik sözcüklerin ve morfemlerin anlamlarıyla uğraşır.
• Cümle Semantik, daha büyük sentaktik birimlerin anlamlarının tek tek kelimelerin anlamlarından nasıl oluştuğunu araştırır. Bir cümlenin yorumu bu cümlenin sentaktik yapısının çözümlemesine dayalı olarak yapılmalıdır.
• Metin Semantik gerçek ya da varsayımsal olarak cümlelerin birleşiminin çözümlenmesi üzerinde yoğunlaşır.
• Söylem semantik birbiriyle ilişkisi olan farklı kişilerin metinlerdeki düzeyi üzerine çalışmalar yapar.

Sözcük ve Morfem Semantik’in, dilbilimsel Semantik’in araştırma nesnesi olduğuna dikkat edilmelidir. Bunlardan sonraki araştırma nesnesi Cümle Semantiktir.
Frege İlkesinin (“bireşimsel bir dil biriminin anlamı, öğelerinin anlamlarının işlevidir”.) doğal dillerde ne denli geçerli olabileceği tartışılmaktadır. Birleştirici işlevlerin tanımı olumlayıcı bir durumda Semantik’in ana görevleri arasında sayılmaktadır.