HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
İnsanın Evrimi
Vikipedi, özgür ansiklopedi
İnsan evrimi, modern insanın (Homo sapiens) evrimsel kökenini ve ne tür evrimsel süreçlerle ortaya çıktığını incelediği gibi insanın en eski atalarını ve atasal kökenlerini de konu edinir. Bunun yanında insanla ortak ataları paylaşan ve insan ile yakın akraba olan türlerin evrimini ve kökenini de araştırır. İnsan evrimi, konu olarak 1863 yılında T. H. Huxley tarafından oluşturulan bilim dalı primatolojiyi ve günümüz maymunlarının tüm yaşam formları ile onların eski atalarının fosillerini de dikkate almaktadır. Bunun yanında insanın evrimsel tarihi üzerindeki çalışma ve araştırmalar fiziksel antropoloji, primatoloji, arkeoloji, dilbilim, genetik ve embriyoloji dahil olmak üzere bir çok bilimsel disiplinleri de içerir.
Primatların evrimi genetik araştırmalara göre bundan yaklaşık 85 milyon yıl önce Kretase devrinde, fosil kayıtlara göreyse en geç 65 milyon yıl önce Paleosen devrinde başlamıştır.Hominidae ailesi veya büyük insansı maymunlar, 15-20 milyon yıl önce Hylobatidae (Gibongiller) ailesinden ayrılmıştır. Yaklaşık 14 milyon yıl önce Ponginae veya orangutanlar Hominidae ailesinden ayrılmıştır. Daha sonra goriller ve şempanzeler Homo cinsine götüren soydan ayrılmışlar ve Homo da bundan yaklaşık 5-6 milyon yıl önce ayrılır. Modern insan, bundan 2.3 ile 2.4 milyon yıl önce Afrika'da Hominini ve Australopithecine türlerinin son ortak atasından evrilmiştir.Bu anlamda insanın yakın evrimi, insan ve şempanzelerin ortak ataları olan popülasyonların birbirinden ayrılmasından sonra başlamıştır. Bu iki popülasyondan insanın ortaya çıktığı grup ile bu grubun tüm nesli tükenen soyları Hominini olarak adlandırılırlar.
Afrika, Asya ve Avrupa'nın farklı bölgelerinde giderek artan sayıda iyi korunmuş fosillerin bulunuşu, insan evrimi hakkındaki bulguların genişlemesine ve insanların ataları hakkında bilgilerin artmasına neden olmakla beraber bu bulgulardan elde edilen bilgiler, insan ve insan öncesi türlerin tam olarak yaşadıkları zaman aralıkları ile dağılım bölgelerinin eksiksiz olarak tespit edilmesinde ve bilimciler arasında tam bir görüş birliği sağlanmasında yeterli olmayıp buna dair daha fazla tartışmaların ve kapsamlı araştırmaların yapılmasını gerekli kılmaktadır. İnsan evrimi hakkındaki araştırmalar, mevcut yöntemlerin sınırlarında ya da bu bulguların sağladığı analitik verilerin altında hareket ettiği için insanın soy ağacı hakkındaki tartışmalar, insanın atası olan tarih öncesi bir çok türün soy ağacındaki yerlerinin sistematik sınıflandırması ile bu türlerin birbirleriyle olan akrabalık dereceleri ve yakınlıkları tartışmalı olup tam olarak tamamlanmamıştır.
Çoğu kez Hominini türleri şu şekilde belirlenmiştir: insandan önce insana yakın türleri içeren ve "ön insan" denilen Australopithecine'ler; "ilk insanlar" olarak tanımlanan Homo habilis ve Homo rudolfensis; "erken insanlar" olarak daha sonra ortaya çıkan ve Homo cinsine dahil olan tüm türler (Homo sapiens hariç); "modern insan" veya "günümüz insanı" olarak tanımlanan Homo sapiens. Bunun yanında insanın evrimine, bazen insandan önceki bir zaman dilimi olan ve günümüzden 20 milyon yıl öncesini kapsayan Miyosen dönemindeki hayvandan insana geçiş aşaması da dahil edilir.
Konu başlıkları
En uzak ata
Fosil kayıtlarından izlenebilen ve insanın atası olduğu düşünülen en uzak köken orman tabanında yaşayan yumuşakcalarla beslenen bir prosimiyen olduğu görüşü yaygındır. Bu canlı 70 milyon yıl önce orman tabanını bırakarak orman tavanına yani ağaçlara sıçrayan bir türdü. Uzmanlarca bu türe ağaçsivrifaresi denmiştir.
Ağaçsivrifaresi yaklaşık 50 milyon yıl boyunca ağaçlarda yaşadığı sanılmaktadır. Bu süre sonunda bedeni irileşmiş, iskeleti dikilme yönünde gelişmiş, parmakları nesneleri güçlü bir şekilde kavrayacak şekilde gelişmiş, gözleri üç boyutlu olarak görme olanağı verecek şekilde yanlardan önlere doğru kaymıştır
Vikipedi, özgür ansiklopedi
İnsan evrimi, modern insanın (Homo sapiens) evrimsel kökenini ve ne tür evrimsel süreçlerle ortaya çıktığını incelediği gibi insanın en eski atalarını ve atasal kökenlerini de konu edinir. Bunun yanında insanla ortak ataları paylaşan ve insan ile yakın akraba olan türlerin evrimini ve kökenini de araştırır. İnsan evrimi, konu olarak 1863 yılında T. H. Huxley tarafından oluşturulan bilim dalı primatolojiyi ve günümüz maymunlarının tüm yaşam formları ile onların eski atalarının fosillerini de dikkate almaktadır. Bunun yanında insanın evrimsel tarihi üzerindeki çalışma ve araştırmalar fiziksel antropoloji, primatoloji, arkeoloji, dilbilim, genetik ve embriyoloji dahil olmak üzere bir çok bilimsel disiplinleri de içerir.
Primatların evrimi genetik araştırmalara göre bundan yaklaşık 85 milyon yıl önce Kretase devrinde, fosil kayıtlara göreyse en geç 65 milyon yıl önce Paleosen devrinde başlamıştır.Hominidae ailesi veya büyük insansı maymunlar, 15-20 milyon yıl önce Hylobatidae (Gibongiller) ailesinden ayrılmıştır. Yaklaşık 14 milyon yıl önce Ponginae veya orangutanlar Hominidae ailesinden ayrılmıştır. Daha sonra goriller ve şempanzeler Homo cinsine götüren soydan ayrılmışlar ve Homo da bundan yaklaşık 5-6 milyon yıl önce ayrılır. Modern insan, bundan 2.3 ile 2.4 milyon yıl önce Afrika'da Hominini ve Australopithecine türlerinin son ortak atasından evrilmiştir.Bu anlamda insanın yakın evrimi, insan ve şempanzelerin ortak ataları olan popülasyonların birbirinden ayrılmasından sonra başlamıştır. Bu iki popülasyondan insanın ortaya çıktığı grup ile bu grubun tüm nesli tükenen soyları Hominini olarak adlandırılırlar.
Afrika, Asya ve Avrupa'nın farklı bölgelerinde giderek artan sayıda iyi korunmuş fosillerin bulunuşu, insan evrimi hakkındaki bulguların genişlemesine ve insanların ataları hakkında bilgilerin artmasına neden olmakla beraber bu bulgulardan elde edilen bilgiler, insan ve insan öncesi türlerin tam olarak yaşadıkları zaman aralıkları ile dağılım bölgelerinin eksiksiz olarak tespit edilmesinde ve bilimciler arasında tam bir görüş birliği sağlanmasında yeterli olmayıp buna dair daha fazla tartışmaların ve kapsamlı araştırmaların yapılmasını gerekli kılmaktadır. İnsan evrimi hakkındaki araştırmalar, mevcut yöntemlerin sınırlarında ya da bu bulguların sağladığı analitik verilerin altında hareket ettiği için insanın soy ağacı hakkındaki tartışmalar, insanın atası olan tarih öncesi bir çok türün soy ağacındaki yerlerinin sistematik sınıflandırması ile bu türlerin birbirleriyle olan akrabalık dereceleri ve yakınlıkları tartışmalı olup tam olarak tamamlanmamıştır.
Çoğu kez Hominini türleri şu şekilde belirlenmiştir: insandan önce insana yakın türleri içeren ve "ön insan" denilen Australopithecine'ler; "ilk insanlar" olarak tanımlanan Homo habilis ve Homo rudolfensis; "erken insanlar" olarak daha sonra ortaya çıkan ve Homo cinsine dahil olan tüm türler (Homo sapiens hariç); "modern insan" veya "günümüz insanı" olarak tanımlanan Homo sapiens. Bunun yanında insanın evrimine, bazen insandan önceki bir zaman dilimi olan ve günümüzden 20 milyon yıl öncesini kapsayan Miyosen dönemindeki hayvandan insana geçiş aşaması da dahil edilir.
Konu başlıkları
1 En uzak ata
2 İnsanın oluşumu
2.1 Hominid (Büyük insansı maymunlar)
2.2 Homininae
2.3 Hominini (İnsansılar)
2.4 Australopithecuslar (İki ayak üzerinde durabilen insansılar) Bipedalizm
2.5 Homo (insan ve yakın akrabaları)
3 İnsansıların kökenine dair molekülergenetik bulgular
4 İnsandan önce ne vardı?
4.1 Primatların kökeni
4.2 İnsansıların evrimsel gelişimi
4.3 Avrasya'daki dağılımları
4.4 Afrika'daki gelişim
5 Hominini türlerinin ayrışması
5.1 Erken dönem Homininleri
5.2 Australopitesinler
6 İlk Homo türlerinin ortaya çıkışı
6.1 Homo rudolfensis ve Homo habilis
6.2 Homo gautengensis
6.3 Homo ergaster ve Homo erectus
6.4 Homo georgicus
6.5 Homo antecessor ve Homo cepranensis
6.6 Homo heidelbergensis
6.7 Homo rhodesiensis ve Gawis kafatası
6.8 Neandertal ve Denisova insanı
6.9 Homo floresiensis
6.10 Homo sapiens
7 İnsanın kökenine dair modeller
7.1 Afrika'dan çıkış
7.2 Çok bölgeli evrim modeli
8 Kayda değer insan evrimi araştırmacıları
9 Türler listesi
10 Ayrıca bakınız
11 Notlar
12 Dış bağlantılar
13 Kaynakça
2 İnsanın oluşumu
2.1 Hominid (Büyük insansı maymunlar)
2.2 Homininae
2.3 Hominini (İnsansılar)
2.4 Australopithecuslar (İki ayak üzerinde durabilen insansılar) Bipedalizm
2.5 Homo (insan ve yakın akrabaları)
3 İnsansıların kökenine dair molekülergenetik bulgular
4 İnsandan önce ne vardı?
4.1 Primatların kökeni
4.2 İnsansıların evrimsel gelişimi
4.3 Avrasya'daki dağılımları
4.4 Afrika'daki gelişim
5 Hominini türlerinin ayrışması
5.1 Erken dönem Homininleri
5.2 Australopitesinler
6 İlk Homo türlerinin ortaya çıkışı
6.1 Homo rudolfensis ve Homo habilis
6.2 Homo gautengensis
6.3 Homo ergaster ve Homo erectus
6.4 Homo georgicus
6.5 Homo antecessor ve Homo cepranensis
6.6 Homo heidelbergensis
6.7 Homo rhodesiensis ve Gawis kafatası
6.8 Neandertal ve Denisova insanı
6.9 Homo floresiensis
6.10 Homo sapiens
7 İnsanın kökenine dair modeller
7.1 Afrika'dan çıkış
7.2 Çok bölgeli evrim modeli
8 Kayda değer insan evrimi araştırmacıları
9 Türler listesi
10 Ayrıca bakınız
11 Notlar
12 Dış bağlantılar
13 Kaynakça
En uzak ata
Fosil kayıtlarından izlenebilen ve insanın atası olduğu düşünülen en uzak köken orman tabanında yaşayan yumuşakcalarla beslenen bir prosimiyen olduğu görüşü yaygındır. Bu canlı 70 milyon yıl önce orman tabanını bırakarak orman tavanına yani ağaçlara sıçrayan bir türdü. Uzmanlarca bu türe ağaçsivrifaresi denmiştir.
Ağaçsivrifaresi yaklaşık 50 milyon yıl boyunca ağaçlarda yaşadığı sanılmaktadır. Bu süre sonunda bedeni irileşmiş, iskeleti dikilme yönünde gelişmiş, parmakları nesneleri güçlü bir şekilde kavrayacak şekilde gelişmiş, gözleri üç boyutlu olarak görme olanağı verecek şekilde yanlardan önlere doğru kaymıştır
