Ayyıldız2 | 2008 TR Yapısı • 1-99 Orta Emek Destan • Oto Avsız • 10 Temmuz 21:00 HEMEN TIKLA!
Gercüş, Batman ilinin 13.500 nüfüslu bir ilçesidir ve Mardin ile komşudur. İlçe 1926 yılına kadar Midyat ilçesine bağlı bir köy iken bu tarihten itibaren ilçe olmuştur. Batman 1990 yılında il olduktan sonra Mardin'in ilçesi olan Gercüş Batman iline bağlanmıştır. İlçe Mardin'e 80 km, Batmana 59 km uzaklıktadır.
İlçede sağlık ocağı, devlet hastanesi, öğretmen evi, lise ve yatılı bölge ilköğretim okulu anadolu öğretmen lisesi mevcuttur. Batman'a 59 km, Diyarbakır'a 160 km mesafededir.
TARİHİ
10 Mayıs 1926 yılına kadar Midyat ilçesine bağlı bir köy iken; bu tarihten sonra ilçe statüsüne kavuşmuştur. Gercüş adının ceviz memleketi anlamına geldiği sanılmaktadır.Önceleri Diyarbakırdan Şama giden yol buradan geçtiği için eski adının Şahmar olduğu söylenmektedir. İlçeye bağlı Hisar, Arıca, Kırkat ve Yamanlar gibi tarihi M.Ö. sine dayanan yerleşim yerleri mevcuttur.Tarihi ile ilgili fazlaca yazılı bilgi ve belge mevcut değildir.18.07.1987 günü Batmanın il olması ile birlikte Batman bağlanmıştır.
COĞRAFİ YAPISI :
İlçe, Mardin-Midyat eşiği denilen 1100-1200 m yükseklikteki dağların kuzey eteğinde, etrafı dağlarla çevrili 850 rakımlı bir platoda kuruludur. Güneyinde Midyat, kuzeyinde Hasankeyf, doğusunda Dargeçit, batısında Savur ve Bismil ilçeleri ile çevrilidir. İlçe merkezi Batman iline 59 km mesafededir. Yüzölçümü 1070 km2 dir. Nüfus yoğunluğu km2 ye 26 kişidir. Ortalama sıcaklığı 20 C dir. Yaz aylarında sıcaklık 37-40 C ye kadar çıkar. Kış sıcaklıkları ise 2-6 C arasında değişmektedir. Yıllık ortalama yağışlı gün sayısı 90 olup metrekareye ortalama ...........kg yağış düşmektedir. İlçede karasal iklim hüküm sürmektedir.
NÜFUSU :
1997 Nüfus sayım sonuçlarına göre; ilçe merkezi 10384, Kasabalar (Kayapınar, Hisar) toplam nüfusu 4334, Köyler toplam nüfusu 15220 olmak üzere toplam nüfus 29938 dir. Nüfus yılda ortalama %o16 azalmaktadır. Kadın nüfusu ........ erkek nüfus................ Yaş ortalaması.............. ile genç bir nüfusa sahiptir. Nüfusun azımsanamayacak bir bölümü ilçe dışında yaşamaktadır. Göç yönelimi önce İlçe merkezine; oradan il merkezine ve sonra Mersin ve Ege bölgesine doğru akmaktadır. Halkın büyük bir bir kısmı Müslüman şafi mezhebine mensuptur. Halkın büyük çoğunluğu Türkçe ile birlikte Kürtçe, az bir kısmı da Arapça konuşmaktadır.
İDARİ DURUM
İlçede Kaymakamlığa bağlı olarak Malmüdürlüğü, Nüfus Müdürlüğü, Müftülük, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Halk Eğitim Müdürlüğü, Tapu sicil Müdürlüğü, özel İdare müdürlüğü, Emniyet Amirliği, Jandarma Komutanlığı, Kütüphane Memurluğu, Tarım Müdürlüğü, Sağlık grup Başkanlığı, kuruludur.
Adliyesi,Merkez, Kayapınar ve Hisar Kasaba belediyeleri, Askerlik Şubesi Başkanlığı, T.C. Ziraat Bankası, Posta İşletmesi, Telekom Teknisyenliği,Tedaş Teknisyenliği, Köy Hizmetleri Şantiye Şefliği, Meteoroloji istasyonu kurulmuştur.
Kadastro Şefliği kurulu değildir. İlçede kadastro çalışması yapılmamıştır.
SOSYAL DURUM
KONUT TİPİ:Önceleri konut mimarisinde, tek katlı ve geniş aile yapısına uygun taş binalar tercih edilmiş. Ancak son mimari örneklerinde çekirdek aileye geçişle birlikte çok katlı, kargir ya da betonarme binalar inşa edilmeye başlanmaktadır.
AİLE YAPISI:Ataerkil geniş aile yapısı etkisini sürdürmektedir. Sosyal dayanışma anlayışı zayıflamaya başlamıştır. Çok eşlilik ve çok çocukluluk kültürü etkisini sürdürmektedir. Ancak nüfus planlaması bilinci yavaş yavaş gelişmektedir. Kadının sosyal ve medeni değerlerden aldığı pay çok düşüktür. Sosyal ve ekonomik hayatın içine girememektedir.
ÖRF VE ADET:Geleneklerin sosyal baskısı bireysel düzlemde hissedilmektedir. Bunların bir kısmı aileleri ve bireyleri ciddi yük altında bırakabilmektedir. Ayrıca Şeyhlik, Ağalık, Aşiret Reisliği gibi kavramlar önemini yavaş yavaş yitiriyor gibi görünsede; seyyidlik ve müridlik önemini korumaya çalışıyor.
OKUMA-YAZMA ORANI: Okuma yazma oranı %90 seviyelerinde görünmektedir. Okuma-yazma oranını çoğunlukla kadın ve kızlar düşürmektedir. Özellikle köyaltı yerleşim birimlerinde ve köylerde kadınlar ve hatta az da olsa erkekler Türk dilini kullanma yetilerini geliştirmemişlerdir. Bunda kızları okula göndermeme eğilimi önemli sebeptir.
SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKİNLİKLER: Geçmişte yapılagelen halı ve kilim dokumacılığı kaybolmuştur. Sanatsal nitelik arz eden faaliyet yoktur. Kurulu bulunan Gercüş Spor Kulübü varlığını zorlukla muhafaza etmektedir. Erkek nüfus vaktinin çoğunu kahvehanelerde geçirmektedir. Memurlar için lokaller bulunduğundan halkla sosyo-kültürel ortam paylaşılamamaktadır.
G-GENÇLİK VE SPOR
Gercüş Spor Kulübü son zamanlarda ciddi başarılar elde etmektedir. Ancak zor ayakta durmaktadır. Yeterli oyun sahaları mevcut değildir. Bunun dışında halı saha oyunlarına rağbet hemen hergün mevcuttur. Sportif organizasyonlar mevcut değildir.
H-EKONOMİK DURUM
Genel olarak ekonomi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Ancak sulanabilir alanların darlığı ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle bu sektörlerdeki üretim ancak günlük hane ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktır. Üzüm, buğday, arpa, mercimek, nohut, sebze yetiştirilmektedir. ..............adet çeşitli işkollarında küçük esnaf mevcuttur. İşletme büyüklüklerine ulaşmış iş yerleri mevcut değildir. Sanayi kuruluşları bulunmamaktadır. Ortalama gelir seviyesi ...........dır. Çoğunlukla genç nüfus inşaat sektöründe çalışmak üzere dışarı gitmektedir. Nüfusun bir bölümü kamusal alanda çalışan memur ve işçi olduğundan geçimini bu yolla temin etmektedir. Ancak ailelerin çok çocuklu olması geçimi zorlaştırmaktadır.
İlçede sağlık ocağı, devlet hastanesi, öğretmen evi, lise ve yatılı bölge ilköğretim okulu anadolu öğretmen lisesi mevcuttur. Batman'a 59 km, Diyarbakır'a 160 km mesafededir.
TARİHİ
10 Mayıs 1926 yılına kadar Midyat ilçesine bağlı bir köy iken; bu tarihten sonra ilçe statüsüne kavuşmuştur. Gercüş adının ceviz memleketi anlamına geldiği sanılmaktadır.Önceleri Diyarbakırdan Şama giden yol buradan geçtiği için eski adının Şahmar olduğu söylenmektedir. İlçeye bağlı Hisar, Arıca, Kırkat ve Yamanlar gibi tarihi M.Ö. sine dayanan yerleşim yerleri mevcuttur.Tarihi ile ilgili fazlaca yazılı bilgi ve belge mevcut değildir.18.07.1987 günü Batmanın il olması ile birlikte Batman bağlanmıştır.
COĞRAFİ YAPISI :
İlçe, Mardin-Midyat eşiği denilen 1100-1200 m yükseklikteki dağların kuzey eteğinde, etrafı dağlarla çevrili 850 rakımlı bir platoda kuruludur. Güneyinde Midyat, kuzeyinde Hasankeyf, doğusunda Dargeçit, batısında Savur ve Bismil ilçeleri ile çevrilidir. İlçe merkezi Batman iline 59 km mesafededir. Yüzölçümü 1070 km2 dir. Nüfus yoğunluğu km2 ye 26 kişidir. Ortalama sıcaklığı 20 C dir. Yaz aylarında sıcaklık 37-40 C ye kadar çıkar. Kış sıcaklıkları ise 2-6 C arasında değişmektedir. Yıllık ortalama yağışlı gün sayısı 90 olup metrekareye ortalama ...........kg yağış düşmektedir. İlçede karasal iklim hüküm sürmektedir.
NÜFUSU :
1997 Nüfus sayım sonuçlarına göre; ilçe merkezi 10384, Kasabalar (Kayapınar, Hisar) toplam nüfusu 4334, Köyler toplam nüfusu 15220 olmak üzere toplam nüfus 29938 dir. Nüfus yılda ortalama %o16 azalmaktadır. Kadın nüfusu ........ erkek nüfus................ Yaş ortalaması.............. ile genç bir nüfusa sahiptir. Nüfusun azımsanamayacak bir bölümü ilçe dışında yaşamaktadır. Göç yönelimi önce İlçe merkezine; oradan il merkezine ve sonra Mersin ve Ege bölgesine doğru akmaktadır. Halkın büyük bir bir kısmı Müslüman şafi mezhebine mensuptur. Halkın büyük çoğunluğu Türkçe ile birlikte Kürtçe, az bir kısmı da Arapça konuşmaktadır.
İDARİ DURUM
İlçede Kaymakamlığa bağlı olarak Malmüdürlüğü, Nüfus Müdürlüğü, Müftülük, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Halk Eğitim Müdürlüğü, Tapu sicil Müdürlüğü, özel İdare müdürlüğü, Emniyet Amirliği, Jandarma Komutanlığı, Kütüphane Memurluğu, Tarım Müdürlüğü, Sağlık grup Başkanlığı, kuruludur.
Adliyesi,Merkez, Kayapınar ve Hisar Kasaba belediyeleri, Askerlik Şubesi Başkanlığı, T.C. Ziraat Bankası, Posta İşletmesi, Telekom Teknisyenliği,Tedaş Teknisyenliği, Köy Hizmetleri Şantiye Şefliği, Meteoroloji istasyonu kurulmuştur.
Kadastro Şefliği kurulu değildir. İlçede kadastro çalışması yapılmamıştır.
SOSYAL DURUM
KONUT TİPİ:Önceleri konut mimarisinde, tek katlı ve geniş aile yapısına uygun taş binalar tercih edilmiş. Ancak son mimari örneklerinde çekirdek aileye geçişle birlikte çok katlı, kargir ya da betonarme binalar inşa edilmeye başlanmaktadır.
AİLE YAPISI:Ataerkil geniş aile yapısı etkisini sürdürmektedir. Sosyal dayanışma anlayışı zayıflamaya başlamıştır. Çok eşlilik ve çok çocukluluk kültürü etkisini sürdürmektedir. Ancak nüfus planlaması bilinci yavaş yavaş gelişmektedir. Kadının sosyal ve medeni değerlerden aldığı pay çok düşüktür. Sosyal ve ekonomik hayatın içine girememektedir.
ÖRF VE ADET:Geleneklerin sosyal baskısı bireysel düzlemde hissedilmektedir. Bunların bir kısmı aileleri ve bireyleri ciddi yük altında bırakabilmektedir. Ayrıca Şeyhlik, Ağalık, Aşiret Reisliği gibi kavramlar önemini yavaş yavaş yitiriyor gibi görünsede; seyyidlik ve müridlik önemini korumaya çalışıyor.
OKUMA-YAZMA ORANI: Okuma yazma oranı %90 seviyelerinde görünmektedir. Okuma-yazma oranını çoğunlukla kadın ve kızlar düşürmektedir. Özellikle köyaltı yerleşim birimlerinde ve köylerde kadınlar ve hatta az da olsa erkekler Türk dilini kullanma yetilerini geliştirmemişlerdir. Bunda kızları okula göndermeme eğilimi önemli sebeptir.
SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKİNLİKLER: Geçmişte yapılagelen halı ve kilim dokumacılığı kaybolmuştur. Sanatsal nitelik arz eden faaliyet yoktur. Kurulu bulunan Gercüş Spor Kulübü varlığını zorlukla muhafaza etmektedir. Erkek nüfus vaktinin çoğunu kahvehanelerde geçirmektedir. Memurlar için lokaller bulunduğundan halkla sosyo-kültürel ortam paylaşılamamaktadır.
G-GENÇLİK VE SPOR
Gercüş Spor Kulübü son zamanlarda ciddi başarılar elde etmektedir. Ancak zor ayakta durmaktadır. Yeterli oyun sahaları mevcut değildir. Bunun dışında halı saha oyunlarına rağbet hemen hergün mevcuttur. Sportif organizasyonlar mevcut değildir.
H-EKONOMİK DURUM
Genel olarak ekonomi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Ancak sulanabilir alanların darlığı ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle bu sektörlerdeki üretim ancak günlük hane ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktır. Üzüm, buğday, arpa, mercimek, nohut, sebze yetiştirilmektedir. ..............adet çeşitli işkollarında küçük esnaf mevcuttur. İşletme büyüklüklerine ulaşmış iş yerleri mevcut değildir. Sanayi kuruluşları bulunmamaktadır. Ortalama gelir seviyesi ...........dır. Çoğunlukla genç nüfus inşaat sektöründe çalışmak üzere dışarı gitmektedir. Nüfusun bir bölümü kamusal alanda çalışan memur ve işçi olduğundan geçimini bu yolla temin etmektedir. Ancak ailelerin çok çocuklu olması geçimi zorlaştırmaktadır.
