- Katılım
- 7 Eyl 2009
- Konular
- 6,986
- Mesajlar
- 38,038
- Çözüm
- 1
- Online süresi
- 7d 22h
- Reaksiyon Skoru
- 1,833
- Altın Konu
- 0
- Başarım Puanı
- 494
- MmoLira
- 6,585
- DevLira
- 0
ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!
Miktar endeks sayıları tek bir mal veya hizmet veya belirli bir grup veya hizmet için miktarların zaman içinde değişmelerini incelemek amacıyla hesaplanan her bir zaman birimi (genel olarak her yıl) için tek bir sayı hesaplanmasını kapsayan bir zaman serisi özetleme yöntemidir. İktisat bilimi ve iktisat politikası uygulaması için bazı miktar endeksleri çok önem taşımaktadır. Örneğin, ihracat endeksi ve ithalat endeksi dış ticaret ögelerinin miktarlarının zamanla değişmesini gösteren miktar veya hacim endeks sayıları olurlar.
Ancak hemen de belirtemek gerekir ki fiyat endeks sayıları, özellikle enflasyon göstergeleri oldukları için ve özellikle kapitalist piyasa ekonomileri içinde fiyatların değişmesinin nisbi önemi daha fazla olduğu için daha çok teorik ve pratik ilgi çekmektedir.
Diğer taraftan, istatistik bilim dalı içinde zaman serilerinin özetlenip incelenmesi epeyce ilgi görmüştür ve miktar endeks sayıları ile ilgili teorik ve pratik gelişmeler de, uygulamaya özel olan bir konu olarak, istastik bilim dalı içinde yer almaktadırlar.
Tek mal veya hizmet için miktar endeksleri
Tek bir mal veya hizmet için zaman içinde miktar değişmelerini göstermek için basit miktar endeks sayıları kullanılır.
Basit miktar endeksi
Tek bir mal/hizmet icin belirli bir yıl (yani t) için bir temel (baz) (yani 0) yılında olan miktara olan oranını gösterir. Bu oran yüzde kesirli olması istenmediği için normalize edilmekte ve 100 ile çarpılmaktadır. Böylece baz yılı için basit miktar endeks sayısı 100 olarak ifade edilmekte ve diğer endeks sayılar 100 altında ise baza göre düşüş ve 100 üstünde ise baza göre artış ifade etmektedir. Miktar relatifi olarak da adlandırılır.
Formülü
MI_t = \frac{q_t}{q_0}\times 100
şeklindedir.
MI_t: Cari t yılı için basit miktar endeksi;
q_t : Cari t yılındaki miktar;
q_0 : Temel (baz) 0 yılındaki miktar.
Basit zincirleme miktar endeksi
Bu çeşit miktar endeksinin amacı bir önceki zaman birimine (genellikle yıla) oranla miktar değişimini gostermektir. Miktarın zamanda yıllık değişmelerini incelemek yani her bir yıl için miktar bir önceki yıla ait miktarına bölünür ve bu oran normalize edilmek icin 100 ile çarpılır.
Formülü
MI_t = \frac{q_t}{q_{t-1}}\times 100
şeklindedir.
MI_t: Cari t yılı için zincirleme miktar endeksi;
q_t : Cari t yılındaki miktar;
q_{t-1} : Cari yıldan bir önceki yıldaki miktar.
Bu formül kullanilarak hesaplanan miktar endeksleri eğer 100 ise bir yilda hiç miktar değişmediğini; 100un altında ise geçen yıla göre miktarın azaldığını; 100un üstünde ise bir yılda miktarın arttığıni gösterir. Bu basit zincirleme miktar endeks sayları için bir seri yıllik miktar değişmelerinin özet halinde incelenmesine yaramaktadır.
Ancak hemen de belirtemek gerekir ki fiyat endeks sayıları, özellikle enflasyon göstergeleri oldukları için ve özellikle kapitalist piyasa ekonomileri içinde fiyatların değişmesinin nisbi önemi daha fazla olduğu için daha çok teorik ve pratik ilgi çekmektedir.
Diğer taraftan, istatistik bilim dalı içinde zaman serilerinin özetlenip incelenmesi epeyce ilgi görmüştür ve miktar endeks sayıları ile ilgili teorik ve pratik gelişmeler de, uygulamaya özel olan bir konu olarak, istastik bilim dalı içinde yer almaktadırlar.
Tek mal veya hizmet için miktar endeksleri
Tek bir mal veya hizmet için zaman içinde miktar değişmelerini göstermek için basit miktar endeks sayıları kullanılır.
Basit miktar endeksi
Tek bir mal/hizmet icin belirli bir yıl (yani t) için bir temel (baz) (yani 0) yılında olan miktara olan oranını gösterir. Bu oran yüzde kesirli olması istenmediği için normalize edilmekte ve 100 ile çarpılmaktadır. Böylece baz yılı için basit miktar endeks sayısı 100 olarak ifade edilmekte ve diğer endeks sayılar 100 altında ise baza göre düşüş ve 100 üstünde ise baza göre artış ifade etmektedir. Miktar relatifi olarak da adlandırılır.
Formülü
MI_t = \frac{q_t}{q_0}\times 100
şeklindedir.
MI_t: Cari t yılı için basit miktar endeksi;
q_t : Cari t yılındaki miktar;
q_0 : Temel (baz) 0 yılındaki miktar.
Basit zincirleme miktar endeksi
Bu çeşit miktar endeksinin amacı bir önceki zaman birimine (genellikle yıla) oranla miktar değişimini gostermektir. Miktarın zamanda yıllık değişmelerini incelemek yani her bir yıl için miktar bir önceki yıla ait miktarına bölünür ve bu oran normalize edilmek icin 100 ile çarpılır.
Formülü
MI_t = \frac{q_t}{q_{t-1}}\times 100
şeklindedir.
MI_t: Cari t yılı için zincirleme miktar endeksi;
q_t : Cari t yılındaki miktar;
q_{t-1} : Cari yıldan bir önceki yıldaki miktar.
Bu formül kullanilarak hesaplanan miktar endeksleri eğer 100 ise bir yilda hiç miktar değişmediğini; 100un altında ise geçen yıla göre miktarın azaldığını; 100un üstünde ise bir yılda miktarın arttığıni gösterir. Bu basit zincirleme miktar endeks sayları için bir seri yıllik miktar değişmelerinin özet halinde incelenmesine yaramaktadır.
