- Katılım
- 17 Eyl 2008
- Konular
- 31,034
- Mesajlar
- 0
- Online süresi
- 5m 10s
- Reaksiyon Skoru
- 208
- Altın Konu
- 0
- TM Yaşı
- 17 Yıl 9 Ay 3 Gün
- Başarım Puanı
- 719
- MmoLira
- 40
- DevLira
- 0
HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
KAYIŞLARDA SÜRTÜNME DENEYİ
Giriş
Kayış-kasnak mekanizmaları güç iletimi amacıyla kullanılırlar.Kasnaklardan bir tanesi tahrik edilen mile takılır.Diğer kasnak ise dolaylı olarak tahrik ettirilmek istenen mile takılır.Kasnakların arasına gerilmiş olan ve çeşitli malzemelerden yapılabilecek olan kayış sayesinde iki mil arasında hareket;dolayısıyla da güç iletilmiş olur.
Güç iletimi konusunda genelde modern sentetik malzemelerden imal edilmiş (polyamid, aramid vs.) mukavemet katlı derili ve kauçuk kayışlar kullanılır.Çelikten yapılmış kayışlarda bulunmaktadır(Yay Çelikleri). Çalışma yüzeyine göre (her iki yüz veya tek yüz) uygun malzeme ile kaplanan kayışlar makine üzerinde güç aktarımı amacı ile kullanılır. Motor gücü, kayış hızı ve sarım açısına bağlı olarak kayış kuvveti hesaplanarak çalışma ortamına uygun tip seçimi gerçekleştirilir. Kayış-kasnak mekanizmaları sürtünme esasına göre güç iletimi sağlarlar. .
Aşağıda çeşitli kayış-kasnak uygulamaları gözükmektedir:
Deneyin Amacı
Kayış-kasnak mekanizmalarında kayış ile kasnak arasında meydana gelen sürtünmenin,kayış tiplerine,sarım açılarına ve çeşitli yüklere göre değişiminin incelenmesi.
Deneyin Yapılışı
Deney mekanizmasının şekli aşağıda gösterilmiştir.
Şekil1
Şekil1âde de görüldüğü gibi bir kasnak duvara monte edilmiştir.Bu kasnağın üzerinde V kayışının oturacağı ağızlık,düz kayışın oturacağı ağızlık ve yüklerin asılacağı demirlerin bağlı olduğu ipin gireceği ağızlık bulunmaktadır.Ayrıca mekanizma F1 ve F2 kuvvetleri arasındaki ï±ï sarım açısını değiştirmek üzere 18 derecelik bölümlere ayrılmıştır.Bir vida vasıtasıyla F1 kuvvetinin açısı değiştirilebilir. F2 kuvvetinin açısı ise hiç değiştirilmez.
Deney her iki kayış tipi (V ve düz) ve çeşitli sarım açıları için yapılır.(en az üç tane).İlk yapacağımız deney için kullanacağımız kayışı,kasnaktaki yuvasına oturturuz.Yuvasına tam olarak oturması doğru bir ölçüm yapılması açısından son derece önemlidir.Daha sonra kayışın sol tarafındaki serbest kola F2 yükünü asarız.Bu yük sonraki deneylerimizde sabit kalacaktır.Bundan sonra diğer kola yükler koymaya başlarız.Yükü asılacağı demir kola hafifçe bırakırız.Bunun nedeni sisteme bir ilk hız vermektir.Kasnak bir dönme hareketi kazanana kadar yük koymaya devam ederiz.
Kasnağın hareket etmeye başladığı zaman sürtünme kuvvetini yenmiş oluruz.Bu bizim sürtünme kuvvetimiz olur.Ama bizim bu kuvvetin üstüne 5N ilave etmemiz gerekir.Çünkü yüklerin asıldığı demir kolların her ikisinin de 5N ağırlığı vardır.Böylece sürtünme kuvveti ve sabit kuvvetimiz F2 âide bildiğimize göre F1 kuvvetimizi bulabiliriz.( F1= F2+Fs).Böylece ilk deneyimizi tamamlamış oluruz.İkinci deneyi farklı bir kayış tipi için yapacaksak;önce sağ taraftaki yükleri indiririz.Daha sonra demir kolu kayıştan çıkarırız.Sonra sol tarafta da aynı işlemi uygulayıp, yeni kayışı yerine tam olarak oturttuktan sonra, sol taraftaki kolu takarız.Daha sonra sağ kolu takar ve yükleri koymaya başlarız.Eğer farklı bir sarım açısında çalışacaksak kasnağın üzerindeki vida sayesinde açıyı ayarlarız.Burada dikkat edilmesi gereken bir konu;ölçüm yaparken yüklerin takılı olduğu demir çubukların oynamaması gerekir ve kayışlar kasnak üzerindeki yerlerine tam olarak oturtulmalıdır.
Bütün bu işlemler 6 deney içinde aynen yapılır ve bir tablo halinde verilir.Tablodaki sürtünme katsayısı değerleri V ve düz kayış tiplerine göre ayrı ayrı formüllerle hesaplanır.
Düz kayışlarda sürtünme katsayısı:ï ïï½ln[(F1/ F2)]/ï±
ï ï ï ï ï
ï ï ï ï ï V kayışlarda sürtünme katsayısı:[Sin(ï¡ï¯ï²ï©ïªln(F1/ F2)]/ï ï±ï ï ï ï ï ï ï ï
ï ï ï ï ï (Burada ï¡ï½ 400 alınmıştır.)
Deneyin sonuçları
ï
ï ï ï ï ï Deneyde elde edilen sonuçları tablo halinde verirsek:
ï
Deney
No ï±
(ï°) Kayış
Tipi F2(N)
Ölçülen F2(N)
(gerçek)
(5N dahil) Fs(N)
(ölçülen) Fs(N)
(gerçek)
(5N dahil) F1(N)
F1=F2+Fs ï
1 180 Düz 10 15 4 9 24 0.149
2 180 V 10 15 10.5 15.5 30.5 0.077
3 144 V 10 15 10 15 30 0.09
4 144 Düz 10 15 3.5 8.5 23.5 0.17
5 90 Düz 10 15 1 6 21 0.21
6 90 V 10 15 9 14 29 0.143
Tablo1
Şeklinde olur.
Deneyde elde edilen kuvvet değerlerini bir grafikte gösterirsek:
Şekil2
Deney No 1 2 3 4 5 6
ï 0.149 0.077 0.09 0.17 0.21 0.143
Kayış Tipi Düz V V Düz Düz V
Tablo2
Tablo1âden de açıkça görüldüğü gibi,eşit yükler uygulamamıza rağmen V kayışının sürtünmeyi yenmek için ihtiyaç duyduğu kuvvetin,düz kayışın ihtiyaç duyduğu kuvvetten daha fazla olduğu görülmektedir.Bunun nedeni V kayışının şekil itibariyle kasnağı daha iyi kavramasından ileri gelir.Aynı kayış tipinde sarım açısını azalttığımız zamansa, her iki kayışta da sürtünme kuvvetlerinin azaldığını görüyoruz(Bunun terside doğru...ï±ï ïï½ Fsï).Bununla ters orantılı olarak ta sürtünme katsayıları artmaktadır.Yani sürtünme kuvvetiyle ,sürtünme katsayısı ters orantılıdır.Sarım açısı azaldığında,sürtünmeyi yenmek için harcadığımız kuvvetin de azalmasının nedeni;kayışın kasnağı daha az kavramasından kaynaklanmaktadır.Burada unutulmaması gereken bir nokta;sürtünme katsayısının alanla ilgili olmayışıdır.Sürtünme katsayısı malzemenin cinsi ile ilgilidir.Bütün bu veriler altında V kayışının,düz kayışa nazaran güç iletiminde daha başarılı olduğunu söyleyebiliriz.
Giriş
Kayış-kasnak mekanizmaları güç iletimi amacıyla kullanılırlar.Kasnaklardan bir tanesi tahrik edilen mile takılır.Diğer kasnak ise dolaylı olarak tahrik ettirilmek istenen mile takılır.Kasnakların arasına gerilmiş olan ve çeşitli malzemelerden yapılabilecek olan kayış sayesinde iki mil arasında hareket;dolayısıyla da güç iletilmiş olur.
Güç iletimi konusunda genelde modern sentetik malzemelerden imal edilmiş (polyamid, aramid vs.) mukavemet katlı derili ve kauçuk kayışlar kullanılır.Çelikten yapılmış kayışlarda bulunmaktadır(Yay Çelikleri). Çalışma yüzeyine göre (her iki yüz veya tek yüz) uygun malzeme ile kaplanan kayışlar makine üzerinde güç aktarımı amacı ile kullanılır. Motor gücü, kayış hızı ve sarım açısına bağlı olarak kayış kuvveti hesaplanarak çalışma ortamına uygun tip seçimi gerçekleştirilir. Kayış-kasnak mekanizmaları sürtünme esasına göre güç iletimi sağlarlar. .
Aşağıda çeşitli kayış-kasnak uygulamaları gözükmektedir:
Deneyin Amacı
Kayış-kasnak mekanizmalarında kayış ile kasnak arasında meydana gelen sürtünmenin,kayış tiplerine,sarım açılarına ve çeşitli yüklere göre değişiminin incelenmesi.
Deneyin Yapılışı
Deney mekanizmasının şekli aşağıda gösterilmiştir.
Şekil1
Şekil1âde de görüldüğü gibi bir kasnak duvara monte edilmiştir.Bu kasnağın üzerinde V kayışının oturacağı ağızlık,düz kayışın oturacağı ağızlık ve yüklerin asılacağı demirlerin bağlı olduğu ipin gireceği ağızlık bulunmaktadır.Ayrıca mekanizma F1 ve F2 kuvvetleri arasındaki ï±ï sarım açısını değiştirmek üzere 18 derecelik bölümlere ayrılmıştır.Bir vida vasıtasıyla F1 kuvvetinin açısı değiştirilebilir. F2 kuvvetinin açısı ise hiç değiştirilmez.
Deney her iki kayış tipi (V ve düz) ve çeşitli sarım açıları için yapılır.(en az üç tane).İlk yapacağımız deney için kullanacağımız kayışı,kasnaktaki yuvasına oturturuz.Yuvasına tam olarak oturması doğru bir ölçüm yapılması açısından son derece önemlidir.Daha sonra kayışın sol tarafındaki serbest kola F2 yükünü asarız.Bu yük sonraki deneylerimizde sabit kalacaktır.Bundan sonra diğer kola yükler koymaya başlarız.Yükü asılacağı demir kola hafifçe bırakırız.Bunun nedeni sisteme bir ilk hız vermektir.Kasnak bir dönme hareketi kazanana kadar yük koymaya devam ederiz.
Kasnağın hareket etmeye başladığı zaman sürtünme kuvvetini yenmiş oluruz.Bu bizim sürtünme kuvvetimiz olur.Ama bizim bu kuvvetin üstüne 5N ilave etmemiz gerekir.Çünkü yüklerin asıldığı demir kolların her ikisinin de 5N ağırlığı vardır.Böylece sürtünme kuvveti ve sabit kuvvetimiz F2 âide bildiğimize göre F1 kuvvetimizi bulabiliriz.( F1= F2+Fs).Böylece ilk deneyimizi tamamlamış oluruz.İkinci deneyi farklı bir kayış tipi için yapacaksak;önce sağ taraftaki yükleri indiririz.Daha sonra demir kolu kayıştan çıkarırız.Sonra sol tarafta da aynı işlemi uygulayıp, yeni kayışı yerine tam olarak oturttuktan sonra, sol taraftaki kolu takarız.Daha sonra sağ kolu takar ve yükleri koymaya başlarız.Eğer farklı bir sarım açısında çalışacaksak kasnağın üzerindeki vida sayesinde açıyı ayarlarız.Burada dikkat edilmesi gereken bir konu;ölçüm yaparken yüklerin takılı olduğu demir çubukların oynamaması gerekir ve kayışlar kasnak üzerindeki yerlerine tam olarak oturtulmalıdır.
Bütün bu işlemler 6 deney içinde aynen yapılır ve bir tablo halinde verilir.Tablodaki sürtünme katsayısı değerleri V ve düz kayış tiplerine göre ayrı ayrı formüllerle hesaplanır.
Düz kayışlarda sürtünme katsayısı:ï ïï½ln[(F1/ F2)]/ï±
ï ï ï ï ï
ï ï ï ï ï V kayışlarda sürtünme katsayısı:[Sin(ï¡ï¯ï²ï©ïªln(F1/ F2)]/ï ï±ï ï ï ï ï ï ï ï
ï ï ï ï ï (Burada ï¡ï½ 400 alınmıştır.)
Deneyin sonuçları
ï
ï ï ï ï ï Deneyde elde edilen sonuçları tablo halinde verirsek:
ï
Deney
No ï±
(ï°) Kayış
Tipi F2(N)
Ölçülen F2(N)
(gerçek)
(5N dahil) Fs(N)
(ölçülen) Fs(N)
(gerçek)
(5N dahil) F1(N)
F1=F2+Fs ï
1 180 Düz 10 15 4 9 24 0.149
2 180 V 10 15 10.5 15.5 30.5 0.077
3 144 V 10 15 10 15 30 0.09
4 144 Düz 10 15 3.5 8.5 23.5 0.17
5 90 Düz 10 15 1 6 21 0.21
6 90 V 10 15 9 14 29 0.143
Tablo1
Şeklinde olur.
Deneyde elde edilen kuvvet değerlerini bir grafikte gösterirsek:
Şekil2
Deney No 1 2 3 4 5 6
ï 0.149 0.077 0.09 0.17 0.21 0.143
Kayış Tipi Düz V V Düz Düz V
Tablo2
Tablo1âden de açıkça görüldüğü gibi,eşit yükler uygulamamıza rağmen V kayışının sürtünmeyi yenmek için ihtiyaç duyduğu kuvvetin,düz kayışın ihtiyaç duyduğu kuvvetten daha fazla olduğu görülmektedir.Bunun nedeni V kayışının şekil itibariyle kasnağı daha iyi kavramasından ileri gelir.Aynı kayış tipinde sarım açısını azalttığımız zamansa, her iki kayışta da sürtünme kuvvetlerinin azaldığını görüyoruz(Bunun terside doğru...ï±ï ïï½ Fsï).Bununla ters orantılı olarak ta sürtünme katsayıları artmaktadır.Yani sürtünme kuvvetiyle ,sürtünme katsayısı ters orantılıdır.Sarım açısı azaldığında,sürtünmeyi yenmek için harcadığımız kuvvetin de azalmasının nedeni;kayışın kasnağı daha az kavramasından kaynaklanmaktadır.Burada unutulmaması gereken bir nokta;sürtünme katsayısının alanla ilgili olmayışıdır.Sürtünme katsayısı malzemenin cinsi ile ilgilidir.Bütün bu veriler altında V kayışının,düz kayışa nazaran güç iletiminde daha başarılı olduğunu söyleyebiliriz.
