Ayyıldız2 | 2008 TR Yapısı • 1-99 Orta Emek Destan • Oto Avsız • 10 Temmuz 21:00 HEMEN TIKLA!
Yıldızların Doğduğu Yer
Orion
Hubble Uzay Teleskobu'nun Bulanık Görüntü özünün, Sekiz Yıl önce, Düzenlenen Olağanüstü Başarılı Bir Uzay Seferiyle, Düzeltilmesiyle Birlikte Astronomi Araştırmaları Için Yeni Bir Dönem Başlamış Oldu. 29 Aralık 1993 Tarihinde, Göyüzünün En Parlak Bulutsusu Olan Orion Bulutsusu'nu Araştırmak üzere Yönlendirilen Hubble, Bulutsuyla Ilgili Birçok Gizemin Ortaya çıkarılmasını Sağladı.
Orionyıldızları Da Bizler Gibi Doğar, Yaşar, Yaşlanır Ve ölürler. Yıldızları Oluşturan Ham Madde Ise, Yıldızlararası Boşlukta Bulunan Gaz Ve Tozdur. Bu Gaz Ve Tozun Daha Yoğun Bulunduğu Bölgelere Ise Bulutsu Ismi Verilir. Bulutsular, Evrendeki Temel Madde Olan Hidrojenin Dışında, Daha Ağır Elementleri De Içerirler. Bu Ağır Elementler, Daha önce Yıldızların Içinde üretilmişler Ve Bir Süpernova Patlaması Ya Da Diğer Nedenlerle Uzaya Savrulmuşlardır. Yani Bu Olayı, çok Büyük Bir ölçekte Gerçekleşen Bir Geri Kazanım Olarak Düşünebiliriz.
Yıldızları Oluşturan Bu Yoğun Gaz Ve Toz Bulutları, çok Düşük Sıcaklıklarda Olmalarından Dolayı, Karanlık Bulutsu Olarak Adlandırılılar. Tipik Bir Karanlık Bulutsu, Birkaç Bin Güneş Kütleseni Içerir Ve Yaklaşık 30 ışık Yılı çapında (1 ışık Yılı Yaklaşık 10 Trilyon Kilometredir) Bir Hacim Kaplar. Bulutsunun Içerisindeki Madde, Yaklaşık %74 Hidrojen, %25 Helyum, Ve %1 Daha Ağır Elementlerden Oluşur. Kızılötesi Dalgaboyuda Yapılan Gözlemler, Böyle Bir Bulutsunun Sıcaklığının Yaklaşık 10 Kelvin (-263°c) Olduğunu Gösteriyor.
Bulutsunun Bu Kadar Soğuk Olması, Içerisindeki Atomların çok Yavaş Hareket Etmeleri Demektir. Eğer, Herhangi Bir şekilde, Bulutsunun Içerisindeki Bir Gaz Ve Toz Yığını, çevresindeki Maddeden Daha Yoğun Bir Hale Gelirse, Kütle çekiminin Etkisiyle, Bu Yığınla Birlikte, çevresindeki Madde De Sıkışmaya Başlar.
Sıkışmanın Etkisiyle Giderek Yoğunlaşan Gaz Ve Toz Bulutunun Merkezindeki Sıcaklık Kritik Değere Ulaştıktan Sonra (10 Milyon Kelvin) Nükleer Füzyon Başlar. Bu Sırada, Hidrojen Atomları, Helyum Atomlarına Dönüşürken, Büyük Miktarlarda Enerji Serbest Kalır. Merkezden Kaynaklanan Bu Enerji Içeriden Dışarıya Doğru Bir Basınç Yaratarak, Bulutun Daha Fazla Sıkışmasını Engeller. Yeni Bir Yıldız Doğmuştur.
Bu Nükleer Fırının Etrafını Saran Gaz Ve Toz Bulutu Ise Açısal Hızından Dolayı Bir Disk Halini Alır. Daha Sonra, Bu Madde, Yıldızdan Kaynaklanan Yoğun ışınımın Yarattığı Basınçtan Dolayı Uzaklaşarak Yeniden Yıldızlararası Boşluğa Dağılır Ve Içerisideki Parlayan Kütle Açığa çıkar.
Kışın, Kuzey Yarımkürede Gökyüzünün En Parlak Ve Belki De En Romantik Takımyıldızı Olan Orion, Binlerce Yıldır Gözlemciler Için Ilgi çekici Bir Hedef Olmuştur. Milattan önce 2000 Yıllarında Yunanlılar Takımyıldızı Oluşturan Yıldızları Birleştirmiş Ve Bunun Bir Avcıya Benzediğine Karar Vermişlerdir. Orion Bulutsusu Avcının Belini Temsil Eden üç Yıldızın Altında, Avcının Kılıcını Oluşturan üç ışıklı Noktadan Ikincisi Olarak Göze çarpar. Bulutsu, Gaz Ve Toz Karışımı Yapısıyla, 56 Trilyon Kilometre Uzunluğunda Bir Alan Boyunca Yayılmaktadır Ve çerisindeki Genç Yıldızlar Sayesinde Parlamaktadır.
Bir Yıldızın Rengi Sıcaklığına Bağlıdır. Güneş, Sarı Renkli Ortalama Bir Yıldız Olup, Yüzey Sıcaklığı Sıcaklığı 5.800°c'dir. Avcı'nın Sol Dizini Oluşturan Rigel, Mavi-beyaz Renkli Bir Yıldızdır Ve Yaklaşık 10.000 °c'de Parlamaktadır. Rigel Gibi Büyük Kütleli, Sıcak Yıldızlar Yakıtlarını çok Hızlı Yaktıkları Için Kısa Sürede Kendilerini Tüketirler.
Büyük Kütleli Yıldızlar Yaşamlarının Son Evrelerinde Helyumu Karbona, Karbonu Da Demire Dönüştürürler. Daha Sonra Bunlar, Yaşlı Ve şişman Betelgeuse Gibi Kırmızı Dev Haline Gelirler. Avcının Sağ Omuzunda Yer Alan Betelgeuse Soğuktur; Yüzeyindeki Sıcaklık Sadece 3000°c'dir. Bir Yıldızın Içindeki Nükleer Fırın Söndüğü Zaman, çekim Kuvveti Yıldızın çökmesine Ve Büzülmesine Neden Olur. Bu Hızlı Büzülmeden Dolayı Serbest Kalan Enerji, Büyük Bir Patlamayla Sonuçlanır Ve Bir "süpernova" Olarak Ortaya çıkar. Patlama Eğer Bir Gaz Ve Toz Bulutunun Yakınında Gerçekleşirse, şok Dalgaları Bu Bulutu Sıkıştırıp Yoğunlaşmasını Sağlayabilir Ve Yıldız Oluşum Döngüsü Böyledir...
Orion
Hubble Uzay Teleskobu'nun Bulanık Görüntü özünün, Sekiz Yıl önce, Düzenlenen Olağanüstü Başarılı Bir Uzay Seferiyle, Düzeltilmesiyle Birlikte Astronomi Araştırmaları Için Yeni Bir Dönem Başlamış Oldu. 29 Aralık 1993 Tarihinde, Göyüzünün En Parlak Bulutsusu Olan Orion Bulutsusu'nu Araştırmak üzere Yönlendirilen Hubble, Bulutsuyla Ilgili Birçok Gizemin Ortaya çıkarılmasını Sağladı.
Orionyıldızları Da Bizler Gibi Doğar, Yaşar, Yaşlanır Ve ölürler. Yıldızları Oluşturan Ham Madde Ise, Yıldızlararası Boşlukta Bulunan Gaz Ve Tozdur. Bu Gaz Ve Tozun Daha Yoğun Bulunduğu Bölgelere Ise Bulutsu Ismi Verilir. Bulutsular, Evrendeki Temel Madde Olan Hidrojenin Dışında, Daha Ağır Elementleri De Içerirler. Bu Ağır Elementler, Daha önce Yıldızların Içinde üretilmişler Ve Bir Süpernova Patlaması Ya Da Diğer Nedenlerle Uzaya Savrulmuşlardır. Yani Bu Olayı, çok Büyük Bir ölçekte Gerçekleşen Bir Geri Kazanım Olarak Düşünebiliriz.
Yıldızları Oluşturan Bu Yoğun Gaz Ve Toz Bulutları, çok Düşük Sıcaklıklarda Olmalarından Dolayı, Karanlık Bulutsu Olarak Adlandırılılar. Tipik Bir Karanlık Bulutsu, Birkaç Bin Güneş Kütleseni Içerir Ve Yaklaşık 30 ışık Yılı çapında (1 ışık Yılı Yaklaşık 10 Trilyon Kilometredir) Bir Hacim Kaplar. Bulutsunun Içerisindeki Madde, Yaklaşık %74 Hidrojen, %25 Helyum, Ve %1 Daha Ağır Elementlerden Oluşur. Kızılötesi Dalgaboyuda Yapılan Gözlemler, Böyle Bir Bulutsunun Sıcaklığının Yaklaşık 10 Kelvin (-263°c) Olduğunu Gösteriyor.
Bulutsunun Bu Kadar Soğuk Olması, Içerisindeki Atomların çok Yavaş Hareket Etmeleri Demektir. Eğer, Herhangi Bir şekilde, Bulutsunun Içerisindeki Bir Gaz Ve Toz Yığını, çevresindeki Maddeden Daha Yoğun Bir Hale Gelirse, Kütle çekiminin Etkisiyle, Bu Yığınla Birlikte, çevresindeki Madde De Sıkışmaya Başlar.
Sıkışmanın Etkisiyle Giderek Yoğunlaşan Gaz Ve Toz Bulutunun Merkezindeki Sıcaklık Kritik Değere Ulaştıktan Sonra (10 Milyon Kelvin) Nükleer Füzyon Başlar. Bu Sırada, Hidrojen Atomları, Helyum Atomlarına Dönüşürken, Büyük Miktarlarda Enerji Serbest Kalır. Merkezden Kaynaklanan Bu Enerji Içeriden Dışarıya Doğru Bir Basınç Yaratarak, Bulutun Daha Fazla Sıkışmasını Engeller. Yeni Bir Yıldız Doğmuştur.
Bu Nükleer Fırının Etrafını Saran Gaz Ve Toz Bulutu Ise Açısal Hızından Dolayı Bir Disk Halini Alır. Daha Sonra, Bu Madde, Yıldızdan Kaynaklanan Yoğun ışınımın Yarattığı Basınçtan Dolayı Uzaklaşarak Yeniden Yıldızlararası Boşluğa Dağılır Ve Içerisideki Parlayan Kütle Açığa çıkar.
Kışın, Kuzey Yarımkürede Gökyüzünün En Parlak Ve Belki De En Romantik Takımyıldızı Olan Orion, Binlerce Yıldır Gözlemciler Için Ilgi çekici Bir Hedef Olmuştur. Milattan önce 2000 Yıllarında Yunanlılar Takımyıldızı Oluşturan Yıldızları Birleştirmiş Ve Bunun Bir Avcıya Benzediğine Karar Vermişlerdir. Orion Bulutsusu Avcının Belini Temsil Eden üç Yıldızın Altında, Avcının Kılıcını Oluşturan üç ışıklı Noktadan Ikincisi Olarak Göze çarpar. Bulutsu, Gaz Ve Toz Karışımı Yapısıyla, 56 Trilyon Kilometre Uzunluğunda Bir Alan Boyunca Yayılmaktadır Ve çerisindeki Genç Yıldızlar Sayesinde Parlamaktadır.
Bir Yıldızın Rengi Sıcaklığına Bağlıdır. Güneş, Sarı Renkli Ortalama Bir Yıldız Olup, Yüzey Sıcaklığı Sıcaklığı 5.800°c'dir. Avcı'nın Sol Dizini Oluşturan Rigel, Mavi-beyaz Renkli Bir Yıldızdır Ve Yaklaşık 10.000 °c'de Parlamaktadır. Rigel Gibi Büyük Kütleli, Sıcak Yıldızlar Yakıtlarını çok Hızlı Yaktıkları Için Kısa Sürede Kendilerini Tüketirler.
Büyük Kütleli Yıldızlar Yaşamlarının Son Evrelerinde Helyumu Karbona, Karbonu Da Demire Dönüştürürler. Daha Sonra Bunlar, Yaşlı Ve şişman Betelgeuse Gibi Kırmızı Dev Haline Gelirler. Avcının Sağ Omuzunda Yer Alan Betelgeuse Soğuktur; Yüzeyindeki Sıcaklık Sadece 3000°c'dir. Bir Yıldızın Içindeki Nükleer Fırın Söndüğü Zaman, çekim Kuvveti Yıldızın çökmesine Ve Büzülmesine Neden Olur. Bu Hızlı Büzülmeden Dolayı Serbest Kalan Enerji, Büyük Bir Patlamayla Sonuçlanır Ve Bir "süpernova" Olarak Ortaya çıkar. Patlama Eğer Bir Gaz Ve Toz Bulutunun Yakınında Gerçekleşirse, şok Dalgaları Bu Bulutu Sıkıştırıp Yoğunlaşmasını Sağlayabilir Ve Yıldız Oluşum Döngüsü Böyledir...
